Warmtepomp in combinatie met zonneboiler: kan dat?

Wie zo klimaatneutraal mogelijk wil leven, kan voor verschillende duurzame maatregelen kiezen. Een veel gebruikte groene investering is bijvoorbeeld het aanschaffen van een zonneboiler of warmtepomp. Maar bespaart het ook energie om deze duurzame oplossingen te combineren? Vriend van Nudge Qurrent zocht het voor je uit!


  • Door

    Team Nudge

    11 oktober 2017

Met een zonneboiler kun je tot wel bijna de helft op je energieverbruik voor warm sanitair water besparen. Een zonnecollector geïnstalleerd op het dak en een warmtereservoir zorgen in combinatie met een cv-ketel met NZ-keurmerk voor de verwarming van het water. Produceren de zonnecollectoren niet voldoende warmte, dan zorgt zo’n ketel voor extra verwarming.  

Een milieuvriendelijke alternatief voor aardgas, want er komt geen CO2 vrij en zonlicht raakt nooit op. Wist je dat je met een zonneboiler jaarlijks zo’n 190 m3 gas en 340 kg CO2-uitstoot kunt besparen? 

Warmte uit de lucht of grond

Jouw woning op een milieuvriendelijke manier verwarmen kun je doen door middel van een warmtepomp. Je hebt hybride warmtepompen die werken in combinatie met je HR-ketel en volledige warmtepompen. Een warmtepomp haalt warmte uit de lucht, bodem of het grondwater en maakt daar een bruikbare temperatuur van. Door middel van een warmtewisselaar wordt de warmte naar de waterpomp gevoerd. Daarin zit een vloeibaar koudemiddel dat de warmte opneemt en verdampt. Vervolgens zorgt een tweede warmtewisselaar ervoor dat de warmte, die inmiddels samengeperst is, in het verwarmingssysteem terecht komt. 

Bij een buitentemperatuur van -15 ºC kan dit systeem nog altijd 4,2 kilowatt vermogen leveren. Ruim voldoende dus om de woning te verwarmen. Risico’s als koolmonoxidevergiftiging zijn bij de warmtepomp niet aan de orde. Eenmaal geïnstalleerd, is het onderhoud ook veel eenvoudiger en goedkoper omdat het toestel geen verbrandingskamers heeft. Met deze maatregel daalt je CO2-uitstoot met zo’n 40 tot 60 procent en daarnaast scheelt het ook flink op je energierekening. 

Combineer het met een zonneboiler

Wie zijn woning en water écht duurzaam wil verwarmen, kan kiezen voor een combinatie van een zonneboiler en warmtepomp. In de zomer levert je zonneboiler bijna al je warme water. In de winter lukt dit niet, ook niet met een grote zonneboiler. Toch hoef je niet bang te zijn voor een koude douche: als er minder zonlicht is, dan zorgt de warmtepomp voor warm water. 

Ook andersom kan deze combinatie energie besparen. De zonneboiler kan het water verwarmen dat vervolgens niet door de warmtepomp verwarmd hoeft te worden. Dit betekent dat de pomp minder elektriciteit verbruikt. 

Ik heb al zonnepanelen, wat nu?

Heb je echter al zonnepanelen liggen, dan loont het meer om een paar extra zonnepanelen aan te schaffen en deze te gebruiken in combinatie met de warmtepomp. De zonnepanelen dienen dan als compensatie van het elektrische verbruik van de warmtepomp. Dit is voordeliger dan het aanschaffen van een zonneboiler.  

Heb jij een zonneboiler en/of warmtepomp en heb je ervaring met de combinatie? Heb je nuttige aanvullingen, kritische opmerkingen, vragen of suggesties? We lezen graag jouw bijdrage aan de discussie!

Schreeuw het van de daken!


Reacties 15

Bas Wijnen 18 oktober 2017

Perfecte timing van dit blog. Afgelopen maandag tijdens ene sessie van klimaatgesprekken.nl hadden we het hierover. We wisten het niet. Het kan dus. Mis alleen nog een rekensommetje. Welke investering wordt gevraagd, en wat kan het grosso modo opleveren. En nog een vraag: kan je een warmtepomp eenvoudig delen met je buren? Bijvoorbeeld bij een twee- of drie onder-een-kap huis?

Ted Wildenberg 20 oktober 2017

Ik werk bij EnTranCe (Energy Transition Centre) van de Hanzehogeschool te Groningen. Nu hebben we net een nieuwe testfaciliteit in gebruik genomen voor het testen van warmteopwekkers (cv, warmtepomp, zonneboiler, hybrides etc.). Bij de opening van deze faciliteit, het HEAT House, merkte ik dat (veel) installateurs niet goed weten om te gaan met een bestaande cv-installatie waar een warmtepomp of zonneboiler aangesloten moet worden. Nu wil ik daar graag wat tests gaan uitvoeren om e.e.a. optimaal te laten functioneren en zo tot de meest duurzame mogelijkheden te komen. Wie kan mij helpen?

Edgar van de Burgt 23 oktober 2017

Ten eerste, al die warmtepompen die ook nog een gasketel nodig hebben, lijkt me een onhandig compromis. Ga dan helemaal van gas los. Scheelt een hoop vastrechten

zonnepanelen vs boiler:
Op dit moment leveren zonnepanelen Euro/m2 rendement op dan een zonneboiler (zie getallen http://www.familie-kleinman.nl/energie/zonnepanelen-of-een-zonneboiler/). Ook behoeven ze, in tegenstelling tot een boiler, geen/nauwelijks onderhoud. Pas als je meer energie opwekt dan verbruikt krijg je een lager tarief terug.

Lever je te veel stroom terug dan zijn zonnepanelen en een warmtepomp een fijne combo. Je kan er vast al je stroomopbrengst van je panelen in kwijt. Ook werken ze beiden overdag, handig als er niet meer gesaldeerd kan worden. De warmtepomp levert dan warm water er verwarming. Scheelt weer een systeem (de boiler).

Kortom:
zonneboiler is duurder
zonneboiler heeft meer onderhoud nodig
je kan al de stroom van je panelen kwijt in je warmtepomp.

@Bas Wijnen: kijk eens hier voor cijfers: http://www.familie-kleinman.nl/energie/zonnepanelen-of-een-zonneboiler/

Hans Wiltink 24 oktober 2017

Mijn vrouw en ik wonen en werken in een huis uit 1825 wat redelijk is geisoleerd, maar toch nog ruim voldoende gas verbruikt (2000 m3/jaar) om de investering in een warmtepomp nuttig te laten zijn. In mei van dit jaar heb ik een hybride warmtepomp laten installeren die, nu het wat kouder wordt, aan het werk gaat. Omdat in deze blog wordt ingegaan op de koppeling met zonnepanelen eerst mij ervaringen met de warmtepomp gekoppeld aan de cv-ketel voor de verwarming. Mijn ervaringen:
1) het is geen plus and play. Het installeren duurde een dag voor 3 mensen.
2) Toen ik de warmtepomp kocht wist ik dat deze pomp het water zou voorverwarmen voordat de cv-ketel aan het werk gaat. De praktijk is dat de warmtepomp, afhankelijk van de buitentemperatuur, de optimale watertemperatuur voor de radiatoren bepaalt. Waar ik gewend was dat de cv-ketel altijd water van 60 graden door de radiatoren stuurt, is die temperatuur nu afhankelijk van de buitentemperatuur. Hoe lager de buitentemperatuur is, hoe hoger de temperatuur van het water dat de warmtepomp levert. Snel opwarmen van ons huis is niet zo goed mogelijk. Dat betekent dat het lager zetten van de thermostaat als we een paar uur niet thuis zijn, moet worden heroverwogen.
3) De installateur is nog steeds bezig om te zorgen dat deze combinatie én zo efficient mogelijk werkt én comfort geeft. Het inregelen van de combinatie heeft wel wat voeten in de aarde.

Voordat ik overweeg om mijn zonneboiler te koppelen aan de combinatie van warmtepomp/cv-ketel moet dit eerst goed werken.

Duidelijk is dat mijn installateur, die zeer van goede wil is, ook nog aan het zoeken is wat de juiste afstelling is in een oud huis waarin wij wonen. Drie dingen heb ik nu al geleerd: 1) Het is geen plug-and-play, 2) inregelen kost tijd en is voor elk bestaand huis anders en 3) ik moet mijn gedrag aanpassen.

Edgar van de Burgt 25 oktober 2017

@Hans Wiltink goed om je ervaringen te horen. Over het gedrag aanpassen kan ik met je meepraten. Sinds ik vloerverwarming heb moet ik gewoon het huis niet te veel laten afkoelen. Voor mij is 2C echt de max. Anders is de vloerverwarming zo lang bezig om het weer op te warmen. Deze is juist goed voor constante warmte.

Investeren in isolatie is dus erg van belang. Mijn huis uit de jaren 70 was voor minder dan 5000 voorzien van vloerisolatie, spouwmuurisolatie en dakisolatie. Had gelukkig al dubbelglas. Daar kreeg ik van mijn gemeente nog 20% op terug ook :P. Goedkoper dan een warmtepomp.

Koppeling zonnepanelen aan warmtepomp: zolang we mogen salderen zou ik dat niet zo snel doen. Beter terugleveren aan het net en de pomp het weer van het net laten aftrekken.

George Lagerberg 2 november 2017

Ik heb een zg zonne -gas-combi. Hoe kan dat samenwerken met een warmtepomp? Wat zijn de voordelen van deze constructie.

Bert Verhoef 18 november 2017

Ik ben in bezit van een kas en wil eenvoudig wat meer weten en wat de kosten zijn van het vergroenen van mijn energie verbruik.
Mijn gas verbruik is ongeveer 15000 kuub per jaar.
Ik denk aan met gekoeld water door bodem verwarming slangen onder het gewas in de zomer.
Het vol leggen met zonnepanelen van mijn schuren 1000m2 en warmte opslag in de grond.
Bij wie kan ik terecht voor advies en wie kan een kosten berekening maken. Maar wat zijn ook de subsidie mogelijk heden.

Evert Kuiken 29 december 2017

Ik heb een zonne-gas-combi, net als George Lagerberg in deze discussie. Ik overweeg nu deze combi te vervangen door een warmtepomp die de warmte niet uit de lucht haalt, maar uit PVT panelen. Panelen die warmte uit de zonnestralen haalt en tegelijk ook elektriciteit. Beide kan ik gebruiken om de warmtepomp te voeden. Wel zal ik mijn radiatoren moeten ombouwen naar lage temperatuur verwarming. Mogelijk bijplaatsen van radiatoren, mogelijk ga ik vloerverwarming laten aanleggen. Sowieso wil ik nog meer isoleren dan we al gedaan hebben. Dat is in een tussenwoning uit 1956 waarvan de buren niet willen meedoen helaas niet zo simpel.

Sianne Hoekman Kooistra 9 februari 2018

Heel interessant om dit allemaal te lezen. Wij gaan onze woning zelfbouwen en al een tijdje aan het kijken of we gasvrij kunnen bouwen. nu is onze installateur niet de snelste met de prijsopgave en ben ik zelf ondertussen aan het onderzoeken wat het slimste is. Wij willen graag de woning volledig op vloerverwarming laten draaien en door een coocker in de keuken en de inductiekookplaat zijn wij amper een cv nodig. Alleen voor het douchen/baderen en de wasbak in de bijkeuken zijn de enige punten waar warmwater nodig is. Nu zitten wij de denken aan een zonneboiler, zonnepanelen (PVt panelen) maar wat te gebruiken voor de koude winter maanden want eigenlijk gebruik je vooral dan energie. En wat te doen met de warme zomerdagen en afkoelen van het huis? een grond warmtepomp is geen optie omdat dit gewoon ronduit te duur wordt. Hoor graag jullie tips

Ted Wildenberg 12 februari 2018

Even een korte reactie op het bovenstaande.
Wat prijs betreft is (helaas) aardgas nog steeds goedkoper. In de genoemde € 0,65 zit ongeveer 10kW aan (warmte)energie en met een warmtepomp met een COP van 3 is het gas nog altijd goedkoper dan (grijze of groene) stroom. Je hebt dus echt zonnepanelen/windenergie nodig als je het (ook) voor het geld doet.
Wat kW's betreft levert een doorsnee warmtepomp (lucht-water) zo'n 3-4 kW. Een gasgestookte cv-ketel doet minimaal zo'n 25kW. Nu is het grootste vermogen van zo'n ketel bestemd voor warm water maar in de winter gebruikt 'ie toch gauw 8-12kW voor warmtevoorziening (blijkt uit onze metingen en uit eerdere ervaringen). Zelfs bij LTV (lage-temperatuur-verwarming) moet je dus rekening houden dat je een dergelijk vermogen beschikbaar hebt als je het comfortabel wilt verwarmen. Uiteraard heeft alles ook te maken met goede isolatie en warmte-terugwinning.

Arjen Kingma 22 februari 2018

Een reactie op de vraag van Ted van 18 oktober. Wij hebben een zonneboiler systeem met een cv instalatie. Ik heb het gevoeld dat het niet goed met elkaar werkt. Heb jij een oplossing? We gebruiken nog steeds 3000 kub gas. Het is een vrijstaande woning.

Ted Wildenberg 26 februari 2018

Reactie op de vraag van Arjen. We zijn met een zestal studenten op dit ogenblik bezig om een vergelijkbaar probleem (zonneboiler, boiler en cv) te analyseren. Wat dat betreft kan ik de ervaringen delen (wordt Q2 van dit jaar). Kun je wel al aangeven hoeveel buizen je hebt geïnstalleerd en hoe groot de warmtebuffer is?

Aukje Van der Heide 28 mei 2018

Sinds december 2017 hebben wij een grondwarmtepomp. Op zich naar volle tevredenheid, ook met de winterse kou hield het systeem ons oude huis (1910) prima warm. Omdat we al langer een zonneboiler op het dak hadden ( en panelen natuurlijk) hebben we die laten liggen, zodat het door de zo'n opgewarmde water de aanvoer vormt voor het boilervat van de warmtepomp. Dit laatste vat warmt keurig 1x per week op naar 55 graden., ter voorkoming van groei van de legionellabacterie. Het vat van de zonneboiler haalt die temperatuur in de zomer natuurlijk ook makkelijk. Maar omdat er geen ander naverwarmsysteem is dan de warmtepomp ( tussendoor staat die op 42 graden) vraag ik me inmiddels af of er geen legonellarisico is in voor en najaar, als het zonneboilervat wekenlang tussen de 20 en 40 graden is en er dus groei zou kunnen ontstaan. Als het warmtepompvat daarmee gevuld wordt en pas na een paar dagen gaat opwarmen naar 55. Heb ik dus tussendoor legionella. Of klopt deze redenering niet? Wie wil er zijn licht over laten schijnen?

Jan Veenema 1 juni 2018

Ik heb geinvesteerd in een zonneboiler bestaande uit een Buizencollector met 20 heatpipes en een 300L Boilervoorraadvat. Deboiler wordt gevuld met koud drinkwater. De uitlaat van de boiler stroomt nog door een indirect gestookte 80L boiler bij de CV ketel.Alleen als de water temperatuur beneden 60 C komt wordt er nog na verwarmd via de ketel. Door alles zelf te installeren zijn de nettokosten van de zonneboiler na aftrek van subsidie ca. € 1200. Daarmee bespaar ik ca 500 m3 gas per jaar, of te wel binnen 4 jaar terug verdiend.
Mijn elektriciteiotsverbruik wordt voor 85 % gedekt door mijn zonnepanelen. Voor de volgende stap wil ik een warmtepomp installeren. Voor een lucht water warmtepomp met een monoblok buitenunit heb je geen F-gassen certificering nodig en zou je ook die installatie zelf kunnen doen. Wel zoek ik de optimale inpassing van warmtepomp, HR -CV ketel en 300 L boiler vat. Deze heeft boven in nog een vrij warmtewisselaarsspiraal, die nog niet gebruikt wordt.