Wat is de impact van minder vlees eten?

De vleesindustrie is verantwoordelijk voor 18% van de wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen, en levert daarmee de grootste bijdrage aan klimaatverandering. Voor de productie van vlees is er een heleboel water, veevoer en grond nodig. Door (af en toe) vlees te vervangen door een plantaardig alternatief kun je deze grondstoffen besparen. Wat is nou eigenlijk de positieve impact van minder vlees eten? Nudge zoekt het voor je uit.


  • Door

    Liz Moen

    15 april 2015

Besparing 1366 liter water

Voor de productie van vlees is een heleboel water nodig, met name voor de teelt van veevoer. Natuur en Milieu [1] stelt dat de vleesindustrie verantwoordelijk is voor 8 procent van het totale waterverbruik. Wel verschilt de watervoetafdruk per vleessoort. Rundvlees staat bovenaan, voor een kilo is er 15.500 liter water nodig. Voor een kilo varkensvlees is 6000 liter nodig en voor kippenvlees 4300 liter. Natuurlijk vereist de productie van plantaardige gewassen ook water, maar dit is aanzienlijk minder dan voor vlees. De Vlees Atlas [2] laat zien dat er voor 1300 calorieën in de vorm van graan, zo’n 500 liter water nodig is. Hetzelfde aantal calorieën in de vorm van vlees kost zo’n 4000 liter water. Onderzoeksbureau CE Delft [3] stelt dat er per persoon gemiddeld 58 kilo vlees wordt geconsumeerd, oftewel 159 gram per dag. 

Hoe berekenen we de impact?

Het gemiddelde gezamenlijke waterverbruik per kilo vlees is 8600 liter. Dit berekenen we door de watervoetafdruk per vleessoort bij elkaar op te tellen, en te delen door drie. Gemiddeld consumeren we per persoon 159 gram vlees per dag. We vermenigvuldigen 0,159 kilo met 8600 liter. Zo komen wij uit op een impact van 1366 liter waterbesparing per dag geen vlees gegeten.

Besparing 2 kilo veevoer

Door minder dierlijke producten te eten draag je bij aan een eerlijkere wereldvoedselverdeling en kun je honger elders ter wereld verhelpen. Het land dat nu wordt gebruikt voor het telen van veevoer, kan ingezet worden voor het verbouwen van gewassen die direct door de mens geconsumeerd kunnen worden. Om een kilo dierlijke eiwitten te produceren, is er doorgaans een grotere hoeveelheid plantaardige eiwitten nodig. De Universiteit van Manitoba [4] onderzocht dat voor 1 kilo kippenvlees er 4,55 kilo voer nodig is. Voor 1 kilo varkensvlees is dit 9 kilo voer, en voor 1 kilo rundvlees zelfs 25 kilo. 

Hoe berekenen we de impact?

Om de impact te berekenen nemen we het gemiddelde van bovenstaande gegevens. Voor 1 kilo vlees berekenen we dat er 12,85 kilo veevoer nodig is. Voor de gemiddelde dagelijkse vleesconsumptie (0,159 kilo) is 2 kilo veevoer nodig. 

De impact van minder vlees eten

Doe je mee?

Natuurlijk is onze berekening een (weloverwogen) schatting. Bovendien zijn er voor dit project meerdere impacts te berekenen. Zoals het benodigde landoppervlak. Heb jij meer informatie over de impact van Minder vlees eten? Deel het met ons en laat een reactie achter onderaan deze pagina. Draag jij al bij aan deze impact? Eet een dag geen vlees en bespaar 1366 liter water.

Transparantie
Nudge gelooft in transparante cijfers over impact. Wij maken graag een begin met de berekening door bronnen te zoeken en experts te raadplegen. Door deze eerste aanzet te doen willen mensen uitnodigen om met betere cijfers te komen. Lees meer over hoe we dit doen.

Bronnen

[1] Milieu en Natuur, Natuur en Milieu
[2] When the tank is runnig dry, 2014. Vlees Atlas 
[3] Milieueffecten van verbeteropties voor de Nederlandse eiwitconsumptie, augustus 2012. CE Delft
[4] Smil, V. Worldwide transformation of diets, burdens of meat production and opportunities for novel food proteins, Enzyme and Microbial Technology, 2012.

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project

Nederland

Eet minder vlees


Reacties 11

Belinda van Loon 7 mei 2015

Er zitten een aantal haken en ogen aan deze informatie.
1. Deze cijfers gelden uitsluitend voor industrieel geproduceerd vlees. Je kunt inderdaad ervan uitgaan dat de milieu impact hiervan zeer groot is.
2. De honger wordt niet veroorzaakt door de vleesindustrie, maar door de distributie van geld en de macht van de westerse wereld. Bovendien is de honger er niet op de plaatsen waar deze soms gigantische industrie zich bevindt
3. Niet alle dieren hoeven granen en soja te eten. Koeien hebben een zeer lage impact als ze uitsluitend gras eten. Ze zijn daar ook voor 'gemaakt'. Het water wat ze dan verbruiken is veelal oppervlaktewater uit sloten of plassen. Het regenwater wat op het grasland valt, verdampt vaak voor een groot deel en valt weer ergens anders opnieuw uit de lucht. Bovendien zorgen voor grasgevoerde runderen voor een gesloten kringloop.
4. Er zijn gebieden in de wereld waar van nature grasland aanwezig is. Andere gewassen groeien daar niet, tenzij er met de hele trukendoos van de agro-industrie ingegrepen wordt. Daar kunnen koeien een hele verantwoorde functie vervullen in het ecosysteem (vroeger graasden er miljoenen bisons op de 'great planes' van Amerika bijv.)
5. De aanname dat iedereen de onderzochte hoeveelheid van bijna 2 ons vlees per dag moet blijven eten, is natuurlijk zeer discutabel met een groeiende wereldbevolking. Er zijn bevolkingsgroepen die met een hele kleine hoeveelheid vlees prima gezond zijn. Wij zijn in onze consumptie helemaal doorgeslagen.
6. De zgn. vleesvervangers hebben vaak heel veel toevoegingen erin. Ik persoonlijk vind dat we prima met het eten van meer noten, groente en fruit, gezonde vetten en voldoende vezels deze vleesvervangers niet nodig hebben. Het is alleen maar een leuk trucje van de voedselindustrie om ons een schoon geweten aan te bieden.
7. Het heeft veel meer milieu impact (ten gunste dus) als je met mate lokaal vlees koopt wat voer krijgt wat ook lokaal afkomstig is. Je vlees heeft dan geen airmiles en is gezonder. Je steunt ook nog eens de lokale producenten en dat zou je zelfs met alternatief geld kunnen doen. Kringloop gesloten.

Mark Slegers 11 mei 2015

Hoi Belinda,
Ik heb met verbazing je reactie gelezen. Je bent toch aangesloten [of geregistreerd op de site] bij Nudge om te helpen de wereld een beetje beter te maken? Waarom dan zo'n reactie?
1) Als deze cijfers alleen gelden voor industrieel geproduceerd vlees, dan is dat nog steeds de bulk van de vlees productie. Het aandeel biologische vlees productie is met enkele procenten [2,4] nog steeds te verwaarlozen.
http://www.milieucentraal.nl/voeding/biologisch/
2) Er wordt niet gesteld dat honger op deze manier voorzaakt wordt maar dat je die KAN voorkomen.
3a) Niet alle dieren hoeven soja en graan te eten. Maar meer dan de helft van de wereldwijde productie daarvan wordt wel degelijk gebruikt voor veevoer.
3b) Koeien hebben inderdaad een lage impact als ze gras eten. Dat gebeurd echter al heel lang op grote schaal niet meer. Met desastreuze gevolgen. Food inc. niet gezien? http://www.imdb.com/title/tt1286537/
3c) Water en gras gevoerde runderen? Wellicht hier en daar op een weiland. Maar ook hier, check Food Inc.
4) Ja, laten wij enorme grazende kuddes dieren die in een natuurlijk eco systeem leven vergelijken met de moderne bioindustrie.
5a) Er wordt in het artikel niet geproken over een aanname dat iederen die twee ons moet blijven eten
5b) Wij zijn in onze consumptie inderdaad doorgeslagen. Daarom zijn er organisaties als Nudge en dit soort artikelen nodig.
6a) Hoezo zogenaamde vlees vervangers? Dat is nou eenmaald een naam. Vlees vervanger
6b) Hebben heel veel toevoegingen erin? Dat klopt, ze vervangen immers iets. Ze zullen ook niet allemaal even lekker en even gezond zijn. Als met alle producten.
6c) Daar ben ik het mee eens. Noten en fruit zijn een zeer goede aanvulling in ons dieet.
7a) "Het heeft veel meer milieu impact (ten gunste dus) als je met mate lokaal vlees koopt wat voer krijgt wat ook lokaal afkomstig is" Dan wat? Je zin is half af.
7b) Het hele artikel hierboven gaar over MINDER vlees eten. En je conclusie of afsluiting is dat als je "met mate" lokaal vlees koopt, dat meer impact heeft. Daarmee combineer je twee mogelijke oplossingen. Waarvan de eerste de kern is van dit artikel 1] Minder vlees eten 2] het vlees dat je eet lokaal afnemen. Ik zou daar van maken lokaal biologisch vlees. Dan ben je klaar.

Alexander van Nek 15 juni 2015

Beste Mark,

Ik kan me juist wel vinden in de opmerkingen van Belinda. Ik heb ook een probleem met de blog en dan met name omdat wordt uitgegaan van gemiddelden. Alle koeien worden worden over een kam geschoren dus ook de dubbeldoelkoeien van boeren die hun uiterste beste doen om hun steentje bij te dragen aan een betere wereld.
Misschien is het een idee om komend weekend je licht op te steken bij een van die biologische boeren die zaterdag (sommigen ook zondag) graag wat meer vertellen over hoe zij proberen hun steentje bij te dragen.
Food Inc. geeft een goed beeld van de bioindustrie in de VS, maar dat is niet het hele plaatje. Dus wellicht een goed idee om eens een keer aan te schuiven bij een boer?

Zie ook http://www.lekkernaardeboer.nl/Home

Auke Douma 8 december 2015

Wat een goede uitleg Liz. Volgens mij bespaart het niet eten van vlees niet alleen water maar voorkom je hiermee ook de uitstoot van een heleboel methaan en CO2. Misschien goed om nog een kolommetje toe te voegen aan de grafiek? Laat je het me even weten als ik jullie daarmee kan helpen, doe ik met plezier.

Mathijs Verweij 12 december 2016

Hierbij komt natuurlijk ook nog de ontbossing van regenwoud om voedsel voor de veehouderij te tellen. Het schijnt dat veehouderij ''the leading cause'' is van ontbossing.

Anonymous 15 juli 2017

Ik vind persoonlijk ook dat "de vleesproductie" steeds op 1 hoop wordt gegooid. Voor rundvlees geproduceerd in Europa is geen regenwoud gekapt, en is er ook echt niet zo veel graan nodig als sommige anti-vlees propagandisten beweren. De voeding van runderen is gebaseerd op gras, kuilmais en een heleboel bijproducten uit de voedingsindustrie (suikerbietenpulp, aardappelpulp, mais- en tarweglutenfeed, maiskiem-, lijnzaad- en koolzaadschilfers, groentenafvallen, biobrandstofbijproducten, bierbostel, ... enz ...). Soya is perfect vervangbaar door plaatselijk geproduceerde en goedkope eiwitvervangers (bierbostel, biobrandstofbijproducten, koolzaadschroot, ...). Dankzij hun specifieke spijsverterings- en herkauwsysteem zijn runderen in staat al deze voor de mens onverteerbare afvalstromen te upcyclen naar melk, vlees, leder, ... Een koe stoot inderdaag methaan uit, maar het grasland neemt jaarlijks ongeveer 3.500 kg CO op. Meer grasland zou wel eens een deel van de CO2-oplossing kunnen betekenen. Runderen eten heel weinig graan, maar eten wel veel bijproducten afkomstig uit de graanverwerkende industrie waaronder biobrandstoffen die gemaakt worden op basis van mais en tarwe.
Jammer dat de rundvleesproductie (vooral onder druk van dierenrechtenorganisaties) zo met de vinger wordt gewezen terwijl je over de grootste vervuilingsbronnen zo weinig hoort en leest: We stappen met z'n allen meer en meer op het vliegtuig dankzij de lagekostenmaatschappijen, immens vervuilende schepen vervoeren bijna 90% van hetgeen in de supermarkten ligt, het fileprobleem op de wegen wordt jaar na jaar erger en erger, we hebben het allemaal graag lekker warm in huis, dagelijks een ontspannende douche, energieverslindende smartphones, ... Tot slot heb ik ook vragen bij de milieuimpact van de zogenaamde vleesvervangers: soyaproducten uit Zuid-Amerika, Quinoa uit Argentinië, Avocado's uit Mexico worden naar hier verscheept met immens vervuilende containerschepen. Geef mij dan maar een lekke stukje vlees dat hier lokaal geproduceerd is!

Ted Wildenberg 15 februari 2018

Ik kan het niet laten om ook enkele kritische kanttekeningen te plaatsen. Ik woon op de grens van Overijssel en Drenthe en geniet van het "platteland". Ik zie veel koeien (melk en vlees) 's zomers buitenlopen en dus krijgen ze het water gewoon uit de regen. Mijn kippen zijn gezond en worden gevoed met groente en fruit afval en bijvoer. Het water halen ze uit een "drinkautomaat" of gewoon regenwater in de kippenren. Ik weet niet hoe er aan het getal van 4300 liter komt bij 1 kg kip maar die hoeveelheid water red ik nog niet eens voor al mijn kippen (zijn er maar 3 ;-) maar toch...).
Verder misschien wel het belangrijkste aspect en dat is sinds de mens in staat is zijn eigen voedsel te kweken (landbouw bedrijft) groeit de bevolking enorm. We waren dus eigenlijk vleeseters maar dat terzijde. Lees elk onderzoek maar door m.b.t. de redenen van de bevolkingstoename: landbouw. Ook na allerlei oorzaken (oorlog, rampen, epidemieën etc.) blijft de bevolking maar groeien doordat we ons eigen (en andermans) voedsel kunnen kweken. Ik weet dat het voor velen een taboe is maar we zijn nu eenmaal met teveel mensen op deze aardbol waardoor we last krijgen van vervuiling (bijv. CO2-uitsoot of plastic afval), oorlogen etc. Nu kunnen we wel allemaal vegetariër worden maar daarmee lossen we het eigenlijke probleem niet op, sterker nog, hoe meer we de landbouw optimaliseren des te meer voedsel er is om de bevolking te laten toenemen. Nogmaals, ik weet dat veel mensen dit niet (willen) inzien maar denk er op z'n minst maar eens over na en dan klinkt het nog niet zo gek om in plaats van geïmporteerde producten gewoon lokale producten (ook vlees) te eten.

Gert Van dam 12 april 2018

Wat een interessante reacties. Ik wil het even hebben over de intensieve varkenshouderij in nederland. We hebben in nederland 1 van de betere al dan niet best manier van varkenshouden met oog op dierwelzijn voerefficientie en gezondheid. Ik heb met verbazing gekeken naar de grafiek omdat ik weet dat het beter is als dat daar is geschat. Heel het artikel is trouwens samengesteld uit partijdige bronnen en dus waardeloos. Hierbij geef ik wat feiten van de landbouw, rund en varkenshouderij in nederland. De totale emmissie van de agrarische sector is 26,4 mton co2-eq.
13,8 is voor de veehouderij.
5,5 is voor de bemesting van het land.
6,7 is voor de glastuinbouw.
0,4 is overige.
Van de 13,8 mton is er 9,8 voor de rundveehouderij, 2,6 voor de varkenshouderij en 1,3 overige zoals kippen en geiten.
Van de 2,6 mton is 0,1 voor de energie, 0,5 varkens zelf (het uitademen) en 2,1 voor de mestopslag. Die 2,1 is er niet als de mest wordt vergist. Dus de emmissie van varkens is 1% van het geheel dus bijna verwaarloosbaar als je ziet hoeveel er onnodig gereist wordt.
De grafiek geeft aan dat voor 1 kilo varkensvlees 6000 liter water nodig is, ik kan u vertellen dat het 9 is. En m2 per kg varkensvlees ligt op 3,3 m2 omdat graanopbrengst op ongeveer 10 ton p/ha ligt is iedere m2 geschikt voor 1 kg graan. Een intensief varken heeft een voederconversie van ongeveer 3,3, over de gehele periode van big tot aan de slacht, inclusief voer voor het moederdier. Hierbij heb ik nog niet gerekend met het feit dat 50% van het varkensvoer in nederland afvalstromen zijn uit de voedingsindustrie. Per kg voer drinkt een varken 2,2 liter water. Als je de regen op een perceel meerekent is dat niet goed omdat ook regen een kringloop is net als co2. En co2 is alleen een kringloop als er geen fossiele energie aan te pas komt.
De laatste cijfers komen rechtstreeks uit de praktijk. En de co2 cijfers komen van rvo.nl. Dit is hoe ik het houden van varkens bekijkt dus behoorlijk efficient en absoluut goed voor het milieu.

Belinda van Loon 16 april 2018

Beste Gert, de Nederlandse manier van varkens houden een van de beste? Dan zouden misstanden als die bij de Knorhof niet voorkomen. Dan zouden er niet elk jaar opnieuw duizenden varkens omkomen bij stalbranden. Dan zou er in Brabant niet zo'n weerstand tegen de intensieve varkenshouderij zijn waarbij aangetoond is dat mensen vaker ziek zijn rondom deze varkenshouderijen (en dan bedoel ik niet de boeren). Varkens zitten met velen in donkere hokken op stalen rekken, dat is het beste haalbaar in dierenwelzijn? Sorry, maar daar worden we het niet over eens.

Belinda van Loon 16 april 2018

Wat jammer is van het schema is dat er geen kolom is voor fossiele brandstof. Bij de productie van vlees waar gebruik wordt gemaakt van geïmporteerd voedsel, is de hoeveelheid fossiele brandstof waarschijnlijk ook groot. Ook het transport van het vee zelf is aanzienlijk. Die kosten, de 'true costs', zouden in de prijs verrekend moeten worden. Daar hebben we helaas de politiek voor nodig en die gaat uit van berekeningen zoals hierboven. Zonder werkelijk alle facetten mee te nemen als (gezondheids-)schade door bodem-, lucht- en watervervuiling.

Gert Van dam 17 april 2018

Www.deltabig.nl kijk daar maar even op. Even naar de facebookpagina. Ooit gehoort van iedereen over 1 kam scheren? Die onderzoeken kloppen niet want er zijn ook gebieden waar mensen die in de buurt wonen van iv juist gezonder zijn. Dus wat WIL je lezen? En dat varkens op stalen roosters zitten dat zou best kunnen maar die boer voldoet gewoon aan de norm 40% dichte vloer. En donkere hokken kan niet want daar zijn ook eisen voor en je krijgt een beloning voor daglicht. Wat vergeten wordt is dat varkens nacht en schemer dieren zijn. Dit artikel ging om water en voerverbruik. Daar is blijkbaar niets op aan te merken. Dat kan ook niet want ik heb de getallen zo bij ons thuis uit de pc gehaald het is dus super actueel.