Al jaren een succes: de Amersfoortse boekenkast

Het is inmiddels een vertrouwd gezicht op de Stadsring - de Amersfoortse Boekenkast. Hij staat er elke dag, weer of geen weer. Het is een initiatief van Communicatiebureau LVB Networks. Tim had een gesprek met Richard van Berkel, een van de mensen achter deze openbare boekenkast.


  • Door

    Team Nudge

    24 april 2013

Hoe lang staat de boekenkast er al?

De kast staat er nu ongeveer vier jaar, het is neergezet als 'cadeautje' aan de amersfoortse gemeenschap. De bouw van de kast heeft ongeveer € 10.000 gekost. Dit komt doordat het maatwerk is, en hij heel robuust gebouwd is. De kast staat op wielen.

Staat de boekenkast buiten of binnen, staat hij dichtbij de locatie?

Hij staat overdag buiten, maar 's nachts wordt hij meestal binnen gezet. Soms blijft hij ook buiten staan. Hij staat op een van de drukste kruispunten van Amersfoort, op de weg van het station naar het centrum. Er lopen hierdoor dus heel veel mensen langs.

Wordt er veel gebruik van gemaakt?

Per maand gaan er netto een paar honderd boeken uit. Deze worden aangevuld. De boeken komen van collega's, mensen komen boeken brengen of bijvoorbeeld na de dood van een familielid wordt een groot deel van de collectie gebracht. Daarnaast verwijzen boekhandelaren ook mensen door als die boeken aanbieden. Boekhandelaren zien het niet als een probleem, we hebben er nog nooit een verkeerd woord over gehad. Zelfs de bibliotheekdirecteur heeft laatst er boeken ingezet uit naam van de bieb. Op elke 3 boeken die gehaald worden wordt er gemiddeld 1 boek teruggezet. Per uur staan er toch wel minimaal 10 tot 20 twintig mensen bij de boekenkast om in ieder geval te kijken. Tijdens drukke uren zijn dit vaak rond de 30-40 mensen. Mensen die langslopen gebruiken hem het meest, soms klanten, maar ook veel mensen gaan er gericht naar toe of stoppen op de weg richting de stad. Het zijn ook veel oudere mensen die er gebruik van maken.

Hoe staat het met de kwaliteit van de boeken? Zijn het doktersromannetjes of worden er ook gewilde boeken teruggezet?

Dat is heel verschillend - hele encyclopedieën staan naast de kookboeken, klassiekers of chicklits. Door het oudere publiek staan er ook veel oudere werken in, maar ook kinderboeken en heel veel boekenweekgeschenken. Een keer is iemand met een auto de stoep op gereden en heeft alle boeken meegenomen, maar voor de rest geen vandalisme of dat soort dingen.

Heeft u instructies erbij hangen?

Er hangt op de glazen deurtjes ongeveer een half a4tje tekst met het idee erachter. Ook staat hierop wie het heeft neergezet, waarom en een beetje de spelregels.

Was het meteen populair, of kwam het moeilijk op gang?

De kast was meteen redelijk populair, en nu is het echt een begrip.

Op onze Broedplaats plaatste Danny een suggestie over openbare boekenkasten. Daar kwamen heel veel reacties op. Onze Raad van Actie ging er mee aan de slag. Hoe start je zelf een openbare boekenkast? En hoe zorg je dat het een succes wordt? Uit het gesprek met Richard destilleerde Tim alvast drie succesfactoren:

Zorg voor omloop

De Amersfoortse boekenkast staat op een drukke en veelbezochte locatie. Veel mensen lopen hier toevallig langs en gaan kijken. Veel van deze mensen nemen een boekje mee, en leggen er eventueel ook een paar terug. Door de hoge omloop van boeken is er echter ook steeds een nieuw aanbod. Zoals in het interview naar voren komt zijn er elke maand minimaal 200 nieuwe boeken. De vaste gebruikers zullen dus elke keer weer iets nieuws uit kunnen zoeken. Hierdoor blijft ook voor deze gebruikers de boekenkast nuttig en het geeft ook passanten het gevoel dat er een sociale gebeurtenis plaatsvindt rond die locatie. Op rustige plekken zoals werkruimtes is er niet sprake van een vernieuwend aanbod. Er zullen maar enkele mensen gebruik van maken, waardoor er weinig keus is. Na verloop van tijd zal dit de interesse laten afnemen.

Zorg voor onderhoud

De boekenkast is een goed gebouwde en goed onderhouden kast. Hierdoor verfraait hij het straatbeeld en trekt mensen aan. Passanten zijn eerder geneigd om te stoppen bij een mooie, goed onderhouden kast dan bij een wrak. Ook is het belangrijk dat de boeken aangevuld worden. De kast moet vol lijken, zodat mensen ook eerder wat terug zetten.

Zorg voor duidelijkheid

Op de kast staat een duidelijk briefje met het idee erachter. Er staat duidelijk op dat het bedoeld is om het lezen te stimuleren en dat mensen gratis een boek mee kunnen nemen. Er staat op dat het gewaardeerd wordt als er ook boeken teruggezet worden, maar dat dit zeker niet verplicht is. Daarnaast is het duidelijk dat de kast er elke dag staat en dat deze gevuld is. Dit vraagt toewijding van de mensen die bij het bedrijf werken. De kast moet elke dag binnen gezet worden en er moeten nieuwe boeken bij gezet worden. Dit moet consequent gedaan worden, zodat mensen weten wat ze kunnen verwachten.

Heb je inspiratie gekregen? Start zelf ook een initiatief! Alle informatie vind je in onze openbare-boekenkast-nudge. 

Schreeuw het van de daken!


Reacties 2

Supernudger 25 juni 2013

Dit is een Super initiatief! Sinds enige tijd zet ik geregeld wat Kinderzwerfboeken in de Amersfoortse Boekenkast. Ook heb ik laatst de kast een beetje opgeruimd. Binnenkort wil ik hem schoonmaken, hij was wel een beetje vies! Misschien een Kinderzwerfboeken sticker op een van de deuren plakken?
Kinderen van Amersfoort: ga zo af en toe eens neusen in de: Amersfoortse Boekenkast.

Supernudger 5 juli 2013

Alle Kinderzwerfboeken die bij mijn vorige bezoeken uit zwerven gestuurd zijn, waren weg! Stuk of 7 nieuwe kinderboeken uit zwerven gestuurd. Deuren goed schoongemaakt, Kinderzwerfboek sticker op een van de deuren geplakt. Leuk gesprekje met een aardige vrouw die aan het snuffelen was in de kast. Ze zocht gelijk een leuk boek voor haar dochter uit. Volgende week meer Kinderzwerfboeken uit zwerven sturen! de vakantie nadert.