Na Antwerpen en Berlijn ook in Nederland een verpakkingsvrije winkel?

Half september opent in Berlijn verpakkingsvrije winkel Original Unverpackt zijn deuren. Een paar weken nadat in Antwerpen Robuust! van start ging. En op 1 oktober start een crowdfundingscampagne voor het Nederlandse initiatief Bag & Buy. Veel belangstelling dus, voor dit concept. Maar we lezen ook kritische geluiden.


  • Door

    Hansje Huson

    10 september 2014
  • Door

    Team Nudge

    10 september 2014

Nooit meer dan je nodig hebt

Muesli, schoonmaakmiddel, meel, bier, shampoo, suiker of eieren - in de verpakkingsvrije winkels vind je een groot assortiment levensmiddelen onverpakt te koop vanuit grote bakken of silo's. Je neemt zelf glazen, potten, dozen en bijvoorbeeld uitwasbare nylonzakken mee. Of je leent, huurt of koopt ze in de winkel. De verpakkingen worden leeg gewogen als je binnenkomt. Je tapt of schept zelf de gewenste hoeveelheden en je betaalt naar gewicht. Een groot voordeel: je hoeft nooit meer te kopen dan je nodig hebt.

Precycling: afval vermijden

Milena en Sara, de initiatiefnemers van Original Unverpackt, kwamen op het idee voor de winkel toen ze een avond samen gekookt hadden. "Plastic draagtasjes gebruikten we al niet meer" zei Sara, "maar dat is niet het hele verhaal. We zagen ineens de onzinnigheid van die berg dozen, zakjes en pakjes na elke kookbeurt. Veel winkels verpakken zelfs avocado’s en tomaten in doosjes en zakjes." Bovendien: “Verpakken kost geld. Je betaalt er voor. Dat vergeten mensen wel eens.” Al die verpakkingen vormen een belangrijk deel van ons huishoudelijk afval. Een Nederlander opent gemiddeld zeven verpakkingen per dag. Nederlandse huishoudens gooien samen elk jaar zo’n 600 miljoen kilo plastic verpakkingsafval weg. Een deel van het afval wordt gerecycled, maar het lijkt een logische stap om het afval simpelweg te vermijden aan het begin van de keten. ‘Precycling’ noemen de initiatiefnemers van de Berlijnse winkel het.

Ook in London, Barcelona, Kiel en ...

In 2007 startte in Londen de winkel Unpackaged. De uitbreiding met een bar en restaurant bleek een misrekening, maar dit najaar maakt de winkel een herstart volgens de oorspronkelijke formule. In Austin, Texas opende in 2012 de winkel in.gredients. De Duitse stad Kiel kent sinds begin dit jaar de biowinkel Unverpackt. Het meest succesvolle concept is in Spanje te vinden: de in 2011 in Barcelona gestarte verpakkingsloze supermarktketen Granel. Ook in Frankrijk en Oostenrijk zijn enkele verpakkingsloze winkels gestart.

.. ergens in Nederland?

Na alle aandacht voor de initiatieven in Berlijn en Antwerpen, start Wim van Dijk een crowdfundingsactie in Nederland. Waar de winkel komt, hangt af van de crowdfunders. “Bag & Buy komt daar waar het enthousiasme het grootst is,” aldus Wim. Als alles volgens plan verloopt, opent Bag & Buy volgend jaar zomer in één van de grote Nederlandse steden haar deuren.

Goed idee! Of niet perse?

Vroeger waren we niet anders gewend: de aloude kruidenier woog alle grutterswaren zelf af. In Nederland verkopen veel biowinkels onverpakte producten. Zo hebben de drie Amsterdamse winkels van Biolicious een flink assortiment producten van de tap. Andere biowinkels hebben het lange tijd gedaan, maar zijn er mee gestopt. Madelief werkte bij zo'n winkel en reageert kritisch: "Rond 2000 kregen wij dit systeem ook in de natuurvoedingswinkel. Het leek ons echt geweldig. Ik heb zelf een flinke tijd met het systeem gewerkt en het is een regelrechte ramp. Iedereen zit er, ondanks de lepels en tangen, toch met zijn handen in.. heel erg vies en kans op besmettingen en bacteriën. Binnen de kortste keren zat er schimmel in, zeker als producten niet zo heel erg snel gingen. Muesli die er te lang in bleef, werd zacht en prutterig. Je moest bij het aanvullen alle containers steeds uitgebreid soppen, een enorme klus en het is loodzwaar, zeker het vullen vanuit de bulk. En het winkelend publiek snoepte er op los! Ik ben voorstander van minder verpakking, misschien werkt het beter als in ieder geval een medewerker (met handschoentjes aan) de boel vult voor de klanten, net als vroeger bij de kruidenier.. komt er ook weer meer contact tussen mensen." 

Ook op Joop.nl reageren lezers niet allemaal enthousiast. Is het schoonmaken van al die verpakkingen niet minstens zo milieubelastend als de verpakkingen, vragen ze zich af. Huib breekt een lans voor de verpakkingsindustrie: "Een goede verpakking verbetert de houdbaarheid van producten en beschermt producten tijdens opslag en transport. Producten gaan hierdoor langer mee. Zwart-witdenken gaat dus niet op. Een verpakking is niet standaard goed of slecht. We moeten op zoek naar de gulden middenweg."

Wat vind jij? Wat zijn jouw ervaringen? We horen graag jouw mening!

Schreeuw het van de daken!


Reacties 2

Supernudger 11 september 2014

Het zou misschien meer een gestandaardiseerde verpakking moeten zijn wat ruimte bespaart en ook het
leegmaken van verpakking is een probleem. Neem een voorbeeld in Duitsland zie je geen blikje wel plastic flesjes. zelf het bier zit daar in niks mis mee. Daar zit 25 cent statiegeld op . Dus alles in plastic potten kan prima . misschien vierkant dat neemt minder ruimte in . Als je de winkelwagens ziet dat is puinhoop! En het zou thuis ook gemakkelijke zijn met het opbergen. Het geheel is niet efficiënt. Valt nog veel te besparen aan ruimtes in de superwinkels . Als je terug gaat naar de supermarkt moet je het verpakking 's meenemen en dat werkt alleen als er een vergoeding voorstaat .

Supernudger 12 september 2014

Waar veel mensen zich niet van bewust zijn is dat de meeste plastic verpakkingen (na verloop van tijd) schadelijke stoffen afgeven aan de etenswaren. Onverpakt shoppen is dus niet alleen beter voor het milieu, maar ook een stuk gezonder.