Dialoog: bewuste omgang met de bodem gevraagd!

Kunnen wij volgend jaar naar het vernieuwde programma GTFT kijken? Of krijgt elke wijk binnenkort een ‘tuincoach’? Die inspirerende ideeën kwamen uit de brainstorm die Nudge organiseerde als voorbereiding voor een nieuwe campagne over de bodem.


  • Door

    Lianne Rigter

    30 oktober 2015
  • Door

    Team Nudge

    30 oktober 2015

2015 is door de VN wereldwijd uitgeroepen tot het Jaar van de Bodem. Om daar een vervolg op te geven, starten Rijkswaterstaat en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu begin 2016 samen met Nudge een campagne. Doel van de campagne is om burgers actief te betrekken bij een bewuste omgang met de bodem. Ter voorbereiding werd op 5 oktober een brainstorm georganiseerd waarop door nudgers werd nagedacht over een mogelijke invulling van de campagne.

 

Geïnteresseerd in de bodem?

De bodem is hot! Schrijf je in voor een mailinglijst en krijg een bericht als Nudge nog een project met de bodem begint.

 

Kruidenplantjes in de vensterbank

Iedereen was welkom: jong en oud, experts, ondernemers, en ook ‘groentjes’ zonder concrete kennis van onze bodem. Mezelf rangschik ik tot deze laatste categorie. Als studente in Amsterdam probeer ik uit alle macht de kruidenplantjes op de vensterbank in leven te houden, terwijl ik vanuit het raam niets anders zie dan hoge gebouwen en stoeptegels. Onbedekte bodem is nergens te bekennen. Reden voor mij om aan de bodembrainstorm deel te nemen kwam voornamelijk voort uit nieuwsgierigheid, want waar is de bodem nou eigenlijk allemaal goed voor?

Associaties met de bodem

De brainstorm werd op een bijzondere locatie gehouden. Vlak naast CS Utrecht ligt De Ster: een nog werkende houtzaagmolen waar het heerlijk naar zaagsel ruikt. Met koffie/thee en hapjes en drankjes na afloop werden we uitstekend verzorgd . Na een korte introductie krijgt de groep de opdracht om een aantal vragen over de bodem te bespreken met iemand die je (nog) niet kent: waar denk je aan bij bodem? Waar gebruik jij de bodem voor? Er komen allerlei associaties langs. We koppelen de bodem aan ons gevoel van de omgeving: groen wordt ingewisseld door rood of grijs, en veiligheid wordt al snel gebruikt als excuus om parkjes op te ruimen. Ook de link tussen onze bodem, voedsel en GFT wordt vaak genoemd.

Elke stap laat een voetafdruk achter

Stukje bij beetje wordt mij duidelijk hoe belangrijk de bodem eigenlijk voor mensen is. Het verbouwen van ons voedsel, zuiveren van ons drinkwater, afvoeren van regenwater, bouwen van onze huizen en kantoorpanden: dit alles (en nog veel meer!) is niet mogelijk zonder een gezonde bodem. En mensen hebben een grote invloed op deze gezondheid. Want, zoals mijn gesprekspartner zo mooi verwoordt: “Net als wanneer ik op het strand loop, laat ik met elke stap die ik zet een voetafdruk achter.”

Brainstormen leidt tot AH composttuintjes..

Iedereen heeft al snel een duidelijk beeld van het begrip ‘bodem’. Het echte werk kan beginnen! In groepen denken we na over verschillende bodemgerelateerde thema’s. De creativiteit van de groep is groot! In korte tijd regent het leuke suggesties, zoals het Albert Heijn composttuintje, als vervolg op de populaire moestuintjes van AH. Op die manier stopt het leerproces van kinderen (en volwassenen!) niet alleen bij het verbouwen van kruiden en groenten, maar wordt er ook actief nagedacht over bodemgebruik en GFT afval.

.. en nog veel meer suggesties

Nog een educatieve oplossing is het plan voor een ondergronds museum waarbij de bodem een spannend en educatieve invulling krijgt. Andere ideeën zijn een landelijk grijswatercircuit voor secundaire (niet-drinkwater) doelen of schoolpleinen vergroenen door groene speelplaatsen aan te leggen. Een van de deelnemers vraagt zich af of televisieprogramma’s het goede voorbeeld kunnen geven: “Kunnen de personages van GTST niet vaker hun discussies voeren naast de moestuin, of onderweg naar de composthoop?”. Opvallend was dat veel ideeën zich richtten op lokale, kleinschalige initiatieven rondom bodemgebruik. Liefst is het onderwerp ‘dichtbij en concreet’, zodat iedereen zelf iets kan doen om de bodemkwaliteit te bevorderen.

Meer zicht op urgentie nodig

De avond heeft een hoop inspiratie en ideeën opgeleverd. Het is mij zelf vooral duidelijk geworden hoe belangrijk de bodem is, en hoe weinig ik hier zelf bij stil sta. Bovendien is bodemkwaliteit niet goed zichtbaar. Er bestaat (nog?) geen label dat mij vertelt hoe het staat met de bodemkwaliteit. Daardoor is het moeilijk om de urgentie hier van in te zien. Maar dat gaat de bodemcampagne veranderen!

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project

Nederland

Verspil geen schil


Reacties 1

Hans Hofland 10 december 2015

Er is veel info beschikbaar over de bodem, verdieping in het bodemleven is urgent. Een vitale bodem is van groter belang dan de meeste mensen weten. Een vitale bodem is zeer zeker meetbaar. Extra aandacht voor de bodem is van harte welkom,