Nudger Ellen fermenteert haar GFT-afval tot plantaardige mest

Ellen Boontje, Rail Systems Engineer Faunavoorzieningen bij ProRail en woonachtig in Amsterdam: Ik ben sinds een jaar of twee enthousiast Bokashi maker. Nee, Bokashi is niet een overheerlijk Japans gerecht, maar plantaardige mest. In tegenstelling tot compost is Bokashi een fermentatieproces.


  • Door

    Ellen Boontje

    28 maart 2017

Ik kwam in contact met compost toen ik een Balkonton had gekocht; een regenton waar plantjes in kunnen met in het midden een buis waar je GFT in kunt doen, waarna compostwormen er compost van maken. Ik eet echter veel groente en fruit en die arme wormen konden daar niet tegenop eten. De toenmalige compostbakken waren echter veel te groot voor op mijn balkon op 1 hoog. Tegenwoordig heb je wormenhotels, ook heel mooi. 

De gedachte om mijn GFT her te gebruiken liet me niet meer los; mijn ouders hebben de hongerwinter ternauwernood overleefd en van hun heb ik veel respect voor voedsel meegekregen. Ik was bij een moestuinvereniging om onbespoten plantjes te kopen, toen de verkoopster me wees op de Bokashi-bakken. Deze zijn veel kleiner dan een compostbak, maar net zo makkelijk in het gebruik. 

Een lasagne bouwen

De bokashi werkt als volgt: je doet de GFT in de bak tot je een laag hebt, die laag druk je aan en daar strooi je een laag  bokashi-starter (te koop in een zak) over. Dit proces herhaal je tot de bak vol is; je bouwt als het ware een lasagne. Als de bak vol is, laat je hem een paar weken dicht om te fermenteren. Aan de onderzijde van de bak zit een kraantje, waarmee je het vocht kunt aftappen. Dit vocht is uitstekend te gebruiken als plantenvoeding. Na twee weken is de Bokashi  gefermenteerd, en dan kun je dit gebruiken als mest voor in je tuin of balkonbakken. 

Bokashi afgiftepunt

Ik heb teveel Bokashi voor mijn balkon en in de gemeente Amsterdam is helaas geen afgiftepunt. Het overschot stort ik bij vriendinnen in de tuin of ik gooi het bij een moestuinvereniging in de Bokashi-bak; zij hebben meestal grote bakken.

Veelgehoorde vragen

  • Stinkt een bokashi? Er komt geen Chanel nummer 5-luchtje af, maar echt stinken, vind ik het ook niet.
  • Wat kan er in een bokashi-emmer? Alle GFT, zelfs als het gekookt is. Maar doe er geen vleesresten in, wat dan krijg je vliegen en maden. Door de emmer af te dekken voorkom je dit.
  • Krijg je geen vliegen? Nee, de bakken zitten helemaal geurdicht.
  • Wat is het verschil met compost? Compost wordt gemaakt door wormen en het is een soort potgrond. Compost maakt de grond luchtiger. In tegenstelling tot compost is bokashi geen homogene zwarte kruimelige massa, je keukenafval ziet er nog net zo uit als toen het erin ging. 
  • Wanneer moet het in de grond? Kan in principe het hele jaar door, maar januari/februari is voor moestuinen het beste, omdat de grond bij het poten dan goed vruchtbaar is.

Ik recyclede altijd al fanatiek, maar sinds ik mijn Bokashi bakken heb, houd ik 1x in de maand een klein zakje restafval over. En het mooiste is dat ik de hele zomer prachtig bloeiende planten op het balkon heb en zelfs nog wat groente en fruit teel!

Vergeet de stickers niet!

Vergeet niet om de stickertjes van het fruit te peuteren, die fermenteren namelijk niet. Dit geldt ook als je composteert, want compostwormen lusten ook geen stickertjes!

Wil je meer weten over Bokashi? Neem dan vooral een kijkje op de website van het Compostgilde.

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project

Nederland

Verspil geen schil


Reacties 7

Ireen Laarakker 28 maart 2017

Wat leuk om hier het verhaal van Ellen te lezen. Ook mij maakt ze af en toe blij met een volle bokashi-emmer.

Estella Franssen 30 maart 2017

Mooi stuk! Alleen, op de foto zie ik dat er een heel dikke laag bokashi-starter over het materiaal ligt. Dat is veel meer dan nodig is! Schadelijk is het niet, maar zo ben je wel heel snel door je zak starter heen. Wij strooien elke keer een klein handje starter over het GF, niet meer dan oregano over de pizza. Het fermenteert uitstekend en we doen wel twee jaar met zo'n zak. Het microleven in de zemelen groeit toch wel, of je nou veel of weinig starter gebruikt. Ik heb al tien jaar een bokashi-emmer in de keuken.

Ecomondo NL 13 april 2017

Goed en duidelijk stuk over fermenteren met de Bokashi. Iets minder starter dan op de foto kan zeker, afhankelijk van de hoeveelheid groente en fruitafval die je toevoegt. Mocht een balkonton voor de hoeveelheid afval te klein zijn dan is er de Hungry Bin met compostwormen die eenmaal op dreef heel veel groente-afval kunnen verwerken.

Jan Janssen 13 april 2017

Hallo,
om Bokashi te maken heb je Effectieve Micro-organisme nodig. wil je meer weten kom gerust een kijken op de facebook Effectieve Micro-organisme (EM) site.
https://www.facebook.com/groups/effectievem/

herman van zijl 16 april 2017

Al jaren erger ik mij aan die stomme zinloze stickers op fruit. Hoe komen we daar vanaf?

Vera Sleutels 18 april 2018

Hi ellen, ook ik ben een fanatieke Bokashi-maker! Ons talud voor onze woonboot (in Utrecht) is er echt tot leven door gekomen! Ik gebruik de vloeistof ook regelmatig om de afvoeren en de plee mee te reinigen; scheelt agressieve schoonmaakmiddelen.