Pay as you can - een sociaal businessmodel

Geen vraag en aanbod, maar co-creatie. Dat is de kern achter het 'pay as you can' business model. Een toelichting van Judith, initiatiefnemer van GEEF Café.


  • Door

    Team Nudge

    28 augustus 2013

"In januari 2013 was ik in New Jersey voor het jaarlijkse congress van de OneWorldEverybodyEats Foundation. Het congres vond dit jaar voor de vierde keer plaats en ieder jaar breidt de groep van betrokkenen en geïnteresseerden zich uit. Er waren ongeveer 120 deelnemers - afgevaardigden van verschillende 'pay as you can' restaurants, onderzoekers, documentairemakers en beginnende ondernemers.

Het eerste wat opviel was dat het business model achter het 'pay as you can' restaurant sterk waarde-gedreven is. Voor de ondernemers weegt het bijdragen aan een betere wereld, het helpen de medemens en het terugdringen van honger zwaarder dan financiële winst. Het business model is daarom not-for-profit. Dat betekent overigens niet dat de ondernemers geen salaris ontvangen.

Een 'pay as you can' restaurant heeft drie soorten klanten. Ongeveer 60% van de klanten geeft ongeveer de aanbevolen prijs voor een maaltijd. Op deze maaltijden wordt een normale omzet gedraaid. Ongeveer 20% van de klanten geeft meer dan de aanbevolen prijs, wat 'pay it forward' wordt genoemd. Dit extra geld wordt gebruikt om mensen die dit niet kunnen betalen van een maaltijd te voorzien. De resterende 20% van de klanten doet vrijwilligerswerk in ruil voor een maaltijd. Meestal omdat ze niet over de financiële middelen beschikken om op de normale manier voor een maaltijd te betalen.

Aan de inkomstenkant is het business model van het 'pay as you can' restaurant dus afhankelijk van de giften van de klant. De kosten worden onder controle gehouden door de overhead zo laag mogelijk te houden en zoveel mogelijk met met vrijwilligers te werken. Zowel aan de inkomsten- als aan de kostenkant zit dus een onzekere factor. Want de binnenkomende giften en de aanwas van vrijwilligers zijn weliswaar aan te moedigen maar niet te controleren. En toch werkt het model. Hoe kan dat?

Het antwoord zit waarschijnlijk in de waardengedrevenheid. Klanten die deze waarden delen, willen vanuit een intrinsieke motivatie bijdragen. Door zich in te zetten als vrijwilliger of door een financiële bijdrage te leveren. Hiermee verandert een traditioneel model van vraag en aanbod in een model van co-creatie en wordt het restaurant een plek waar mensen zich mee verbonden voelen. Er ontstaat er een 'community' van betaalde staf, vrijwilligers en klanten die samen verantwoordelijkheid nemen voor het voortbestaan van het restaurant. Van de ondernemer vraagt dit vaardigheden als vertrouwen, meebewegen en loslaten, van de klanten en vrijwilligers betrokkenheid en inzet. Maar alle in New Jersey aanwezige ondernemers waren het erover eens; het goede gevoel dat je ervoor terugkrijgt is onbetaalbaar.

Schreeuw het van de daken!


Reacties 3

Supernudger 5 september 2013

Pay-as-you-can hanteert Vertaaltank ook met de 3XGOED-bijeenkomsten. Het is steeds onzeker, maar werkt tot nu toe prima! En...je stimuleert diversiteit en intrinsieke motivatie.

Supernudger 8 oktober 2013

[…] dan 30 restaurants die, onder de vlag van de OneWorldEverybodyEats Foundation, volgens het ‘pay as you can‘ principe werken. In de video vind je een impressie van One Bistro in Miamisburg, Ohio. Er is […]

Supernudger 22 oktober 2013

[…] vragen zich vaak af of ‘pay as you can‘ wel werkt in Nederland. Dat past toch helemaal niet in onze (krenterige) cultuur? Wij […]

Supernudger 23 september 2014

Dit commentaar is verwijderd