Geen statiegeld? Stuur het zwerfvuil Back to Sender!

Geen statiegeld op blikjes. Statiegeld op kleine petflesjes op z'n vroegst over een paar jaar. En de industrie zegt zelf meer te gaan inzamelen en recyclen. Het stelt zwerfvuilrapers voor een lastig dilemma...


  • Door

    Team Nudge

    13 maart 2018

Enorm maatschappelijk draagvlak

Nog nooit was de roep om statiegeld zo luid en zo breed gedragen. Meer dan 80% van de Nederlanders, 200 gemeenten, een aantal provincies, waterschappen, landbouworganisatie LTO, de visserij, natuur- en milieuorganisaties en talloze anderen pleiten voor uitbreiding van statiegeld. De hoeveelheid zwerfafval blijft in hoog tempo groeien ondanks alle opruiminspanningen en het dierenleed. En de verwoestende effecten van de plastic soep worden steeds duidelijker, kleine plasticdeeltjes worden her en der in de voedselketen gevonden.

20.000 stuks zonder statiegeld, 179 mét

Op alle mogelijke manieren is al aangetoond dat statiegeld werkt. Ook het onderzoek van Dirk Groot, alias @Zwerfinator, bevestigt het opnieuw. Toen hij 20.000 stuks zwerfafval zonder statiegeld had geraapt, stond de teller op 179 stuks mét statiegeld. Drankverpakkingen vormen een belangrijk deel van het zwerfafval. Daarvan bestaat 63% uit blikjes.

Op de foto: in het midden het overige zwerfafval, rechts in de buitenste cirkel het zwerfafval met statiegeld. Links in de buitenste cirkel het zwerfafval zonder statiegeld. De conclusie: uitbreiding van statiegeld maakt voor zwerfvuilrapers een stuk makkelijker om de wereld schoon te krijgen.

Statiegeld: niet voor blikjes, misschien voor flesjes?

Desondanks heeft de coalitie opnieuw een deal gesloten met bedrijfsleven. Statiegeld op blikjes komt er niet, ook al vormen die het allergrootste deel van de rondslingerende drankverpakkingen. Statiegeld op kleine petflesjes staat in principe gepland voor 2021, maar invoering kan nog worden vermeden door het bedrijfsleven. Daartoe moet de industrie zelf de kleine petflesjes grootschalig opruimen en recyclen. Of... gaan ze de komende jaren inzetten op afschaffing van kleine petflesjes en verpakken ze zoveel mogelijk in blikjes? Dat zou betekenen dat de hele discussie dan opnieuw gevoerd zal moeten worden.

Wat nu? Stoppen met opruimen?

Honderdduizenden Nederlanders rapen zwerfafval op of helpen mee bij de vele vrijwillige schoonmaakacties. Zij staan voor een lastig dilemma. De uitkomst van de langdurige strijd voor uitbreiding van de statiegeldregeling is niet alleen erg onbevredigend, maar opruimen zou de invoering van statiegeld misschien zelfs verder weg kunnen brengen. Anderzijds, de afspraken over metingen en resultaten zijn uitermate vaag geformuleerd. Een optie is om de rommel niet alleen op te ruimen, maar ook vast te leggen. Ook de actie van Recycling Netwerk loopt nog steeds: stuur alle zwerfafval gratis op naar de producent.

BackToSender: stuur het afval terug naar de producent

Samen met een groot aantal milieuorganisaties is Recycling Netwerk eind 2017 gestart met de actie BackToSender. "Producenten verkopen wereldwijd 1 miljoen plastic flessen per minuut, maar dragen geen zorg voor wat hiermee gebeurt na gebruik", aldus directeur Rob Buurman. Daarom roepen ze consumenten op om lege drankverpakkingen die ze op straat of in de natuur vinden, terug te sturen naar de producenten. Een lijst adressen vind je op hun website. Voor verzending naar een antwoordnummer heb je geen postzegels nodig, naar een postadres wel. Je kunt ook een foto op social media zetten, met #BackToSender.

Litterati: maak zwerfvuil zichtbaar en meetbaar

Litterati is een app met een wereldwijde community die zich inzet om zwerfafval op te ruimen én te documenteren. Door alles te fotograferen en te rubriceren, ontstaat een enorme database die laat zien welke soorten zwerfvuil en welke merken het meest aangetroffen worden.

Het lijkt een hoop werk, maar dat valt in praktijk enorm mee, want de app is slim opgezet. En het belangrijkste: je maakt concreet zichtbaar hoe erg het is. Dat geeft voldoening in plaats van ergernis. En de teller moedigt je aan om er nóg eens 10, 100 of 1000 te zoeken. 

Litterati: hoe werkt het?

  1. Installeer de app en maakt een account aan;
  2. Als je gaat rapen, maak je via de app een foto van elke vondst - met de locatiebepaling van je smartphone aan;
  3. Je neemt het zwerfvuil mee zoals je gewend bent;
  4. Thuis aan de koffie (en naast je wifi-modem) voeg je hashtags aan je foto's toe - dat gaat snel en makkelijk;
  5. Met één druk op de knop kun je je hele oogst uploaden;
  6. Als de Litterati-wereldkaart is aangevuld, zie je jouw vondsten terug op de kaart.

Hieronder de kaart ingezoomd op Purmerend, de thuisbasis van Zwerfinator:

 

Meer lezen?

 

Schreeuw het van de daken!