Healthy Seas: a journey from waste to wear

Onze zeeën zijn bezaaid met verloren visnetten. En elk jaar verdwijnt naar schatting nog eens 64 miljoen kilo extra visnet in zee. Healthy Seas ruimt ze op en zorgt voor recycling.


  • Door

    Hanneke Wijnja

    8 februari 2017

Onderzoekers van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties schatten in 2009 dat elk jaar zo’n 640.000 ton aan visnetten bedoeld of onbedoeld in de oceanen terechtkomt. Deze netten vervuilen onze zeeën, veroorzaken veel dierenleed en het zijn onnodig verspilde grondstoffen.

Spooknetten

Onze zeeën zijn bezaaid met verloren visnetten. Ze worden ook wel spooknetten genoemd. De netten blijven vaak eeuwenlang intact en veel dieren zoals vissen, dolfijnen, schildpadden, krabben en zeehonden raken er in verstrikt. Zo telden onderzoekers in Amerika eens meer dan 32.000 dode en verstrikte dieren in 870 opgeviste spooknetten.

Visnetten blijven vaak in grote hoeveelheden hangen aan scheepswrakken. Daar liggen er honderden van in de Noordzee. Wrakken vormen ideale schuilplaatsen voor heel veel zeedieren, maar sommige wrakken zitten tegenwoordig zo vol met vislijnen en netten dat visleven er bijna onmogelijk is geworden. Ze zijn veranderd in kerkhoven met rottende kabeljauwen en tientallen krabben die dachten een gemakkelijk maaltje te verorberen, maar vervolgens vast kwamen te zitten en een langzame dood sterven.

Spooknetten vormen ook een gevaar voor de scheepvaart, omdat scheepsschroeven erin vast kunnen komen te zitten, met soms kapseizen tot gevolg. Ook duikers moeten oppassen.

Netten verzamelen

Bijna alle visnetten worden tegenwoordig gemaakt van nylon, plastic dus. Plastic vergaat niet maar breekt na verloop van tijd af in kleine stukjes die je niet of nauwelijks met het blote oog kunt zien. Genoeg redenen dus om zo veel mogelijk van deze spooknetten uit zee te verwijderen en te voorkomen dat er nieuwe netten in zee of op andere plaatsen terecht komen.

Healthy Seas bestaat uit een internationaal team dat samenwerkt met het doel een gezonde (Noord)zee en tegelijkertijd een circulaire economie te bewerkstelligen. Dit gebeurt in drie stappen: het verzamelen van visnetten, het recyclen van deze netten tot hoogwaardig nylon garen en tot slot het produceren van nieuwe producten zoals tapijt, zwemkleding en sokken.

Het verzamelen van visnetten gebeurt in eerste plaats door onze verschillende teams van getrainde vrijwillige duikers. Zij verwijderen nylon spooknetten uit zee. Daarnaast benaderen we vissers en vragen ze hun oude netten aan Healthy Seas af te staan in plaats van ze af te voeren naar de vuilverbranding. Op die manier kunnen we nóg meer visnetten recyclen en tevens betrekken we de sector actief bij ons werk zodat er minder en minder netten achterblijven in zee. Tevens werken we met de visserijsector en de overheid samen op het gebied van afvalbeheersing. Wij vinden dat het afval dat door vissersschepen uit het water wordt gehaald, aan boord moet worden gescheiden en vervolgens in de havens op de juiste manier moet worden ingezameld en verwerkt.

In de eerste drie jaar sinds de oprichting van Healthy Seas (2013-2016) zijn er in totaal 160 ton oude visnetten verzameld binnen Europa, in samenwerking met meer dan 75 vrijwillige duikers en bijna 700 visserboten. In Nederland zijn er Healthy Seas depots opgezet in Den Oever, Urk en Texel, waar de vissers hun oude visnetten verzamelen. Samen met internationale partners zijn we volop bezig om hetzelfde te realiseren in andere landen in Europa.

Sokken, badkleding en tapijt

De uit zee gehaalde visnetten, maar ook de gebruikte visnetten uit de visserijsector, worden verwerkt tot ECONYL® garen, een hoogwaardige grondstof waarmee nieuwe producten zoals badmode, ondergoed of tapijten kunnen worden gemaakt. Hiermee willen we aantonen dat afval gezien kan worden als grondstof voor nieuwe producten. Er hoeft in dit proces minder aanspraak te worden gemaakt op ruwe olie. De recycling levert daarom de nodige milieuwinst op, waaronder een reductie in CO2 uitstoot, dat mede-verantwoordelijk is voor klimaatverandering.

 

Het hele proces is hier in detail weergegeven: http://www.econyl.com/regeneration-system/

Meer over Healthy Seas: http://healthyseas.org/ en https://www.facebook.com/healthyseas

Het onderzoek waarin een schatting gemaakt wordt van de hoeveelheid spooknetten in zee is: Macfadyen, G., T. Huntington and R. Cappell - 'Abandoned, lost or otherwise discarded fishing gear'. FAO & UNEP, Rome (2009)

Schreeuw het van de daken!


Reacties 2

Jan Zuilhof 24 februari 2017

De winnaars van de visnetsokken zijn bekend! Ze gaan naar:

Dana
Jolanda
Asia
Nado
Dirk

Gefeliciteerd, jullie hebben allemaal een email ontvangen!

Steffen Boskma 26 april 2017

Ik heb net een visum aangevraag voor de Verenigde Staten op https://www.visumaanvragen.org. Heel erg gemakkelijk en snel