Wat is infraroodverwarming?

Infraroodverwarming is veel in het nieuws als alternatief voor een cv-ketel en warmtepomp om je woning mee te verwarmen. Dat is niet gek als je bedenkt dat we op termijn van het aardgas af moeten. De warmtepomp als alternatief voor aardgas-vrij verwarmen is inmiddels bij iedereen wel bekend, maar een infraroodpaneel of elektrische vloerverwarming zijn een stuk minder bekend. In dit artikel lees je alles over de werking van infraroodverwarming.


  • Door

    Reinier Schneider

    23 juli 2018

Wat is infraroodverwarming?

Infraroodverwarming verwarmt ons net als de zon. Het geeft een veilige vorm van infraroodstraling af waarmee objecten (en personen) direct worden verwarmd. De straling verwarmt niet de lucht in ruimtes zoals dat met radiatoren gebeurt. Je voelt de warmte direct en meubels, vloeren en wanden worden langzaam warm. Die geven de warmte vervolgens weer af aan de lucht in de ruimte. Infrarood panelen kunnen aan de wand, plafond of zelfs achter een spiegel worden gemonteerd. Infraroodtechniek wordt ook in de vloer toegepast in de vorm van vloerverwarming. Er wordt dan een verwarmingselement onder de vloerbedekking gelegd.

Infraroodstraling?

In feite is infraroodverwarming niets bijzonders. De zonnestraling die op de aarde schijnt bestaat voor 40% uit infrarood. Ook objecten, mensen en dieren stralen infrarood uit. Infraroodstraling is onzichtbaar voor het menselijk oog, maar door de huid waarneembaar omdat het warmte overbrengt. Infraroodstraling is een optische straling. Optische straling wordt onderverdeeld in ultraviolet, zichtbaar licht en infrarood. Ultraviolet en infrarood zijn onzichtbaar voor het menselijk oog.

Er zijn 3 typen infraroodstraling: infrarood A, B en C

  • IR-A is korte golf infrarood. Het wordt vaak gebruikt voor het warm houden van voedsel, maar ook in sauna’s. Deze vorm van straling kan gevaarlijk zijn bij langdurige blootstelling.
  • IR-B is middengolf infrarood. Dit wordt vaak gebruikt als terrasverwarmer of om op langere afstanden objecten te verwarmen. Hierbij geldt dat langdurige blootstelling, op korte afstand, ongezond is voor mensen en dieren.
  • IR-C is lange golf infrarood. Dit is niet schadelijk voor de gezondheid en is een vorm van infraroodstraling die in de natuur voorkomt. Moderne infraroodpanelen werken met IR-C.

Tips

  • 1Infraroodverwarming in de badkamer werkt ook effectief in het voorkomen van vochtproblemen of schimmels. Er ontstaat minder condensatie op de muren en het plafond doordat deze direct verwarmd worden.

  • 2Het bijverwarmen met infrarood is met name interessant als je weinig thuis bent. Infraroodpanelen hebben een korte opwarmtijd waardoor je direct de warmte voelt wanneer je thuis bent.

  • 3Gebruik infrarood voor de verwarming van niet vaak gebruikte ruimtes als zolders en werkkamers. Je voorkomt daarmee een hoop energiekosten voor het voorverwarmen van deze ruimtes


Welke vormen van infrarood verwarming zijn er?

Er zijn twee verschillende vormen van infrarood verwarming op de markt. Infraroodpanelen en elektrische vloerverwarming. Beide systemen zijn elektrische en zetten elektriciteit om in warmte. Wat niet onder infrarood verwarming valt is een elektrische radiator. Deze zijn herkenbaar aan de gloeidraden of roosters in het paneel. Een elektrische radiator werkt op basis van convectie en heeft daardoor een veel hoger stroomverbruik dan infraroodverwarming.

Infraroodpanelen

De verkoop van infraroodpanelen neemt op dit moment een enorme vlucht. De eerste projecten die volledig zijn uitgevoerd met infraroodpanelen zijn opgeleverd en de populariteit van infraroodpanelen, net als elektrische vloerverwarming, stijgt enorm. Maar wat is een infraroodpaneel eigenlijk en hoe werkt het?

Hoe werkt een infraroodpaneel?

Een infraroodpaneel is een rechthoekig paneel dat warmte uitstraalt door middel van infraroodstraling. Dit doet een infraroodpaneel door elektriciteit om te zetten in warmte. Via de afgifteplaat aan de voorkant wordt vervolgens de straling verspreid over de ruimte en warmt objecten en personen op.

Infraroodpanelen hebben een stralingsbereik van ongeveer 3 meter. Wanneer je buiten dit bereik bent, zal het dus kouder aanvoelen. Verwarm je een grote ruimte, dan heb je vaak dus meer dan 1 infrarood paneel nodig. Zorg dus voor een goede afstand van de plek waar je vaak zit, staat of ligt en een infraroodpaneel.

Onderdelen infraroodpaneel

Infraroodpaneel in spiegelvariant.

Een infraroodpaneel bestaat uit verschillende onderdelen die zorgen voor een goede warmteafgifte. Er is dan ook een groot verschil in de gebruikte materialen van verschillende infraroodpanelen en hun werking. Dit heeft allemaal invloed op de efficiëntie en effectiviteit van een infraroodpaneel.

Een infraroodpaneel bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Warmteafgifteplaat: De warmteafgifteplaat zit aan de voorkant van het infraroodpaneel en kan gemaakt zijn van aluminium, veiligheidsglas of keramisch materiaal zoals marmer. De afgifteplaat zorgt voor de verspreiding van de warmte in de ruimte. Een metalen plaat geeft het beste resultaat, maar is vaak wat minder mooi dan andere varianten. 
  • Verwarmingstechniek: Achter de afgifteplaat zit de verwarmingstechniek die elektriciteit omzet naar infraroodstraling en warmte. De elektriciteit wordt omgezet naar warmte door een folie of een mat. Een mat is een kunststof deken waarin een elektrische verwarmingskabel is verwerkt. Idealiter is de verwarmingstechniek gemaakt van een mat en niet een folie. Een folie is gevoeliger voor breuken waardoor het paneel sneller stuk kan gaan.
  • Stekker: Een infraroodpaneel werkt op elektriciteit en daarvoor is aansluiting op een elektriciteitspunt nodig. Een infraroodpaneel kun je ook met een stekker in het stopcontact steken. Wanneer je een infraroodpaneel in de badkamer gaat gebruiken is het belangrijk om waterdicht kabelmateriaal te hebben. Dit wordt uitgedrukt in een IP-waarde. Belangrijk is om voor een IP van 44 of hoger te kiezen (let op! Het 2e cijfer moet minimaal 4 zijn). Hoe hoger de twee getallen, des te beter ze bestand zijn tegen water.
  • Isolatiemateriaal: Aan de achterkant van een infraroodpaneel zit isolatiemateriaal zodat de stralingsenergie de juiste richting op gaat: de kamer in. Goedkope infraroodpanelen hebben weinig isolatie waardoor de efficiëntie flink omlaag gaat. Ze stralen dan ook warmte af aan de achterkant waar je als gebruiker niets aan hebt. Een goed geïsoleerd paneel voelt na 10 minuten aan staan aan de achterkant lauwwarm aan.
  • Afdekplaat: de achterkant en zijkanten van een infraroodpaneel zijn vaak afgedekt met een stalen of plastic plaat. Een metalen plaat is kwalitatief hoogwaardiger en gaat minder snel stuk.
  • Thermostaat (optioneel): Een thermostaat zorgt ervoor dat de infraroodverwarming in een ruimte niet continu op maximaal vermogen infrarood staalt maar dit op basis van de gewenste temperatuur doet. Infraroodtechniek kan nauwkeurig aangestuurd worden omdat een paneel snel warmte kan afgeven.
  • Bewegingssensor (optioneel): Heb je een infraroodpaneel en wil je die alleen aan zetten wanneer er personen in een bepaalde ruimte zijn, dan is een bewegingssensor een slimme oplossing. Op die manier ga je efficiënt met je energie om.

Handig om te weten

Een praktische optie van een infraroodpaneel is dat de afgifteplaat ook in spiegelvariant of zelfgemaakt design (foto of schilderij) gemaakt kan worden.


Elektrische vloerverwarming

Iedereen is inmiddels bekend met vloerverwarming en het comfort wat daarbij hoort. Het zorgt voor een warme vloer en voorkomt daarmee koude voeten. Normaal wordt vloerverwarming aangelegd door middel van buizen gevuld met water in de vloer of onder de vloerbedekking te leggen. Je cv-ketel zorgt er vervolgens voor dat je huis op temperatuur blijft. In principe werkt elektrische vloerverwarming hetzelfde, alleen zonder dat je water en een cv-ketel nodig hebt. De vloer wordt warm en straalt vervolgens infraroodstraling uit.

Hoe werkt elektrische vloerverwarming?

Elektrische vloerverwarming leg je onder de vloerbedekking. Je kunt infraroodverwarming zowel “droog” als “nat” aanleggen. Een droog systeem betekent dat je een mat of folie boven op de vloer en onder de vloerbedekking legt. Een nat systeem betekent een vloerverwarmingssysteem die in de vloer wordt geplaatst en waar een afdeklaag van cement of beton overheen wordt gedaan.

Opbouw elektrische vloerverwarming

Elektrische vloerverwarming die gebruikt kan worden in combinatie met een tegelvloer.

De opbouw van een elektrische vloerverwarming ziet er als volgt uit:

  • Ondervloer: de ondervloer of de constructievloer kan van hout of beton gemaakt zijn. Het is verstandig om onder de constructievloer een goede laag isolatie aan te brengen zodat er geen warmte naar de kruipruimte verloren gaat. Dit verhoogt de effectiviteit aanzienlijk.
  • Isolatielaag: In het geval van een “droog” systeem wordt er een isolerende laag boven op de ondervloer aangebracht. Dit zorgt voor meer gerichte verspreiding van de warmte naar de ruimte die verwarmt moet worden.
  • Elektrische vloerverwarming: Onder of in de vloer ligt de elektrische vloerverwarming. Elektrische vloerverwarming komt in twee vormen voor. In de vorm van 1 millimeter dik folie of 5-10 millimeter dikke draden. De draden worden voor sommige toepassingen in kunststof of aluminium weefsel verwerkt. De matten of folie worden aangesloten op een thermostaat of regelaar die op een willekeurige plek aan de muur geplaatst kan worden.
  • Vochtwerende laag: Een folie dat vocht uit de woning tegen houdt. Vocht dat in aanraking komt met de infrarood verwarming kan leiden tot kortsluiting in het systeem. Wanneer de vloerverwarming in een cementvloer gegoten wordt is een vochtwerende laag niet nodig.
  • Vloerbedekking: Boven op de vloer kun je alle soorten vloerbedekking toepassen die je wenst. Om gebruik te maken van infrarood vloerverwarming maakt het niet uit of je parket, laminaat, tegels of een betonvloer hebt. Je kunt in alle gevallen gebruik maken van infraroodverwarming.

Wat zijn de voordelen van infraroodverwarming?

Ten opzichte van verwarmen met radiatoren heeft infraroodverwarming een aantal voordelen:

  1. Infraroodstraling verwarmt personen en objecten

    Convectie is een luchtcirculatie die door het opwarmen en afkoelen van lucht in een ruimte ontstaat. Koude lucht komt in aanraking met een warme radiator. De lucht warmt op en stijgt op naar boven. De warme lucht geeft warmte vervolgens af aan personen en objecten en koelt vervolgens af waardoor het weer naar beneden zakt. Dit proces herhaalt zich en noemen we convectie (stroming). In een ruimte is het daardoor onderin kouder dan bovenin de ruimte. Dit proces is daarom niet de meest comfortabele manier van verwarmen omdat er tocht en koudeval (plekken in de ruimte waar het kouder is dan de rest van de ruimte) kan ontstaan in je huis.

    Infraroodstraling wordt door ieder object in meer of mindere mate uitgestraald. Infraroodpanelen doen dit in hoge mate en op een zeer efficiënte manier. Wanneer infraroodstraling een object raakt, dan wordt het object direct warm. De tussenliggende lucht wordt daarbij niet verwarmd. Lucht kan infraroodstraling niet absorberen. Daardoor ontstaat er geen tocht en voorkom je koudeval in huis. De afstand die infraroodstraling (IR-C) aflegt is beperkt en vaak is het tot een afstand van maximaal 3 meter voelbaar.
     

  2. Snel opgewarmd

    Radiatoren zijn ontworpen om lucht te verwarmen door middel van convectie. Radiatoren hebben daarom veel raakoppervlak met de lucht nodig. Radiatoren zijn daarom meestal geribbeld en hebben aan de binnenkant lamellen. Omdat ze veel raakoppervlak hebben, zit er ook veel water in alle cv-leidingen en radiatoren. Daardoor duurt het vaak lang voordat het cv-water een temperatuur heeft bereikt zodat het warmte af kan geven aan de ruimte. De ruimte warmt door het gebruik van convectie langzaam op. In slecht geïsoleerde en/of grote huizen duurt het hierdoor extra lang voordat een huis op de gewenste temperatuur is.

    Infraroodpanelen zijn ontworpen om te verwarmen middels straling. Op het moment dat je ze aan zet, geven ze vrijwel direct stralingswarmte af. Doordat een infraroodpaneel uit weinig materiaal bestaat is opwarming binnen korte tijd gerealiseerd en straalt het paneel binnen een paar minuten al warmte af.
     

  3. Comfortabel bij lagere ruimtetemperatuur
     

    Met conventionele vloerverwarming of radiatoren verwarm je ruimtes op een gemiddelde temperatuur van 21 °C om het voor jou als comfortabel te ervaren. Om deze temperatuur te bereiken heeft je verwarmingssysteem in de ochtenden een half uur tot een uur nodig om op te warmen. Om die reden verwarm je ruimtes continu en stel je een slimme thermostaat in om vlak voordat je thuiskomt, de woning op te warmen. Deze manier van verwarmen is niet de meest efficiënte manier van verwarmen.

    Infraroodverwarming heeft twee voordelen ten opzichte van conventionele verwarming:

    1. ​Je verwarmt objecten direct en niet indirect via de lucht. Daardoor kan de ruimtetemperatuur met gemiddeld 3 °C omlaag zonder dat het oncomfortabel wordt. Bijvoorbeeld van 21 °C naar een temperatuur van 18 °C.

    2. Infraroodverwarming is binnen enkele minuten opgewarmd en straalt dan op vol vermogen. Niet gebruikte ruimtes kunnen daardoor op een temperatuur van 15 °C verwarmd worden en voorverwarming van ruimtes is minimaal nodig.
     

  4. Luchtvochtigheid

    Convectiewarmte warmt de lucht in een ruimte op waardoor de luchtvochtigheid in de ruimte daalt. Warme lucht kan namelijk meer vocht opslaan en daardoor voelt het droger aan dan koude lucht. In ruimtes waar niet veel vocht vrijkomt zoals in de woon-, slaap- of werkkamer kan dit leiden tot een te lage luchtvochtigheid. Droge lippen of geïrriteerde ogen zijn veel voorkomende verschijnselen bij een te lage luchtvochtigheid. Omdat infraroodverwarming de temperatuur van de lucht niet direct beïnvloedt zoals convectie dat wel doet, heb je minder kans op droge lucht.

Wanneer gebruik je infraroodverwarming?

Aardgas is een fossiele brandstof. Het is de brandstof waarmee bijna alle huizen in Nederland wordt verwarmd. Klimaatverandering en de problemen in Groningen zorgen ervoor dat we snel minder gas willen gaan verbruiken. Infrarood verwarming is een alternatief op gasgestookte cv-ketels. Ze verbruiken (groene) stroom en zijn, als de elektriciteit duurzaam wordt opgewekt, een mooi schoon alternatief op aardgas. Zeker in combinatie met een eigen set zonnepanelen is het een duurzame vorm van verwarming.

Infraroodpanelen in weinig gebruikte ruimten

Infraroodverwarming is het effectiefst wanneer het ingezet wordt in een ruimte die niet veel gebruikt wordt. Een toepassing in de badkamer is een goed voorbeeld. Veel mensen vinden het vervelend 's ochtends een koude badkamer aan te treffen. Daarom draaien ze de radiatorknop open. Het comfort in de ochtend komt tegen een hoge prijs, want de ruimte wordt de rest van de dag onnodig verwarmd. Met een enkel infraroodpaneel kan je tijdelijk en comfortabel verwarmen, precies zo lang je de warmte nodig hebt: een half uur per dag. Infrarood panelen leveren vrijwel direct warmte als je ze aanzet. Ze zijn ook goed in te regelen en (online) aan te sturen. Met een infrarood paneel kan je tijdelijk en comfortabel verwarmen, precies zo lang je de warmte nodig hebt: een half uur per dag. Lees meer over infrarood panelen in de badkamer.

Andere geschikte ruimtes die je efficient met infraroodverwarming kan verwarmen zijn een slaap-, werk- of hobbykamer. Het is zonde om deze ruimtes te verwarmen met radiatoren of vloerverwarming (met water). Voordat de lucht in de ruimte een comfortabele temperatuur bereikt heeft ben je al uit de ruimte vertrokken. Dat is zonde van de energie én je geld of het gaat ten koste van het comfort.

Infraroodpanelen in combinatie met cv-ketel of warmtepomp

Radiatoren en/of vloerverwarming, in combinatie met een cv-ketel of warmtepomp, zorgen voor een stabiele en langzame verwarming van het huis. Een goed ingestelde cv-ketel en vooral een warmtepomp is nog steeds een efficiënte vorm van verwarming. Maar in dit geval gebruik je het als basisverwarming om de woning tot een maximum van 15 °C graden te verwarmen. De infraroodverwarming wordt vervolgens ingeschakeld als er meer warmte nodig is als je thuis bent. Omdat infrarood een snelle opwarming van de ruimte kan realiseren verwarm je op een erg efficiënte manier. De vloerverwarming en/of radiatoren houden het huis op constante temperatuur en met infraroodpanelen zorg je voor de extra warmte. Je bespaart daarmee een hoop energie.

Nieuwbouw en grote renovaties

Als je een nieuwe woning laat bouwen of je gaat een bestaande woning grondig renoveren dan installeer je misschien ook een nieuw verwarmingssysteem. Hét moment dat je nieuw leidingwerk voor het transport van cv-water gaat aanleggen, radiatoren plaatst en overweegt om vloerverwarming te installeren. Het kan dan ook interessant zijn om infraroodverwarming te overwegen. De kosten voor een nieuw verwarmingssysteem op basis van water, zoals een cv-ketel of warmtepomp, zijn namelijk vele malen hoger dan die voor een infrarood systeem. Voor installatie van een compleet verwarmingssysteem op water betaal je al snel een bedrag van €10.000 tot €20.000. Je huis volledig van infraroodverwarming voorzien is vaak een stuk goedkoper. Je betaalt voor een woning met 2 slaapkamers, woonkamer, keuken en badkamer ongeveer €6.000 tot €8.000 voor een complete infraroodverwarming installatie. Dat is aanzienlijk goedkoper.

Bedenk goed dat de installatie een stuk goedkoper is maar de energierekening wel een stuk hoger kan uitvallen dan wanneer je een cv-ketel en of een warmtepomp gebruikt. Het gebruik van infrarood verwarming als basisverwarming kost behoorlijk wat elektriciteit. Dat geldt zeker wanneer je jouw woning niet bovengemiddeld isoleert. De voordelen van snel en efficiënt verwarmen zijn dan niet meer van toepassing. Houd er dus rekening mee dat je energierekening flink omhoog gaat.

 

Dit blog is eerder verschenen op Greenhome.nl 

Schreeuw het van de daken!


Reacties 8

Anne Vellinga 5 augustus 2018

Achterin de tuin heb ik sinds twee jaar een schrijfhuisje met puntdak. we hebben dit huisje goed geïsoleerd aan alle zijden, plus dubbelglas. infrarood panelen leek de beste optie voor verwarming, ook al omdat warmte opstijgt en ik niet hangend aan de nok schrijf. we kozen voor het gemak van infrarood panelen, twee zouden volstaan, een daarvan gericht op mijn schrijftafel. jammer genoeg bleek dit niet te voldoen: de temperatuur is nooit hoger gekomen dan 15 graden en daarvoor moesten ze dag en nacht 'branden' - de elektra rekening liep dus teveel op. De oplossing voor dit vrijstaande huisje was om er een houtkachel bij te zetten, ook al omdat wij veel eigen hout hebben van verbouwing en omgewaaide bomen. Deze kleine houtkachel verwarmt de ruimte snel naar 18 graden, wat een goede schrijftemperatuur is (voor mij0. De warmtepanelen gebruik ik nu om de temperatuur op 5 graden te houden als ik niet stook. Deze combi is uitstekend.

Reinier Schneider 16 augustus 2018

Hoi Anne,
Ja klopt. Je bijdrage onderschrijft de meest voorkomende toepassing van infrarood: als bijverwarming. Het wordt in sommige gevallen ook echt als hoofdverwarming toegepast, maar we zien dat niet vaak voorbij komen. De oplossing in combinatie met een kleine houtkachel klinkt inderdaad perfect voor jullie situatie. Zeker als je voor een wat langere aaneengesloten tijd in dezelfde ruimte zit.

Anne Vellinga 17 augustus 2018

Leuk dat je reageert Reinier. Ik was nog vergeten te vertellen dat de warmte van de houtkachel en meer nog die van de infrarood panelen warmer voelen dan warmte van gaskachels of CV - de warmte dringt dieper door, zowel in je huid als in bijvoorbeeld mijn laptop en stoel; je kunt minder hoog stoken dan met andere warmtebronnen en de geur is ook beter.
Vriendelijke groet!

Reinier Schneider 17 augustus 2018

Ja klopt, je voelt het verschil tussen convectie warmte (CV ) en straling warmte (infrarood) :-)

Freek Furstner 20 augustus 2018

Reinier, het lijkt me dat de verwarming die Anne beschrijft bestaat uit hoofdverwarming infrarood en bijverwarming kachel, dus krek andersom dan de gebruikelijke beschrijving van IR als bijverwarming. De vraag is dan of je IR niet net zo goed uit kan laten als je er niet bent ('s-winters, 's-nachts).

Michaël Cornelisse 21 augustus 2018

Interessant artikel, omdat het ook (een beetje) aandacht schenkt aan infrarood als hoofdverwarming. Als bijverwarming zet het naar mijn mening onvoldoende zoden aan de dijk om van het gas af te komen voor je hele huis. Ik heb echter nog steeds (ik volg al een tijdje allerlei publicaties over infraroodverwarming) vragen/twijfels over het comfort. In mijn geval zou ik IR panelen in de woonkamer willen plaatsen i.c.m. radiatoren en zoals beschreven in het artikel een ruimtetemperatuur van 15 graden C vragen via de thermostaat. IR-panelen zouden dan daar waar je zit, voor aanvullende warmte kunnen zorgen. Dus boven de tafel, banken en stoelen IR-panelen. Echter, als je de woonkamer binnenkomt zul je de ruimte als koud ervaren want de lucht is 15 C - dat lijkt mij in het geheel niet aangenaam! En ook op plaatsen waar geen IR paneel is, voelt het koud. Of zie ik dat verkeerd?

Anne Vellinga 22 augustus 2018

Freek, in mijn geval is het handig de infrarood temp op 5 graden te zetten, omdat je dan nooit bevroren leidingen etc krijgt, en meestal hebben de platen niet hoeven stoken als ik overdag in het huisje gewerkt heb. Dankzij de houtkachel is het snel 18 graden en soms zelfs 24 - het koelt dan 's nachts eigenlijk nooit verder af dan 12 graden - als ik dan ga schrijven stook ik 1 keer de houtkachel voor snelle verwarming van lucht en met de panelen erbij is het heel snel behaaglijk, terwijl het dan vaak slechts 15 graden is op de thermometer.
Wat betreft het punt van Michael, of de kamer koud voelt op de plekken waar de directe straling niet is, vraag ik me af - ik was in de grote verkoopruimte van de Doetinchemse paneelverkoper, deze ruimte wordt alleen met de panelen verwarmd en die hangen behoorlijk hoog - de temperatuur was overal waar ik liep behaaglijk. Misschien een idee om de warmtebeleving eens te gaan ervaren in een dergelijke zaak.

Anne Vellinga 22 augustus 2018

@ Michael: tel. 0314 360 757 - adres: Zaagmolenpad 2