Als je vlees eet, kies bewust!

Nederland Eten & drinken

Over dit project

Wil je toch graag je stukje vlees blijven eten? Je hebt volop mogelijkheden om een bewuste keuze te maken.

Team

Jan Zuilhof

Contactpersoon E-mail Jan

Wie doen er mee?

25 nudgers

Vlees: is het nog te vertrouwen?

Nee, stelde de Onderzoeksraad voor de Veiligheid in 2014. En het risico op vleesschandalen is in 2017 nog niet verdwenen, stelt de voedsel- en warenautoriteit. De resultaten van hun onderzoek naar de vleessector waren schokkend: in de hele keten wordt gefraudeerd met etiketten en vervalste papieren, er wordt slachtafval, besmet en bedorven vlees verkocht, de hygiëne in slachthuizen is slecht, er is te weinig toezicht en de voedselveiligheid is dan ook niet gewaarborgd. Paardenvlees wordt als rund verkocht, lamsvlees blijkt vaak niet 100% lam, een groot deel van de kip is besmet met salmonella, steeds vaker worden antibiotica-resistente bacteriën in vlees gevonden, ham bestaat voor de helft uit water, er worden kleurstoffen, hormonen en andere hulpstoffen toegevoegd. Naar schatting worden jaarlijks 200.000 mensen in Nederland ziek van vlees dat ze hebben gegeten. Zo’n 38 mensen overlijden er jaarlijks aan.

Duurzaam vlees - waar moet je op letten?

Met alle vleesschandalen willen steeds meer mensen weten wat ze kopen. Transparantie staat voorop, maar ook minder voedselkilometers en een eerlijke prijs voor de boer zijn belangrijke overwegingen.

Dierenwelzijn

De Dierenbescherming zet een stap met de ‘Beter Leven Sterren’ op de verpakking. Hoe meer sterren, hoe beter. Dat vertaalt zich overigens ook naar je bord. Want de leefwijze van het dier heeft invloed op de smaak, structuur en de kwaliteit van het vlees.

Eerlijke prijs voor de boer

Je koopt rechtstreeks bij de boer, dus je weet waar je vlees vandaan komt. En er verdwijnen een paar schakels uit de keten. Dat betekent dat de boer een betere prijs krijgt, terwijl jij niet of nauwelijks meer betaalt dan in de winkel. Zo hoeft een prima kwaliteit vlees niet duur te zijn!

Milieu-impact

Ook al eet je diervriendelijk vlees, de milieu-impact blijft groot. Varkens en kippen hebben een kleinere klimaatimpact dan koeien. Als het gaat om CO2-uitstoot dan is de milieubelasting van koeien in de wei groter dan in de stal. De impact van transport, vervuiling, ontbossing en chemische bestrijdingsmiddelen bij de productie van veevoer kun je flink verminderen door te kiezen voor lokaal kleinschalig vlees.

Biologisch?

Een Skal-certificering is duur. Voor kleinschalige boeren is dat een probleem - op de een of andere manier moeten ze die kosten toch doorberekenen. Vaak werken ze grotendeels volgens de eisen waaraan biologisch vlees moet voldoen. Een van die eisen is dat het vee biologisch voer moet eten. Daar voldoen ze niet aan, wanneer ze gras van eigen land geven dat alleen natuurlijk bemest wordt. Er wordt geen onnodige antibiotica gegeven. Zieke dieren worden tijdelijk afgezonderd en kunnen dan vaak ook zonder medicijnen herstellen. Sterke rassen, die veel buiten zijn, worden veel minder vaak ziek. Kortom, dierenwelzijn, voedselveiligheid en milieu staan centraal.

Crowdbutching

Vroeger kocht je met de hele familie of met het hele dorp een koe. Die werd geslacht, verdeeld en alles werd gebruikt. Crowdbutching is de moderne variant: online teken je in op een vleespakket van een koe of een varken. Pas als er genoeg bestellingen zijn, wordt het dier geslacht. Volgens dit concept werken onder meer:

Rechtstreeks van de boer

Je koopt het vlees gekoeld of ingevroren, los of in samengestelde pakketten. Je bestelt het online of haalt het zelf af, bij een boer in de buurt. Je weet precies waar je vlees vandaan komt, je weet waar het dier geleefd heeft en wat het te eten heeft gekregen. Door te kiezen voor zulk vlees help je de kleinschalige ambachtelijke veehouderij instandhouden. Melkveehouders produceren vaak hun eigen zuivel, vaak nog authentieke streekproducten: lokale kazen, echt gekarnde karnemelk, rauwmelkse roomboter. Proef zelf het verschil!

Veel boeren verkopen behalve vlees ook andere producten, zoals kaas, melk, groenten en fruit. Online vind je volop sites met adreslijsten:

Biologische producten:

Een uitgebreid adresoverzicht vind je ook bij hetKanWel en Lokaal en Lekker. Daarnaast zijn er online nog winkels met een breed aanbod, zoals Lindenhoff, online foodmarkt DirectlyFrom (met vlees, wild, vis, groenten, kaas, drank, brood) of het marktplein van ZTRDG

Zeldzame oude rassen redden

De acht traditionele Hollandse koeienrassen vormen nog maar een kwart(!) procent van de populatie Nederlandse koeien. Ze zijn bijna volledig verdrongen door de Holsteiners, gefokt op hun enorme melkproductie. Er zijn nog zo weinig dieren van de oude rassen dat hun voortbestaan onder druk staat. Verschillende kleinschalige boeren zetten zich in voor het behoud van deze rassen. Je steunt ze door hun zuivel en vlees te kopen. Het klinkt tegenstrijdig, maar je helpt het ras dus te redden door ze op te eten.

Mannenvlees en meer

Wist je dat in de winkel bijna alleen vlees van vrouwelijke dieren ligt? Het mannetjesvleesprobleem is een rechtstreeks gevolg van onze zuivelconsumptie. Hoe zit dat precies? Om melk te geven, moeten dieren eerst kleintjes baren. En dat zijn nu eenmaal evenveel mannetjes als vrouwtjes. Voor de boer zijn die mannetjes een stuk minder interessant. Ze geven later geen melk (of eieren), ze groeien langzamer en hebben meer ruimte en voedsel nodig. Bijna alle mannelijke dieren worden daarom snel na de geboorte gedood. 

Haantjesvlees

Zo’n 40 miljoen hanenkuikens worden in Nederland jaarlijks direct uit het ei gedood. Op verschillende pluimveebedrijven worden ze nu diervriendelijk afgemest en verkocht. Je vindt deze ‘broederhaantjes’ al in verschillende biowinkels en online via de webshop van Huis Ter Mee. Lidl gaat vanaf oktober 2017 als eerste Nederlandse supermarkt haantjes verkopen

Bokkenvlees

De Bokkenbunker en Out of the Bok trekken zich het lot van de geitenbokken aan. Bokkenvlees is mager en het best te vergelijken met lamsvlees. De smaak wordt vergeleken met wild, maar dan iets milder.

Stierenvlees

Ook voor het lot van mannelijke kalfjes komt steeds meer aandacht. Vrijwel alle kalveren gaan na 2-3 weken naar een intensieve kalverhouderij en worden daar afgemest. De Firma MelkMannen zet zich in voor een kalfsinclusieve melkveehouderij en verkoopt stierenvlees. Ook biologische boer Jaring Brunia mest stierenkalfjes af.

Wilde ganzen

Tot halverwege vorige eeuw stonden ze nog regelmatig op het menu, maar gaandeweg verdwenen ze van ons bord. De populaties in Nederland broedende ganzen zijn de afgelopen jaren explosief gegroeid. Ze veroorzaken schade aan landbouw en natuur en vergroten de risico's voor vliegverkeer. Jaarlijks worden daarom grote aantallen wilde ganzen geschoten en gevangen. Het vlees dat zo beschikbaar komt, kun je online kopen. Ook bij Gebroeders de Wolf koop je delicatessen van wilde gans.

Vis

Ook in de visserij zijn er bewust duurzame initiatieven. Je vindt ze via de website GoedeVissers.nl. Ook via Fish Tales koop je duurzaam en in het wild gevangen vis. En visrestaurant Bijvangst wil de verspilling van gevangen vis tegengaan door ook de bijvangst te serveren en te verkopen. Wil je zelf ook bijvangst kopen? Je vind alle informatie op Bijvangstwijzer.nl!

 

 

Heb jij nog een nuttig adres voor ons? Laat het weten in de reacties!