Breng nu je stem uit!

Update: Deze campagne is inmiddels afgelopen. De Veronicaschool ging er vandoor met de Hansje Brinker Prijs t.w.v €3500,-. Voor vragen verwijzen we je graag door naar team@nudge.nl

HomeOver de competitieDien je ontwerp inStem nu!

Kweekcafé: leren van de natuur

Categorie: Anders

Kweekcafé gaat regenwater opvangen voor het vergroenen van de kas. Hiermee willen wij het binnenklimaat, luchtkwaliteit en akoestiek in de kas verbeteren. Waarmee we een stukje Haarlem regenwaterbestendig maken, zorgen voor een prettige groene ruimte met een educatieve waarde.

Dit is een plan van
18
180
Maaike Van Beusekom 05 augustus 2017

Het plan

Introductie

Kweekcafé in de Haarlemmer Kweektuin is de plek voor ontmoeting en inspiratie waar voedsel, natuur, innovatie en design samenkomen. Wij zien kansen voor de kas als showcase voor innovatie. Om bezoekers te laten zien en ervaren wat groen kan betekenen voor de luchtkwaliteit en verkoeling van de ruimte (en stad). Wij hebben voor ogen de kas te transformeren tot een groene oase. Groen zorgt door opname van water voor een natuurlijke koeling van de kas, de bladeren zorgen voor demping van geluiden en de luchtkwaliteit neemt toe. Met als plus dat groen zorgt voor een prettige beleving van de ruimte. Hiervoor willen we met IBC tanks regenwater opvangen en een irrigatiesysteem aan koppelen voor de planten. Hiermee dragen wij bij aan het regenwaterbestendig maken van een stukje Haarlem, zorgen we voor een prettige groene ruimte met educatieve waarde. Kweekcafé! De plek waar je moet zijn als het regent!

Wij, Brigitte Kool en Maaike van Beusekom, hebben een oude timmerwerkplaats in de Haarlemmer Kweektuin, verbouwd tot café. Daarnaast maken wij gebruik van een hoge kas als binnenterras, met ruimte voor bijeenkomsten, exposities en workshops. Sinds kort hebben wij een kapster in de kas ‘Schaar zoekt Haar’ en komt er een ijsmaker ‘IJsbaart’ op de Kweektuin.
Vanaf het begin van de ontwikkeling van Kweekcafé zagen wij de kas als ultieme energie, warmte en waterbron (zie illustratie Kanaï 2014). De competitie ‘Waterhelden’ is voor ons aanleiding om onze visie voor de kas concreet te maken.

Kweekcafé staat voor het ‘kweken van bewustwording. Waarom zouden we drinkwater gebruiken voor het doorspoelen van toiletten als er zoveel regen valt? Wist je dat groen bijdraagt aan een betere klimaatbeheersing en betere luchtkwaliteit? Ben je je er van bewust hoeveel energie nodig is om ons te voorzien van schoon drinkwater?

Omschrijving van ontwerp

De  kas biedt veel mogelijkheden om bezoekers bewust te maken van klimaatverandering en onze omgang met drinkwater en leefomgeving. Maar ook wat natuur en innovatie kunnen betekenen voor onze leefomgeving.

De kas heeft een oppervlakte van 570 m2 en is 8 meter hoog.
Kweekcafé gebruikt 150m2 aangrenzend aan het café in de oude timmerwerkplaats als binnenterras, als ruimte voor bijeenkomsten, expositie voor KweekDesign (design gemaakt van rest/afvalmaterialen), workshops. In de andere helft van de kas is ruimte voor exposities en ondernemers zoals de kapster van ‘Schaar zoekt Haar’.

Wij hebben voor ogen om in het midden van de kas ca 12 IBC tanks a 1000 liter te plaatsen opgestapeld tot een hoogte van 2 tot 3 IBC’s om hier het regenwater in op te vangen afkomstig van de bestaande hemelwaterafvoeren op de kas. Een deel van de vaten wordt gehalveerd om de ene helft te vullen met een substraat waarin planten kunnen groeien. Want uiteindelijk zijn het planten het die het werk doen. Zij zuiveren voor een belangrijk deel het regenwater. Dit in combinatie met een circulatiesysteem: om water schoon te krijgen en schoon te houden heb je de juiste beplanting nodig. De verschillende soorten bacteriën die in zuurstof rijke omgeving kunnen leven en die juist zo min mogelijk zuurstof nodig hebben om te kunnen leven, daar zullen we door middel van dikke pijpen waar het water langzaam door heen stroomt in voorzien. Ook zal een grote hoeveelheid lucht ingeblazen worden met behulp van gerecyclede pvc pijpen om het water te zuiveren. Het water wordt continue rond gepompt om legionella te voorkomen en wordt een legionella filter uit voorzorg mee genomen in het filter systeem.

Een deel van de IBC tanken wordt betimmerd met (rest) hout (afkomstig van onze buren: Nederlands Hout) waartegen aan planten kunnen groeien of ophangen worden. Wij denken bijvoorbeeld aan de kiwiplant. Dit is een snelgroeiende klimplant waarvan het blad een luchtzuiverende werking heeft en voor verkoeling zorgt.
Ook tegen de noordgevel van de kas (een stenen wand) willen wij een groene wand realiseren. Verspreid door de kas komen hangplanten.
Vanuit het middelpunt wordt het water opgepompt naar een irrigatiesysteem dat de hangende planten in de kas van water voorziet en de groene wanden irrigeert.
Er is een kraantje waar je water kunt aftappen. Dit om de planten in het café water te geven en voor het schoonmaken van onder andere de kas.

Omdat wij veel ouders met kinderen te gast krijgen, willen wij er een speels en educatief element aan toevoegen:
* kinderen pompen het water omhoog door te fietsen 'regenwater trappen' of door samen op de wipwap te gaan
* jong en oud kan spelen met een maquette van de stad. Waarmee ze op speelse wijze te zien krijgen wat hoosbuien doen met de stad, hoe we doormiddel van het vergroenen van daken liters water kunnen opvangen. Kortom wat we samen kunnen doen om de stad regenwaterbestendig te maken.

Onze ambitie is om het systeem in de toekomst zo te optimaliseren dat wij het regenwater kunnen gebruiken voor in ieder geval:
1. het doorspoelen van de toiletten
2. het spoelen van de vuile vaat
3. het verwarmen van de kas.

Omschrijving van de techniek

  • Er is 600 m2 dakoppervlakte van de hoge kas. En daar om heen nog flinke hoeveelheden kasdak. Alleen al op de Hoge Kas valt jaarlijks gemiddeld een half miljoen liter water (500m3). Er zijn meerdere grote regenwater afvoeren. Deze zullen wij voor de opvang in de IBC’s de kas in geleiden. Dit kan door een gat in de kas te maken, afgewerkt met een rubberen ring. Waar door een regenpijp het water naar de tanks wordt geleid. Dit water willen we zichtbaar door de pijpen laten stromen zodat je duidelijk ziet hoeveel water er valt.
  • De opbouw van de IBC tanks zal zo zijn dat het een proces doorloopt waardoor het water steeds schoner zal worden. Dit zal gedaan worden door het steeds om hoog te pompen en zo langs de verschillende bakken met verschillende soorten water planten en substraten te circuleren. En filter materiaal. Tot het schoon is en schoon blijft.
  • De tanks zijn zo gestapeld dat het water zo hoog mogelijk wordt opgevangen en door de natuurlijke  zwaartekracht naar de volgende onder gelegen bazin stroomt. Later wordt het water omhoog gepompt op basis van zonne-energie.
  • Om het voor jong en oud een educatieve waarde te geven, willen we bezoekers uitnodigen het water op te pompen middels beweging/energie denk aan een fiets. Het water dat hiervoor gebruikt wordt is net langs het zuiveringssysteem gegaan. En bij regen is het: 'op is op'. Het kan nodig zijn om hiervoor een oppomp systeem (zie ook verderop: regen trap/ touwpomp) in te zetten.
  • De route gaat via buizen en druppel systeem langs de noordelijke kaswand om het hoekje bij de WC's. Hiermee worden de wanden/planten geïrrigeerd en hoor je de druppels op de bladeren vallen (achtergrond ruis, rustgevend). In de toekomst beogen wij hier een aanvoer naar de toiletten.
  • Uiteindelijk wordt het restant aan water aan het einde van de goot vertraagd afgevoerd op het regenwaterriool dat aangesloten is op het lokale oppervlaktewatersysteem.
  • Het regenwater irrigeert tijdens de stroom door de kas de planten (eetbaar, kruiden, aardbeien, druiven etc), voert stof af. Het stromende water en de planten dempen extremen in temperatuur en geluid.

Ook overwegen wij op een aantal m2 een nieuw ontwikkelde natuurtegel aan te brengen op de stelconplaten, waar het regenwater in opgeslagen wordt en natuurlijk kan uit dampen. Dit zal gebeuren door een pvc leiding aan de zijkanten van de tegels op 50 cm hoogte aan te brengen waar het regenwater door zichtbare douche kopen op het substraat sproeit, bij regen. Dit water zal door opnamen van de beplanting en door verdamping de lucht vochtigheid in de ruimte verhogen, tot een aangenaam niveau. Na het plaatsen kan het per m2 meter 95 liter water bergen en naar 14 dagen van droogte met een gemiddelde temperatuur van 20/22 gr kan het weer per m2 66 liter bergen per m2. Deze natuurtegel is ontwikkeld door (Green Art Solutions). Een primeur in het Kweekcafé.
Deze natuurtegels zijn beloopbaar maar ook gelijk mooi groen. Waardoor de stenen massa van (stelconplaten) aan oppervlak afneemt en daardoor ook de warmte in het stenen oppervlak verminderd.

Interessant is om bij ons in de kas een groot informatie bord te laten plaatsen met feiten en cijfers/ tekeningen voor kinderen. Hoe gaan we met z’n allen om met (regen) water en hoe kan het anders? Het is vooral leuk om er zelf mee aan de slag te gaan!

Doelen

Opvang – gebruik – besparing – beleving – spelen -  educatie – inspiratie - bewustwording


Begroting
opvangsysteem 12x IBC  a ca € 50,- (2e hands)                                             600

installatie materialen                                                                                                                   2900

bestaande uit pompen, filters substraten en planten en leiding werk
installatiewerk                                                                                             1000

plantenwand en irrigatieslangen                                                                    1200

water opvangende tegels met beplanting                                                       1000

‘regentrappen’ (oppompsysteem kinderen )                                                   1300

planvoorbereiding, educatie, voorlichting                                                       1000

onvoorzien                                                                                                1000

totaal                                                                                                      10.000

Samenwerking met talenten uit de buurt en omgeving
Op de Dag van de Architectuur (juni jl.) hebben wij een MeetUp georganiseerd om te brainstormen over de mogelijkheden van regenwater en/in het Kweekcafé. Hieraan hebben deelgenomen: Maarten Claassen, (Waternet, buurtbewoner en ambassadeur van de Haarlemmer Kweektuin, initiator van de inzending), Maaike Bevaart (buurtbewoner, Waternet), Ruben de Bruin (buurtbewoner), Fred Moorman (DRZM, betrokken bij bouw Kweekcafé), Tim Murcks (Hemelswaterbier, leverancier), Jurgen van der Ploeg (Faro Architecten, Tiny Tim, betrokken bij Kweekcafé en Haarlemmer), Jan Tjemme van Wieringen (Milieu Centraal, Duurzaamheidsloket, Technische Cie Haarlemmer Kweektuin, buurtbewoner) en Gabriela Telleria (architect, netwerk Circus Circulair, Haarlemmer).
Eduard van Vliet van Greenart Solutions, bekend van onder andere het waterzuiveringssysteem van het autarkische paviljoen Tiny Tim, heeft ons input gegeven voor de technische uitvoering.

De schetsen zijn gemaakt door Remko de Jong (bouwkundige, betrokken bij ontwikkeling Kweekcafé)

Dank aan allen! Samen maken we het verschil!
 

* Samenwerking wordt gezocht met PWN. Want wat betekent het veranderende klimaat voor ons, onze manier van leven en dus ook de manier waarop wij met ons drinkwater omgaan.

Kweekcafé wil concreet werken aan een circulaire economie in de Haarlemmer Kweektuin, stadspark voor duurzaam denken en doen. Onze buren in de Haarlemmer Kweektuin zijn: Natuur en Milieu Educatie Haarlem, de KweektuinKas, NederlandsHout, Yoga Innerwork, Kweek Design, Schaar zoekt Haar, de Fruittuinen, Ijsbaart. 

Inzender van de prijsvraag, Brigitte Kool en Maaike van Beusekom (initiatiefnemers Kweekcafé)

Foto van de kas: Happy Photographer
Schetsen: Remko de Jong
Illustratie: Kanai

 


Reacties op dit plan 18

S van Helvoirt 21 september 2017

Mooi plan, zojuist gestemd!

Anonymous 20 september 2017

Leuk en goed initiatief! Heel veel succes

Sander Balje 19 september 2017

Succes, prima plan!

Anonymous 19 september 2017

Mooi idee!!

Karel van Broekhoven 19 september 2017

Ik stem erop

Adri Kemps 19 september 2017

Watercirculatie in de kweektuin in bedrijf: water valt, water stroomt,water gebruikt. Sukses.

Arnold Mudde 18 september 2017

Prachtig plan, veel succes !

Hans Vriend 16 september 2017

Mooi initiatief voor de hoge kas. Kweektuin nog duurzamer!

Anonymous 16 september 2017

Top ideeen

Luite Bootsma 16 september 2017

Mooi veelzijdige opzet. Spannend om dit uit te voeren. Top

Erik Keulenaar 16 september 2017

Heel mooi plan meiden! Steun van jullie buren de KweektuinKas 'Wij Telen Groente'.
Moet lukken, succes.
Ik loop ook met voorstel rond om voor lokale bierbrouwer die ook op Bio Markt staat eigen kweektuin- hop te verbouwen in de Hogekas. Aan vijf planten in grote kuipen hebben we al genoeg om volgend jaar hop te oogsten en een Kweektuin biertje te laten brouwen. Planten vormen een muur en dak van wel 6 meter hoog langs draden. Zorgt voor vergroening en verkoeling.
Lijkt dat wat?? Met combie van gebruik opvang regenwater zetten we om in bier die jullie weer kunnen schenken. mooie toepassing

Marja Godvliet 15 september 2017

Weer een geweldig idee voor duurzaamheid en verbinding met de buurt! Toppers deze meiden.

Anonymous 13 september 2017

Super goed plan, top

jannette v stokkum 13 september 2017

Super goed plan , ik ben verbaast wat jullie in je toekomst visie hebben.
Ik hoop dat het lukt

Rick Vd Veldt 12 september 2017

Goed bezig..!!

Anonymous 11 september 2017

Super leuk initiatief!

Evelien van Ierssel 11 september 2017

Leuk dat je zo enthousiast bent Tessa!

Tessa Holzenbosch 10 september 2017


Tessa Holzenbosch
10 september 2017
Wat een mooi plan. Het kweekcafe is een heerlijke plek en onze kinderen komen hier graag. Met dit plan wordt het nog mooier en tegelijkertijd draagt het plan bij aan duurzaamheid en educatie voor vele kids!

Schreeuw het van de daken!

Over de competitie

De plannen op deze pagina zijn ingediend voor de Waterhelden competitie. Doe ook mee en maak kans op €3500,-

Inzendingen gesloten

Mis je informatie?

Je kunt tot 18 augustus vragen indienen. Een expert beantwoordt de vragen eens per week. Daarna voegen wij de antwoorden toe aan de FAQ.

Stel een vraag