Wat maakt een slimme thermostaat slim?

Meer grip op je energieverbruik? Met een slimme thermostaat kan je tot wel €250 per jaar besparen! Dat scheelt flink, op de €790 die een gemiddeld huishouden uitgeeft aan verwarmen. Maar welke slimme thermostaat kies je? We leggen je uit waar je op moet letten als een slimme thermostaat koopt.


  • Door

    Geert van der Linden

    16 oktober 2016

Er komen steeds meer verschillende slimme thermostaten op de markt. Wat is er zo slim aan een slimme thermostaat? Een slimme thermostaat past zich aan aan het leefgedrag van de bewoners en is op afstand bestuurbaar. Hierdoor kun je vaak fors besparen op je energierekening. In de meeste gevallen verdien je de investering binnen twee jaar makkelijk terug. Omdat de slimme thermostaat je huis op maat verwarmt, verhoogt hij ook het comfort in huis.

Programmeerbaar

Deze functie bestaat natuurlijk al lang, maar is eigenlijk al best slim. Je kunt een schema instellen wanneer het hoe warm moet zijn in je huis. Het instellen van zo’n schema was vroeger enorm lastig. Moeilijke interfaces, onbegrijpelijke iconen - vaak kwamen mensen er niet uit. Bij veel slimme thermostaten kan je via een app of een website makkelijker een schema instellen (uitproberen hoe makkelijk dit is? Thermosmart heeft een testpagina).

Voor- & nadelen

  • Oude thermostaten: lastig instellen. Hier had je een opleiding natuurkunde voor nodig.
  • Als je regelmatig huishouden hebt, vaak al genoeg. Nog wel zelf iets doen bij uitzondering.
  • Nadeel: kan voorkomen dat je huis soms verwarmd wordt als je er niet bent.

Zelflerend

Veel slimme thermostaten leren hoe het programma van je huishouden eruit ziet. De thermostaat past zelf het verwarmingsschema aan jouw schema aan. Ook onthoudt hij hoeveel tijd het kost om de gewenste temperatuur te bereiken. Eigenlijk hetzelfde als programmeerbaar, maar je hoeft zelf het schema niet op te stellen. Best wel makkelijk. Je moet wel vertrouwen dat de technologie ook echt het juiste programma kiest. En als je de thermostaat tijdens de leerperiode niet zuinig leert stoken, zul je ook minder besparen. 

Voor- & nadelen

  • Voordeel: niet zelf een schema instellen.
  • Nadeel: zelfde als programmeerbare thermostaten kan hij ernaast zitten en verwarmt je huis zonder dat je er bent

Aanwezigheidsdetectie

Op verschillende manieren kan de thermostaat zien of er mensen thuis zijn, in één vertrek of in meerdere zones. Via een bewegingsdetector, een lichtsensor of via geofencing checkt de thermostaat waar er verwarmt moet worden. Dat werkt het beste als je een systeem hebt met aanwezigheidsdetectie én een aparte regeling per kamer.

Voor- & nadelen

  • De verwarming gaat pas uit als je weg bent. Terwijl hij eigenlijk al eerder uit kan.
  • De verwarming gaat pas aan als je er al bent (bij sensoren).
  • Als je niet in de kamer bent, kan thermostaat denken dat je weg bent.

Geofencing

Geofencing maakt gebruik van de GPS-locatie op je smartphone. Alle bewoners hebben een app op hun telefoon. Als er niemand thuis is, gaat de verwarming uit. Tado doet dit slim, door afhankelijk van de afstand je huis te verwarmen. Dus als je naar huis gaat verwarmt hij alvast je huis op. Volledig automatisch!

Voor- & nadelen

  • Alle huisbewoners hebben een telefoon met locatievoorzieningen nodig (kost ook stroom)
  • Biedt uitkomst bij onregelmatigheid, zeer logische keus
  • Je gasten hebben de app niet op hun telefoon - denk aan logees of aan de oppas. Die wil je niet in de kou laten staan! Let er dus op dat je de slimme thermostaat ook handmatig moet kunnen instellen.

Op afstand bedienen

Je kunt via apps en websites op afstand je verwarming bedienen. Zodat je hem alvast aan kan zetten als je naar huis gaat. Of je zet hem op afstand uit, als je dat vergeten bent thuis te doen. Vind je dit leuk, dan kan het handig zijn. Ik vraag me wel af hoe lang/vaak je dit in de praktijk gebruikt.

Voor- & nadelen

  • Gebruik je het in de praktijk? En blijf je het gebruiken?
  • Je kunt je huis alvast opwarmen voor je thuis komt
  • Je kunt de verwarming lager zetten als je dat vergeten bent

Extra informatie

Sommige slimme thermostaten geven meer dan alleen informatie over de temperatuur. Bijvoorbeeld om je te stimuleren om minder te gebruiken (bijvoorbeeld Nest met zijn blad-icoon). Toon heeft een enorm aanbod aan informatie. De vraag is of je hier wat mee wilt en of je nog een scherm wilt in huis.

Voor- & nadelen

  • Wil je nóg een scherm in je huis?

Modulerend stoken

Niet elke slimme thermostaat werkt met elk soort verwarmingsketel. De meeste cv's in Nederland stoken modulerend: de ketel verwarmt op verschillende niveaus. Als de kamer afkoelt, stookt de ketel een beetje bij, zodat er minder temperatuurschommelingen ontstaan. De andere optie is aan/uit-cv’s, die je veel in Amerika ziet. Deze staan helemaal uit of op volle kracht aan. Je kan je voorstellen dat modulerende cv’s energiezuiniger zijn. De communicatie tussen thermostaat en ketel werkt in zo'n geval via een communicatieprotocol (de OpenTherm-standaard). Check of jouw cv-ketel daar gebruik van maakt voor je een slimme thermostaat aanschaft.

Per kamer in te stellen

Bij sommige systemen kun je per kamer de temperatuur regelen, of kun je de temperatuur in verschillende zones van je huis afzonderlijk regelen. Je programmeert dan voor ieder vertrek het gewenste schema in de thermostaat. Die stuurt de thermostaatknoppen op de radiatoren vervolgens draadloos aan. 

Heb je blok- of stadsverwarming?

Je hebt dan op dit moment waarschijnlijk geen thermostaat. De temperatuur kun je dan alleen regelen via de radiatorknoppen. Dan heb je twee opties:

  • Een systeem met slimme radiatorknoppen, zoals Tado.
  • Een stadswarmteregelaar installeren. Dit is een aan/uit schakelaar die je tussen de verwarmingsbuizen moet zetten. Dit is best wat werk!

Overigens, ook als je vloerverwarming of een warmtepomp hebt, kun je niet van alle slimme thermostaten gebruik maken.

Privacy & beveiliging

Maak je je zorgen over privacy van je gegevens? Sommige slimme thermostaten bewaren de gegevens over je energieverbruik in het apparaat zelf. Andere slaan de informatie online op. Beveiliging van de thermostaat is niet alleen van belang voor het beschermen van je eigen gegevens. Kwetsbaarheden in de thermostaat kunnen misbruikt worden om de temperatuur in huis te ontregelen, maar ook om het apparaat te gebruiken bij een aanval, zoals een DDos aanval. De meeste slimme thermostaten maken gebruik van een beveiligde verbinding en worden automatisch met de laatste software bijgewerkt door de fabrikant.

Met of zonder energiecontract

Vaak is de keuze voor een slimme thermostaat afhankelijk van je energieleverancier. Je betaalt voor een slimme thermostaat aanschafkosten, maandelijkse abonnementskosten of een combinatie. Bij een langere contracttermijn krijg je de slimme thermostaat vaak gratis en betaal je alleen maandelijkse abonnementskosten. Een slimme thermostaat via een abonnement is op lange termijn duurder dan een slimme thermostaat die je eenmalig aanschaft. Soms moet je trouwens ook extra kosten maken - bijvoorbeeld voor een wifi-versterker of slimme stekkers.

 

Slimme thermostaten: een overzicht

Online vind je verschillende handige vergelijkingen van slimme thermostaten. Check bijvoorbeeld de sites van Milieucentraal, www.passiefhuisbouwer.nl en www.energieleveranciers.nl

 

 

 

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project


Reacties 1

Petronella. Spijkenisse 17 juli 2019

Zonder slimme meter kun je prima energie minderen.
Het is erg leuk om je analoge meter terug te zien draaien.
Erg stimulerend om zo min mogelijk energie te gebruiken.
Je ziet meteen dat bij gebruik van een waterkoker de meter de verkeerde kant opdraait, en dat je daar wat aan kunt doen door alleen het water te koken dat je op dat moment nodig hebt.
Het is absoluut niet verplicht om een slimme meter te laten installeren.
De slimme meter is vooral handig als huishoudens met zonnepanelen teveel stroom gaan leveren aan het net. Dan kunnen ze eenvoudig uitgeschakeld worden. Erg Slim.