Wanneer ga jij van het gas af?

Kunnen we zelf ook iets doen doen om te zorgen dat er minder gas gewonnen gaat worden in Groningen? Jazeker, zegt nudger Krispijn. Er zijn genoeg alternatieven waarmee je 'gasloos' kunt verwarmen, douchen en koken. Hij geeft een handig overzicht.


  • Door

    Team Nudge

    7 april 2015

Na een discussie over klimaat en energie bij GroenLinks en een groot aantal bezoekers aan een stukje over wonen zonder gasaansluiting op mijn persoonlijke blog weet ik het zeker: ik ga zo snel als financieel haalbaar gasloos. En ik hoop dat velen mijn voorbeeld volgen, zodat Nederland ‘warm houden in de winter’ geen argument meer kan zijn om de gaskraan open te houden.

Waarom gasloos wonen?

Gas is al lang niet meer nodig om je huis te verwarmen of om tapwater te verwarmen, laat staan om mee te koken. De politiek maakt helaas al decennia weinig haast met het dichtdraaien van de vraag naar gas, terwijl Groningers terecht willen dat de gaskraan veel verder dicht gaat. Tijd dus om het heft in eigen hand te nemen. Want zoals Jan Willem van de Groep al eerder schreef op Sargassso: als je van het gas af wil, schiet je weinig op met zonnepanelen, dan moet je je warmtevraag aanpakken. De mogelijkheden daartoe zijn groter dan je denkt en het comforteffect vele malen kleiner dan je denkt.

De overgang naar gasloos

Een Nederlandse huishouden dat van het gas af wil moet voor drie zaken een gasloze oplossing vinden: koken, warm tapwater en de verwarming. Hieronder de mogelijkheden die ik ken om van het gas af te komen. Het zijn er genoeg, dus wat is jouw excuus om Groningen te laten beven voor jouw behoefte aan een warm huis?

Gasloos koken

Het simpelste om mee te beginnen is koken. Meestal is dat niet een hele grote gasverbruiker en al vanaf een paar honderd euro kan je overschakelen op keramisch, inductie of elektrisch koken. Het is wellicht even wennen t.o.v. koken op gas, maar het heeft ook zo zijn voordelen. Bijvoorbeeld in luchtvochtigheid, want een van de bijproducten van het verbranden van gas is water. Zelf koken we keramisch en ik mis het gas niet.

Gasloos warm water

Het wordt al wat lastiger als je ook voor je warme tapwater van het gas af wil. Grofweg heb je twee mogelijkheden: met opslag en zonder opslag. Bij systemen met opslag kan je denken aan zonneboilers, al moet je er dan nog wel wat bij verzinnen voor de wintermaanden als de zonneboiler te weinig warm water levert. Bijvoorbeeld door de zonneboiler te combineren met andere opties zoals een warmtepompboiler. Systemen zonder opslag zijn in Nederland onbekend, in Duitsland is echter een keur aan doorstroomverwarmers te verkrijgen. Niet meteen denken dat je dan obscure merken krijgt, ook grote namen als Siemens leveren ze. Er zijn voldoende Nederlandse webwinkels te vinden die ze kunnen leveren, maar je kan ze ook rechtstreeks in Duitsland bestellen.

Gasloos verwarmen

Warmtepomp

De grootste uitdaging is de ruimteverwarming. Een oplossing die in Nederland populair is, zeker onder de nul-op-de-meter concept aanbieders, is de warmtepomp. Te verkrijgen in veel verschillende uitvoeringen, waarbij de belangrijkste vraag is of je voor een grond- of luchtgebonden warmtepomp gaat. Bij de lucht warmtepomp kan je kiezen voor balansventilatie (centraal of decentraal) of voor een lucht-water warmtepomp. Bij dit laatste type neemt de warmtepomp de functie en plaats van de HR-ketel over.

Pelletkachels

Er zijn echter ook andere mogelijkheden, zoals een pelletkachel, pelletketel, serververwarming of infraroodverwarming. Open haarden of allesbranders kan je beter links laten liggen, tenzij je behoefte hebt aan astma of burengerucht. Een pelletketel kan de plaats innemen van de cv-ketel en vergt dus weinig aanpassingen aan bestaande centrale verwarmingssystemen. Pellet-kachels en pellet-ketels kunnen vaak ook warm tapwater leveren en sommige modellen kunnen zelfs elektriciteit opwekken, net als de HRe-ketel.

Infraroodverwarming

Infraroodverwarming is zeker voor ruimtes die je weinig gebruikt de moeite van het overwegen waard. De investeringskosten zijn relatief laag en infraroodverwarming reageert snel. Moderne systemen zijn in staat om met klokthermostaten te werken of kun je via je smartphone of tablet bedienen. Zelf heb ik nu infraroodverwarming in de badkamer. De volgende stap is infraroodverwarming in alle slaapkamers en in de werkkamer op zolder. Voor de huiskamer en voor tapwater blijf ik dan nog even afhankelijk van gas, maar ik schat dat er toch weer een 100 tot 150 m3 van ons toch al lage gasverbruik (0,20 m3/gewogen graaddag volgens Mindergas.nl) af kan.

Serververwarming

Een wat nerdige oplossing, die niet onderschat moet worden, is het gebruik van de warmte van een server. In het buitenland zijn er al diverse bedrijven mee bezig en in Nederland timmert de Delftse start-up Nerdalize aan de weg, in samenwerking met Eneco. Zij plaatsen hun servers in woningen en benutten de restwarmte in het huishouden. Na pilots met een eRadiator installeert het bedrijf nu op grotere schaal de CloudBox, een server die het water van een boiler verwarmt. De rekencapaciteit van de server wordt via internet aan een clouddienst gekoppeld. Nerdalize verkoopt deze decentraal verdeelde rekenkracht aan bedrijven en onderzoeksinstituten. De start-up stelt dat het met deze opzet de kosten voor omvangrijke rekenprojecten met 30 tot 55% kan worden verlaagd. Huishoudens kunnen naar verwachting zo’n 300 euro per jaar op hun gasrekening besparen. 

Totaalconcepten

Wie niet zelf wil nadenken over lossen stapjes om van het gas af te gaan kan ook fysiek op steeds meer plaatsen aankloppen voor een nul-op-de-meter woningconcept. Met als bijkomende voordelen dat woongenot en gebruiksgemak een belangrijke rol spelen in deze concepten. Bijvoorbeeld door zaken als meerjarige energieprestatieafspraken voor het te leveren concept. Ook kijken creatieve installateurs steeds beter naar mogelijke combinaties van verschillende opties, zoals het verlagen van de totale kosten over de gehele levensduur door na te denken over combinaties van warmtepomp en infraroodverwarming of serververwarming.

En stadsverwarming dan?

Nou, da’s voor mij gewoon geen optie. Eerder dit jaar ben ik de uitdaging uitgegaan om te berekenen wat stadsverwarming zou betekenen voor onze energierekening. Mijn conclusie: stadsverwarming is te duur en ik zie geen enkel nut van het inruilen voor de ene vastrechtpost voor de andere.

 

De blog Wanneer ga jij van het gas af? verscheen eerder op Sargasso.

 

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project


Reacties 10

Fabienne Goosens 8 april 2015

Een kanttekening bij koken zonder gas: als je elektrisch gaat koken is de kans groot dat je indirect toch op gas kookt. In Nederland hebben we veel gascentrales voor elektriciteitsproductie. Op elektriciteit koken is ook nog eens veel inefficiënter dan direct op gas! Zorg er dus voor dat je duurzame energie inkoopt bij je energiebedrijf of dat je zelf duurzame energie opwekt om op te koken.

Fons Witteman 8 april 2015

Koken op gas is voor je spijsvertering veel beter dan alle andere vormen (uitgezonderd koken op houtvuur) omdat alle elektrische kookplaten een chaotische energie meegeven aan het eten. Ter vergelijking: ik eet lekkerder van een kok die met liefde kookt dan een kok die boos het eten bereidt.

Krispijn Beek 8 april 2015

Fabienne, kiezen voor echt duurzame stroom, dus niet voor IJslandse waterkracht vind ik zelf niet meer dan logisch. Sterker wij wekken op jaarbasis ons volledige elektriciteitsverbruik zelf op. Wat betreft gas heb je ook bij grijze stroom geen gelijk. Gascentrales draaien namelijk op hoogcalorisch gas, dat niet in Groningen gewonnen wordt. Terwijl je thuis laagcalorisch gas verbruikt dat juist wel in Groningen gewonnen wordt.

Fons,

Sinds ik kook op de gelijkstroom van mijn zonnepanelen is de maaltijd nog nooit zo rustgevend voor mijn spijsvertering geweest. Veel beter dan die chaotische verbranding van aardgas.

Desirée van Keulen 12 april 2015

Op zich allemaal mooi... Maar je moet wel a) geld hebben, b) verstand van techniek c) geen huurwoninkje van de woningbouw... Minder gas gebruiken is voor veel mensen de enige optie, lijkt me.

JP. Smidt 13 mei 2015

Wat kan ik als alternatief gebruiken voor stadswarmte van Nuon?

Krispijn Beek 13 mei 2015

@ Desiree
a) Geld hebben: uiteraard zijn de mogelijkheden afhankelijk van je financiële situatie. Bij Energiesprong wordt ook met financiers samengewerkt om te zorgen dat de maatregelen extern te financieren zijn. Als nul op de meter je te ver gaat zijn veel energiebesparende maatregelen te financieren met een lening van het nationaal fonds energiebesparing. Meer informatie op: https://ikinvesteerslim.nl Nog goedkoper is het als je gemeente een duurzaamheidslening heeft.
b) Als je een huurwoning hebt kun je je huurbaas of woningbouwvereniging wijzen op Stroomversnelling huur: http://www.stroomversnelling.nl/ .
c) Verstand van techniek: ja, het is nog enigszins pionieren. Aan de andere kant komen er steeds meer aanbieders die oplossingen hebben waarbij je geen verstand van techniek hoeft te hebben alleen moet weten wat je wilt. Bij verwarmen met een cv-ketel hoef je toch ook niet te weten hoe het werkt?

@ J.P. Schmidt Stadswarmte is een verhaal apart. Bij de aansluiting op stadsverwarming wordt namelijk veelal een kettingbeding opgenomen in de overeenkomst waardoor je zelfs bij het terugbrengen van je warmtebehoefte naar 0 GJ per jaar toch aansluitkosten betaald moeten worden. Ik raad u aan uw licht op te steken bij Reeshofwarmte http://www.reeshofwarmte.nl/
Daar zit veel kennis over stadsverwarming en de (on)mogelijkheden om ervan af te komen.

Frank Scholtens 31 mei 2015

Er zijn nog veel meer mogelijkheden, in de buurt van Bremen is een gebouw dat wordt verwarmd door ijs te laten smelten in de winter en warmte op te slaan in de zomer (Eisspeicher). Ben er geweest en het was er uiterst comfortabel. De warmte collectors zitten nagenoeg onzichtbaar op het dak, zie verder: http://www.nznb.de/Ueber_uns.html

Zelf experimenteer ik met warmte uit compost, een zogenaamde biomeiler. Meer hierover op mijn blog: http://droomplek.blogspot.nl/search/label/biomeiler of http://biomeiler.nl/

PS. een biomeiler kan ook gas genereren, in ieder geval genoeg om op te koken.

Duurzaam Warm 6 juni 2016

Ik gebruik gas, maar gaan om het te veranderen met nieuwe en economische technologie met http://www.duurzaam-warm.nl/

Cees T. in 't Hout 27 juli 2016

In het kader "van het gas af" wil ik de aandacht vragen van voor het systeem wat gepresenteerd wordt op de site HHO heating systems bv.: http://www.hho-heating-systems.nl/index.php/ct-menu-item-2 Bij meerdere instanties heb ik hiervoor al aandacht voor gevraagd. Echter zonder resultaat. Wanneer het genoemde systeem werkelijk werkt verdienen zij mijn inziens alle mogelijke hulp en medewerking bij de eventueel noodzakelijke verdere ontwikkeling van het reeds vele jaren gepatenteerde systeem!

Dirk Scholten 19 oktober 2016

Gas is een directe energiebron. Ik kook op gas omdat electrisch koken een indirecte energiebron is. Er wordt - soms met gas (maar veel vaker met steenkool!) - eerst electriciteit opgewekt. Daarbij gaat van (laten we zeggen) 100 kuub gas, ongeveer 60 kuub zo de schoorsteen uit en het koelwater in. Dat is pure verspilling. Gebruik je die 100 kuub gas voor koken, etc. dan verwarm je direct en verspil je bijna niks. Haal je warmte uit zonne- of windenergie ligt het wel anders maar daar is nog niet genoeg van.