Help de oude zeldzame koeienrassen te behouden!

De blaarkop, een eeuwenoud Nederlands runderras, is ongeveer even zeldzaam als de Chinese panda. Toch is er veel minder aandacht voor. Met hun bijnaam 'PolderPanda' zijn de blaarkoppen het gezicht van een actie om oude landbouwrassen te behouden.


  • Door

    Hansje Huson

    6 juni 2017

Er leven nog ongeveer 1.800 reuzenpanda's en 4.800 neushoorns in het wild. Dat zijn er bedroevend weinig. Maar vergis je niet, ook van onze Fries-Hollandse koe, de 'echte' zwart-witte koe zoals iedereen die kent, waren in 2007 nog maar 3.500 raszuivere vrouwelijke fokdieren over. En ook van eeuwenoude rassen als de Lakenvelders en Blaarkoppen lopen er nog maar enkele duizenden rond. Acht oudhollandse rassen vormen samen ongeveer een kwart(!) procent van de koeienpopulatie in ons land. De afgelopen decennia zijn ze bijna compleet verdrongen door de Holstein-Friesian koe. Met haar enorme melkproductie is zij de favoriet in de intensieve melkveehouderij.

Dubbeldoelkoeien

De oude rassen vormen niet alleen een uniek levend erfgoed, ook voor de biodiversiteit is het van groot belang om ze te behouden. Veelal zijn het 'dubbeldoelkoeien' - ze worden gehouden voor hun melk én hun vlees. Het zijn koeien die relatief weinig eisen stellen en een hoge natuurlijke weerstand hebben. Omdat ze in hoge mate zelfredzaam zijn, zetten natuurorganisaties ze steeds vaker in voor natuurbegrazing. Enkele tientallen boeren werken er hard aan om deze rassen in stand te houden. In de polders rond Leiden staan de kuddes van Theo Warmerdam en Fernand de Willigen.

Blaarkopzuivel

Tradities levend houden, dat is Theo Warmerdam van Zuivelboerderij De Sophiahoeve met de paplepel ingegoten. Hij is de 12e generatie van een boerenfamilie die vanaf de 16e eeuw onafgebroken blaarkoppen is blijven houden. “Blaarkoppen zijn echte alleskunners,” vertelt hij. “Ze leveren uitstekende melk, mest en vlees. Hun melk heeft een hoog eiwitgehalte en een bovengemiddeld percentage meervoudig onverzadigde vetzuren. We romen de melk met de hand af. De room verwerken we op ambachtelijke wijze tot rauwmelkse roomboter en karnemelk. Van de afgeroomde melk maken we de traditionele Boeren-Leidse met Sleutels. Deze magere kaas met komijn was lang houdbaar in tropische temperaturen en ging vroeger mee op de schepen van de VOC.” De Boeren-Leidse met Sleutels is een van de weinige Nederlandse streekproducten met een Europese bescherming. Met zijn boerderijzuivel sleept Theo Warmerdam jaarlijks prijzen in de wacht.

Lakenvelder vlees

Fernand de Willigen runt sinds 2014 de Lakenvelder Boerderij Boterhuispolder, in een eeuwenoude polder met meer dan 450 jaar landbouwhistorie. “Lakenvelders zijn kleine koeien, die relatief weinig melk geven. Commercieel zijn ze dus niet erg aantrekkelijk. We willen het ras behouden door het economische waarde te geven. Het vlees van Lakenvelders is van een uitstekende kwaliteit. En je weet precies wat je koopt: ambachtelijk vlees van een kleinschalig, duurzaam bedrijf. Kalfjes blijven bij hun moeders, die niet worden gemolken. Tussen mei en oktober staat de kudde in de wei en in de winter staan ze in een ruime stal. Al het ruwvoer komt van eigen pachtland.”

Zeldzame rassen redden door ze op te eten?

Het klinkt tegenstrijdig, maar je helpt het ras te redden door ze op te eten. “Veel hobbyboeren of kinderboerderijen hebben een paar dieren in de wei staan,” vertelt Fernand de Willigen. “Maar daarmee kun je het ras moeilijk op een gezonde manier in stand houden. Met een meer bedrijfsmatige fokkerij hopen we de bloedlijnen gezond te houden en de populatie wat te laten groeien. Dat klinkt indrukwekkend, maar het blijven natuurlijk marginale aantallen. We begonnen drie jaar geleden met 6 koetjes en inmiddels lopen er ongeveer 50 koeien rond. Voor een stabiele bedrijfsvoering willen we nog doorgroeien naar zo’n 70-75 dieren.”

Steun de boeren die deze zeldzame rassen houden

Je steunt de boeren met zeldzame rassen door hun zuivel en vlees te kopen. Op Zeldzamerassen.nl vind je een adreslijst van boeren die producten van Lakenvelders en Blaarkoppen aanbieden. De Vrije Koe en de Blaarkopwinkel verkopen online Blaarkopproducten van verschillende boeren. Verkoopadressen van andere zeldzame runderrassen vind je op de website ZeldzaamLekker.nl.

Steun de Stichting Zeldzame Huisdierrassen (SZH)

De Stichting Zeldzame Huisdierrassen luidt de noodklok, want niet alleen oude runderrassen dreigen uit te sterven. Ruim 90 zeldzame soorten landbouwhuisdieren verkeren in de gevarenzone. De SZH bekommert zich bijvoorbeeld ook over de laatste 50 Nederlandse landvarkens, 20 Noord-Hollandse witborsteenden en 136 Zwaar-Warmbloedpaarden. Je kunt hun werk steunen via de crowdfundactie PolderPanda.

 

Meer lezen?

Paarden, koeien en schapen bezoeken Tweede Kamer (NOS, 6 juni 2017)
Oude veerassen bedreigd in bestaan (EenVandaag, 6 juni 2017)

 

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project


Reacties 0