Plastic soep, ernstiger dan je denkt

Steeds meer wetenschappers en medici maken zich zorgen over de gezondheidsrisico’s van plastic. Ze vinden dat er dringend meer onderzoek naar gedaan moet worden.


  • Door

    Team Nudge

    9 februari 2017

Plastic in de voedselketen

Jaarlijks belandt zo’n acht miljard kilo plastic in oceanen. Niet alleen slecht voor het milieu, maar waarschijnlijk ook erg gevaarlijk voor onze gezondheid. Linke soep dus! Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, legt uit: “De Plastic Soup Foundation heeft de afgelopen 8 maanden intensief desktop research gedaan naar de relatie tussen plastic en onze gezondheid en de resultaten zijn schokkend. Zo zijn er aanwijzingen dat plastic nanodeeltjes celmembranen passeren. Plastic in ons lichaam kan van verschillende bronnen afkomstig zijn. We kunnen ze inslikken als plastic microbeads in bijvoorbeeld tandpasta, maar ook door de  consumptie van vis en zeevruchten. Verder kunnen we de micro- en nanoplastics inademen die in de lucht zweven.” 

Giftige stoffen in de zee

Een ander schrikbarend gegeven is dat giftige stoffen in zee zich gemakkelijk aan plasticdeeltjes hechten. In de oceaan komen, door toedoen van de mens, veel chemische giftige stoffen voor, zoals DDT, dioxines, pesticides en PCB. Door zonlicht en golfslagen van het water valt plastic afval uiteen in zeer kleine stukjes: microplastics. Aan deze microscopische (ongeveer een derde van een millimeter) plastic deeltjes hechten zich vervolgens veel giftige stoffen. Via microplastics komen deze stoffen eenvoudig in onze voedselketen en uiteindelijk op ons bord terecht.

Meer onderzoek is vereist naar de precieze gezondheidsrisico’s van plastic voor de mens. Maar de volgende gezondheidsrisico’s die momenteel bekend zijn, klinken alles behalve geruststellend. 

Gezondheidsrisico’s

In 2013 sloegen 89 internationale wetenschappers  alarm: nog nooit eerder waren zoveel hormoongerelateerde aandoeningen in verband gebracht met blootstelling aan plastic. Ook stichting Wemos, die zich inzet voor de volksgezondheid, kwam in 2016 met een internationaal rapport. Hierin bracht een evaluatie van o.a. de Universiteit van Utrecht zo’n tachtig ziektes in verband met hormoonverstorende stoffen in plastic. Dit leverde een totale schatting op van 46 tot 288 miljard euro per jaar alleen al in Europa aan bijkomende ziektekosten. Toch trof de Europese Unie weinig tot geen maatregelen om de hormoonverstoorders tegen te gaan. Gelukkig treffen ziekenhuizen in Europa wel maatregelen! Zo worden met name kinderafdelingen PVC-vrij gemaakt. Een type plastic waar veel hormoonverstoorders in voor komen. Volgens Ognjen, Markovic van Surfing Medicine International, zijn er veel aanwijzingen dat plastic gevaarlijk is voor onze gezondheid, maar ontbreekt hard bewijs. “Wij willen dat er zo snel mogelijk geld wordt vrijgemaakt om grootschalig onderzoek te doen.”

Wat kunnen we doen? 

Het is duidelijk dat er op grote schaal ingegrepen dient te worden. Maar wat kunnen wij nudgers nou zelf doen? 

Allereerst kun je de petitie van Surfing Medicine International ondertekenen. Hier worden artsen en onderzoekers opgeroepen om de urgentie tot meer onderzoek kracht bij te zetten. Uiteraard kun je ook tekenen als je geen arts of onderzoeker bent. Het is van belang dat er meer inzicht wordt verkregen in de gezondheidsrisico’s die aan plastic kleven. Hoeveel plastic bevindt zich momenteel al in ons bloed en weefsel? En in hoeverre is onze gezondheid in gevaar? Hopelijk zien autoriteiten de noodzaak tot ingrijpen dan eindelijk in. De Europese Unie doet momenteel nog weinig tot niks.

Ten tweede kan het eigen plasticgebruik beperkt worden. Per jaar gebruikt ieder persoon zo’n 100 kilo plastic. Door het plastic dat je wel gebruikt te scheiden, kan verder zoveel mogelijk gerecycled worden. Hopelijk belandt zo minder in de oceaan. Wees daarnaast kritisch met het kopen van producten. Grote hoeveelheden microplastics worden in je dagelijkse producten verwerkt. Zo worden microbeads, kleine bolletjes plastic, vaak verwerkt in cosmetica. Met de app beat the microbead kunnen producten in de winkel gescand worden om te zien of er microplastics in verwerkt zijn.  

Een derde idee is om schoonmaakacties te steunen. Of deze zelf te initiëren. Zo strijdt Plastic Whale voor plasticvrije wateren. Daarnaast ontwikkelden HvA-Studenten de Nautonomous, een zelfsturende boot die drijvend afval opvist. Stofzuigermerk Dyson is bovendien van plan om rivieren schoon te zuigen met een stofzuigerboot. En een aantal jaar geleden kreeg de Nederlandse Boyan Slat, enorme media-aandacht voor zijn project The Ocean Cleanup

Ruim zelf ook eens vaker zwerfafval op! In dit project van Nudge worden verschillende ideeën gegeven hoe je zelf een steentje bij kan dragen. 

Schreeuw het van de daken!


Reacties 0