Is UberPop dan eigenlijk wel deeleconomie?

Nee, UberPop is geen deeleconomie, stellen Toon Meelen en Koen Frenken in het Parool. Diensten aanbieden is geen spullen delen. Ze pleiten voor een heldere definitie om passend beleid mogelijk te maken.


  • Door

    Team Nudge

    10 oktober 2014

Steeds meer initiatieven richten zich op delen en ruilen. Het recente overzicht van de Nederlandse deeleconomie toont vele tientallen platforms. Maar zijn ze wel allemaal onderdeel van de deeleconomie? Wat is die deeleconomie nu eigenlijk precies? Met name de opkomst van de nieuwe taxidienst UberPop en het verhuurplatform Airbnb roepen de nodige kritiek op. Amsterdamse Uber-chauffeurs kregen forse boetes en een strafblad. En zowel de horeca als woningcorporaties trekken aan de bel over Airbnb. "Ik schat dat maar 1 procent van het woningaanbod op Airbnb aan alle regels voldoet", beaamt een Amsterdamse verhuurder in de Volkskrant.

De onrust over de komst van taxidienst UberPop laat zien dat er behoefte is aan een duidelijke definitie van de deeleconomie, stellen Toon Meelen en Koen Frenken in het Parool: "De discussie over het bedrijf Uber laat zien dat het onduidelijk is waar de deeleconomie begint en waar deze ophoudt. Juist omdat delen een positieve en progressieve bijklank heeft, claimen steeds meer bedrijven en initiatieven dat zij onderdeel zijn van de deeleconomie. Als we echter de deeleconomie nauwkeurig definiëren als het fenomeen dat consumenten elkaar gebruik laten maken van hun onbenutte consumptiegoederen (idle capacity), eventueel tegen betaling, wordt duidelijk dat veel bedrijven zich, in onze ogen, ten onrechte als deelbedrijf manifesteren."

UberBlack en UberPop

Zo biedt taxidienst Uber verschillende diensten aan. Bij de reguliere taxidienst, UberBlack, rijden taxichauffeurs met vergunning voor Uber. Deze dienst is innovatief door het gebruik van de Uberapp, maar kan niet worden gezien als onderdeel van de deeleconomie. Bij UberPop kan iedereen zich als chauffeur aanmelden. In de ogen van Toon Meelen en Koen Frenken is hier alleen sprake van deeleconomie, wanneer de chauffeur de betreffende rit tóch al zou maken. Dan gaat het om onbenutte capaciteit die wordt gedeeld.

Het lijkt er echter op dat veel ritten puur worden gemaakt om iemand van A naar B te vervoeren - in feite gewoon een taxidienst dus. De derde loot aan de boom is UberPool, een dienst die het bedrijf ook in Nederland wil lanceren. Met UberPool kunnen meerdere reizigers samen een taxi delen. De reizigers voegen verschillende ritten samen en benutten daarmee stoelen die anders leeg zouden blijven - dat is dan dus wél een vorm van deeleconomie.

 

Tijdelijk onbewoond of doorlopend verhuren?

De verhuur via Airbnb is langs eenzelfde meetlat te leggen. Mensen die hun huis verhuren wanneer ze zelf elders verblijven voor een vakantie of zakenreis, benutten hun eigen woonruimte, die anders tijdelijk onbewoond zou blijven. Maar als mensen permanent elders wonen en hun eigen woning doorlopend verhuren, dan runnen zij feitelijk een illegaal hotel. In het eerste geval is er sprake van deeleconomie, en in het tweede geval niet.

Onbenutte spullen of gewoon een dienst?

Een derde voorbeeld richt zich op deelplatforms als Peerby waarop mensen allerhande spullen delen, zoals boormachines en avondjurken. In het verlengde daaarvan worden ook platforms als werkspot.nl en klussen.marktplaats.nl soms geassocieerd met de deeleconomie. Op deze websites bieden mensen hun diensten aan, variërend van de hond uitlaten tot het plafond stuken. Meelen en Frenken beschouwen het leveren van diensten als iets wezenlijk anders dan het delen van onbenutte capaciteit tussen consumenten.

Aanzwellende kritiek

Bij elke nieuwe internetdienst, met een overduidelijk innovatief karakter, is de vraag of deze gebruikers in staat stelt om onderling spullen te delen. Een helder onderscheid is relevant om te voorkomen dat de nieuwe deeldynamiek in de kiem gesmoord wordt door te zwaar overheidsingrijpen. "De politiek zal niet ongevoelig zijn voor de aanzwellende kritieken op praktijken die ten onrechte geassocieerd worden met de deeleconomie", stellen Meelen en Frenken.

Is dit een kansrijke insteek? Zijn onbenutte spullen iets wezenlijk anders dan onbenutte tijd? En waar ligt de grens dan precies? Zijn extra maaltijden ook diensten? We zijn benieuwd naar jullie gedachten!

 

Schreeuw het van de daken!


Reacties 3

Geert van der Linden 5 november 2014

Ik ben het eens dat Uberpop geen deeleconomie is. Het is pure serviceverlening. Ondanks dat ik het uitdagen van het slechtwerkende systeem van de Nederlandse taxi's waardeer, is het natuurlijk wel oneerlijke concurrentie.

Hansje Huson 1 december 2014

Ook Tegenlicht maakt inmiddels onderscheid als het gaat om deelinitiatieven: "Het fenomeen autodelen zorgde voor meer personen per auto en minder CO2-uitstoot. Inmiddels is het uitgegroeid tot Uber, een multinationale beursgigant met als hoofddoel winstmaximalisatie. Het platform Couchsurfing, waarbij je een slaapplek huurt van een lokale bewoner, is op zijn beurt doorontwikkeld tot Airbnb. Dit leverde echter weer een nieuwe groep huisjesmelkers op."
http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2014-2015/hoezo-samen-delen.html