Hoe diervriendelijk is de mode?

De kritiek op angorawol en bont vestigt nadrukkelijk de aandacht op het dierenleed in de modewereld. Maar er zijn meer redenen om stil te staan bij de diervriendelijkheid van onze kleding, schrijven Lynsey Dubbeld en Claudia Hulshof. Ze nemen angorawol, bont, wol, zijde en parels onder de loep.


  • Door

    Lynsey Dubbeld

    28 maart 2014

Angorawol

Dierenrechtenorganisatie PETA onthulde in 2013 hoe angorakonijnen in Chinese fabrieken worden opgesloten en gemarteld. De schokkende reportage leidde wereldwijd tot publieke verontwaardiging. Na die commotie besloot een groot aantal modemerken, waaronder H&M, Esprit en C&A, om angorawol uit hun collecties te verbannen.

Bont

Ook voor de anti-bontbeweging is er anno nu genoeg werk aan de winkel. Zo hebben verschillende studies van PETA de laatste jaren laten zien dat mode-items die als fake fur worden verkocht, in werkelijkheid zijn gemaakt van honden, katten of coyotes. En volgens onderzoek van het Nederlands Bont Instituut is de verkoop van bont in de Nederlandse detailhandel de laatste jaren met tien tot vijftien procent gestegen. De belangenvereniging sust de gemoederen met onder meer de promotie van het Origin Assured label. Dit productlabel zou betekenen dat bont afkomstig is uit landen waar goede dierenwelzijnsregelgeving van kracht is.

Bont voor Dieren is uitermate kritisch over dit soort initiatieven. Want deze zullen niet voorkomen dat dieren worden gefokt voor bontproductie en tot hun dood onder benarde omstandigheden worden opgesloten. De dierenrechtenorganisatie vraagt winkels en ontwerpers dan ook om de verkoop en het gebruik van bont achterwege te laten. Op de Bontvrijlijst staan al steeds meer winkels die verklaren geen bont te verkopen, waaronder ketens zoals Supertrash, Claudia Sträter, de Bijenkorf en V&D.

  

Wol

Maar ook bij 'gewone' stoffen is vaak heel wat mis, als het om dierenwelzijn gaat. Neem alleen al de wol van schapen en geiten. In de wolproductie is mulesing bepaald geen zeldzaamheid. Bij deze omstreden praktijk wordt de huid rond de anus – zonder verdoving – verwijderd om ervoor te zorgen dat zich daar geen ongedierte nestelt. Vooral in Australië, een van de grootste wolproducerende landen ter wereld, is mulesing nog wijdverspreid. Daar komt de dodelijke flystrike namelijk veel voor, en wordt mulesing gezien als levensreddende procedure. In Australië snijden schaapveehouders bovendien gerust de staarten van lammetjes. En gooien ze tot bloedens toe geschoren dieren in baden met ontsmettende chemicaliën. Nog zoiets: in de meeste landen is wolproductie een bijproduct van intensieve veehouderij voor vlees. En daarmee staat wolproductie per definitie op gespannen voet met duurzaamheid.

Gelukkig is er ook goed nieuws. De biologische en gerecyclede alternatieven voor traditionele wol roepen aanzienlijk minder duurzaamheidvragen op. Want bij biologische wol krijgen schapen verantwoorde voeding, voldoende leefruimte, en geen antibiotica of medicijnen. En mulesing is verboden. Winkels die gespecialiseerd zijn in duurzame mode, hebben inmiddels volop biologische wol in het assortiment. Bijvoorbeeld van duurzame koplopers zoals Traced Good, Inti Knitwear en Izzy Lane. En gerecyclede wol is zelfs te vinden bij H&M.

Zijde

Er zijn ook minder in het oog lopende manieren waarop dieren slachtoffer worden van de mode-industrie. Bijvoorbeeld als het gaat om zijde. Zijderupsen worden levend gekookt om te voorkomen dat de draden breken. Dat dit soort ongewervelde dieren toch geen pijn voelt, is een argument dat hoogstwaarschijnlijk niet opgaat. Zo is het volgens recent wetenschappelijk onderzoek zeer aannemelijk dat garnalen, kreeften en krabben pijn ervaren.

Vintage mag zich gerust het diervriendelijke alternatief voor hedendaagse zijde noemen. De wilde zijde die nu vaak als duurzaam wordt gepromoot, is namelijk geen panacee. In veel gevallen worden hierbij de draden pas gewonnen als de rups – of beter gezegd: de vlinder – al is vertrokken. Maar dit klinkt diervriendelijker dan het is. Want de zijdecocon wordt gerust gecultiveerd in omgevingen waarin bestrijdingsmiddelen en luchtbeheersingssystemen de boventoon voeren. Met als gevolg dat een mot het verlaten van de cocon alsnog niet overleeft. Dierenliefhebbers die van zijde houden, kunnen hun geld dan ook beter niet uitgeven aan de zogenoemde peace silk. Collecties van gerecyclede zijde, bijvoorbeeld van het Nederlandse Culture Fabric, zijn simpelweg een groenere optie. Net als duurzame, natuurlijke materialen zoals hennep of biologische linnen.

Parels

Een ander dieronvriendelijk modeproduct: parels. Een oester maakt een parel als een irriterend korreltje zand, een stukje schelp of iets anders in de schelp binnendringt. De parel ontstaat als de oester zich tegen de pijn inkapselt. Momenteel worden in de parelkweek massaal stukjes schelp bij oesters ingebracht. In het proces dat volgt, sterft een groot deel van de oesters. En oesters die het overleven, worden opzettelijk in stressvolle omstandigheden gebracht om de parelgroei te versnellen. Voor parels ligt een verantwoord alternatief helaas niet voor het oprapen. Want ook nepparels zijn soms dieronvriendelijk: er worden gemalen visschubben voor gebruikt. Maar zeg nu zelf: een bontvrije outfit van verantwoorde wol heeft helemaal geen accessoire van parels nodig, toch?

 

Trendanalist en journalist Lynsey Dubbeld specialiseerde zich in duurzame mode. Via uiteenlopende publicaties - van een blog tot een boek - informeert ze je nuchter en feitelijk over alle aspecten die met het onderwerp te maken hebben. Imageconsultant en journalist Claudia Hulshof helpt haar klanten met hun persoonlijke en professionele presentatie.

Vriend van Nudge: Mode voor morgen

Schreeuw het van de daken!


Reacties 3

Supernudger 13 augustus 2014

Wat er mis is met gewone katoen en dat bont echt niet meer kan, dat weten we wel. Maar wat dacht je van wol, zijde en angora? Hm, niet zo gek om even te lezen. Nooit geweten trouwens dat ook polyester een no-go is.

C Rab 16 april 2015

Mag ik vragen welke bronnen de basis leggen voor dit artikel? In mijn ogen een nogal overdreven stukje opinie (in ieder geval over de behandeling van schapen) . Daarnaast is er een verschil tussen pijn (geprikkelde nociceptoren=pijnreceptor, de hersenen kunnen deze prikkel dan vertalen naar pijn) en reactie op een stimulus zoals het vormen van een parel. Ik vind het goed dat u de omgang met productiedieren in de kijker zet maar ik ben van mening dat een objectief stuk met wellicht wat betrouwbaardere bronnen dan bv paniekzaaier PETA waardevoller is.

Lynsey Dubbeld 17 april 2015

@C Rab Bedankt voor je reactie op het artikel. Er is heel veel onderzoek naar de dier(on)vriendelijkheid van de kledingindustrie. Kijk voor bronnen bijvoorbeeld in mijn boek 'Mode voor morgen'. Wat betreft schapen is er, zoals ook in het boek staat, nog wel wat discussie. Bijvoorbeeld of mulesing nu dieronvriendelijk is (want: pijnlijk) of noodzakelijk om schapen te beschermen tegen flystrike. Om die reden spreken we in het artikel nadrukkelijk over 'een omstreden praktijk'. Ook bij andere voorbeelden in het artikel, zoals angorawol, wordt verwezen naar onderzoek zonder dat daarbij een oordeel wordt geveld. Het blog is toch vooral bedoeld om mensen aan het denken te zetten. Zo te merken aan de reacties lukt dat goed! (Zoals we ook van nudgers hadden verwacht natuurlijk...).