Leeuwarden: hoe maken we monumenten klaar voor de toekomst?

De ruim 900 monumenten in Leeuwarden geven de stad karakter. Monumenten hebben echter ook een keerzijde. Slechte isolatie en enkel glas zorgen voor een laag comfort en hoge energierekening. Naomi Ellens, adviseur monumentenzorg bij de gemeente Leeuwarden en Frank Zegers, adviseur BOEi vertellen hoe Leeuwarden haar monumenten klaarmaakt voor de toekomst. ‘We zoeken naar de balans tussen de wensen van deze tijd en de cultuurhistorische waarden van een monument.’


  • Door

    Team Nudge

    28 september 2017

Opwarmen met lokaal snoeiafval

Net als andere grote steden is Leeuwarden al jaren bezig met duurzaamheid. Naomi vertelt hoe monumentenzorg hier aan bijdraagt: ‘Vanuit monumentenzorg zijn we op verschillende niveaus met duurzaamheid bezig. De vraag is vaak, hoe geef je handen en voeten aan duurzaamheid met oog op beleid en vergunningverlening? We zijn onder andere gesprekspartner geweest voor de toolkit Energiezuinige maatregelen en historische gebouwen. We proberen op verschillende manieren invulling te geven aan duurzame en energiebesparende maatregelen.’ Frank geeft aan hoe BOEi, samen met de gemeente, duurzaamheid onderdeel van restauratie van de Blokhuispoort heeft gemaakt. ‘De Blokhuispoort en zwembad De Blauwe Golf worden verwarmd met biomassa van regionaal snoeiafval. Dat zijn mooie ontwikkelingen!’

Culturele Hoofdstad van Europa

In 2018 is Leeuwarden de Culturele Hoofdstad van Europa. Tijdens dit jaar vervult de Blokhuispoort een belangrijke rol. ‘De Blokhuispoort huisvest de organisatie van de Culturele Hoofdstad. En in 2018 wordt ook het publieksinformatiepunt gerealiseerd in de oude smederij. Verder merken we dat er in aanloop van de Culturele Hoofdstad meer (onderhouds)projecten in gang worden gezet; eigenaren willen dat hun pand er mooi bijstaat.’

Zoeken naar een balans

Zowel Naomi als Frank zijn positief als het gaat om monumenten verduurzaming. ‘We proberen het positief in te steken en te kijken waar de kansen liggen. Het is zoeken naar een balans tussen de wensen van deze tijd en de cultuurhistorische waarden van een monument. Het verduurzamen kan ook in hele simpele dingen zitten, het hoeft niet direct een hele grote maatregel te zijn. Binnen de gemeente zijn we druk bezig met warmtepompen en ledverlichting, en zijn we aan het kijken of we iets kunnen doen met een energiescan.’

‘Bij de Blokhuispoort steken we voornamelijk in op duurzame opwek zoals de biomassaketel voor duurzame verwarming. Isolatie is soms een knelpunt. Daarnaast hebben we ook gekeken welke delen van het gebouw het meest geschikt zijn voor reguliere zonnepanelen. De nieuwe bibliotheek en het hostel van de Blokhuispoort hebben beide een plat dak, daar kunnen we gemakkelijk zonnepanelen op plaatsen, omdat deze niet zichtbaar zijn vanaf de openbare weg.’

Tips voor monumenteneigenaren

Je bent eigenaar van een monument en wil jouw pand verduurzamen, hoe kun je dan het beste beginnen? ‘Het Slim Wonen Loket van de gemeente Leeuwarden biedt tips en een stappenplan voor zowel huurders als huiseigenaren in Leeuwarden die willen verduurzamen. Specifiek voor monumenten zijn er ook een aantal landelijke sites die je kunt bezoeken. De nieuwe toolkit Duurzaam Erfgoed biedt een overzicht van technieken, materialen en inzichten op het gebied van verantwoorde duurzame maatregelen voor monumenten. De Groene Menukaart van De Groene Grachten laat zien wat er mogelijk is om je monument duurzamer te maken. En dat is best veel. Tot slot: betrek de gemeente vroegtijdig bij je proces en ga de samenwerking aan met de beschikbare partijen.’ 

De Blokhuispoort is een van de twee monumenten waarvoor de competitie Van een Leien Dakje op zoek is naar innovatieve zonne-energie oplossingen voor schuine daken. Naomi en Frank: ‘We zijn benieuwd wat voor zonne-energie oplossingen voor de Blokhuispoort bedacht kunnen worden. Wie nog twijfelt om een ontwerp in te dienen, gewoon doen! We worden enthousiast van inspirerende, creatieve ontwerpen, die naast de Blokhuispoort, wellicht ook toepasbaar zijn op andere monumenten.’  

Ben jij geïnspireerd geraakt en heb je een zonne-energie oplossing voor monumenten? Aarzel dan niet en dien snel je plan in. Dit kan nog tot 2 oktober 17.00 via www.vaneenleiendakje.nl.

Schreeuw het van de daken!


Gerelateerd project


Reacties 1

Pia Hendriks 10 oktober 2017

Geweldig! Nou de rolstoeltoegankelijkheid nog meenemen dan zijn er nog meer mensen gelukkig.