Dialoog: Datastroom - deel jij je energiedata?

Hoe meer duurzame energie, hoe beter de capaciteit van het elektriciteitsnet gemanaged moet worden. Slimme meters en slimme apparaten - alles draait om informatie over hoeveel jij verbruikt én opwekt. Wil jij die data delen? Anne deed mee aan de Datastroom-dialoog.


  • Door

    Team Nudge

    16 november 2015

De energietransitie vraagt om nieuwe en slimme oplossingen. Wat nodig is? Een flinke aanpassing van het huidige energienet. Voor netbeheerders is dit lastig te realiseren zonder inzicht in het energiegebruik van de burger. Ben jij bereid om jouw gegevens te delen? Help jij met jouw data mee om de energietransitie in een stroomversnelling te brengen? Of heb je daar bezwaren tegen?

Wat zou jij met je data doen?

Iets waar ik als student geen twee keer over nadenk: "Data? Die geef ik toch al allemaal weg?" Een andere nudger denkt daar anders over: "Data? Die houd ik voor mezelf! Artikel 12 van de mensenrechten geeft ons allemaal het recht op privacy." Wat mij meteen weer aan het denken zet: want dat geeft mij dan toch ook het recht om die privacy weer uit handen te geven? 

De dialoog

Om over dit uitdagende onderwerp na te denken, kwam op 9 november een diverse groep nudgers bij elkaar op het kantoor van Enexis in Den Bosch. Startend met een superbrainstorm om in kaart te brengen wat de energietransitie nou eigenlijk is. Voor de een is dit het zoeken van oplossingen voor nucleair afval, voor de ander is het zelf energie opwekken. Waar de een denkt vanuit de overheid, heeft de ander burgerinitiatieven als uitgangspunt. Aansluitend volgde een tafellakenbrainstorm waar alles aan bod kwam: van informatieverzameling ('welke data geef ik weg?') tot problemen met data ('ik wil niet dat ze alles van me weten!'). Van een Goddelijke oplossing - een volledig betrouwbare tussenpersoon die de data beheert en alleen dat wat jij toestaat weggeeft - naar realistische en concrete ideeën zoals een data-marktplaats en een datacodicil. 

Data-marktplaats? Datacodicil? 

Zorgen over privacy overheersten. Controle over wat wordt weggegeven, is belangrijk. Net als een zekere mate van anonimiteit. Degene die hun data willen weggeven, willen daar ook wel graag wat voor terug. Oplossingen lagen in een 'marktplaats-systeem' waar data verruild kunnen worden. Zo'n oplossing moet de privacy beschermen en burgers controle geven over hun data. De overheid kan hier als publieke instantie een hoop zorgen wegnemen. Dit kan door bedrijven te verplichten zich aan bepaalde regels te houden. Burgers kunnen hierop toezien. Het vertrouwen kan ook juist ontstaan uit de community van gebruikers zelf. Door bijvoorbeeld gebruik te maken van reviews. Zo wordt zelfregulering ingebouwd in het systeem. Ook zouden burgers kunnen aangeven of ze wel of geen data willen delen en in welke mate - via bijvoorbeeld een “datacodicil”. Je doneert de data die je wilt en je kunt dit op elk moment aanpassen. En voor iedereen die geen data wil delen is een digitale nee-nee sticker een optie! 

Hoe nu verder?

Wat vooral helder is geworden zijn de voorwaarden waar een oplossing aan moet voldoen: flexibiliteit voor de voorkeur van de vele soorten burgers die allemaal wat anders willen. Daarbij vraagt een dergelijk complex probleem om vertrouwen en daarmee om een kleine testgroep van mensen die elkaar vertrouwen en data met elkaar willen delen. Nu, aan de start van de transitie, is het noodzaak de verschillende mogelijke oplossingen verder uit te rollen. Enexis. Nudge. En jij? Wil jij meer weten of een bijdrage leveren aan dit project? Lees meer over Datastroom of stuur een mail naar Rianne@nudge.nl.

 

 

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project

Nederland

Datastroom


Reacties 4

Kees Bank 17 november 2015

Zeer recent heeft onze energiecoöperatie een zonnedak gerealiseerd op een manege. Wij waren veroordeeld tot de monopolist in onze regio: Liander. Om alle ellende met de aansluiting op het stroomnet hier te verhalen gaat even te ver. Vandaag nog sprak ik iemand die in de Achterhoek ook projecten probeert te realiseren. Zelfde arrogante houding van Liander.
Duidelijk is ons wel geworden dat een centrale partij in de boven geschetste problematiek van datadelen zeker geen partij als Liander of Enexis moet zijn. Je gegevens zullen daar niet in goede handen zijn. Ze zullen worden gebruikt om hun positie te verstevigen. Wist je trouwens dat het meest gebruikte wachtwoord welkom01 is ? Probeer maar eens bij een willekeurig Liander-account. Jaja, je data is wel seef bij hen. NOT.
Elke manier om het monopolie voort te kunnen zetten zal worden aangegrepen.
Op sluipende wijze: door bijvoorbeeld gastheer/-dame te zijn van een tafeldiscussie. Op openlijke wijze: de uitrol van de slimme meter is nu ook lekker op gang gekomen. Hartstikke handig om straks jouw opgewekte energie voor een veel lager tarief in te laten kopen en het volle pond te vragen voor de geleverde energie. Hulpje van de energiebedrijven. In een land als Zweden is gedifferentieerd tarief al gemeengoed. In 2020 komt de herziening van het saldeermodel bij ons volgens Kamp.
Grote, in fossiel verankerde bedrijven, zullen er alles aan doen om hun positie veilig te stellen.
Dus …..
De discussie dient eigenlijk een andere (de monopolisten onwelgevallige) richting op te gaan. Zodra mijn windmolentje of paneeltjes stroom over hebben wil ik dat rechtstreeks aan mijn buren of zelfs dorp kunnen leveren. Mag niet. Van de wet. Gaat dat veranderen ? Welnee, het is wel prima dat je voor je stroom altijd via de meter van de monopolist moet. Is het probleem voor de monopolisten, dat rechtstreeks aan je buren of dorp leveren ? Welnee, ze zien die stroom niet eens.
Slimme netwerken zijn niet slim als je steeds via dezelfde poort moet, namelijk je meter van je monopolist. Laat je niet in de luren leggen !

Webcare Liander 23 november 2015

Vervelend te lezen dat je geen positieve ervaring hebt met Liander. We willen daarom graag met je in gesprek om tot een oplossing te komen. Ik hoor graag van je.

Rob Gast 24 november 2015

Graag zou ik met Kees Bank in contact willen komen, omdat we een vergelijkbaar project willen starten en niet op dezelfde problemen willen stuiten.

Rianne Hammenga 14 december 2015

@Rob - dank voor je bericht! Je vraag heb ik doorgezet naar Kees. We koppelen jullie aan elkaar zodra hij akkoord is.