Geef je planten slim water met een olla

Nederland Wonen & leven , Natuur & landbouw , Water

Over dit project

Een oeroude slimme oplossing die het verdient om herontdekt te worden: de olla. Een effectieve én zuinige manier om je planten water te geven.

Team

Hansje Huson

Contactpersoon E-mail Hansje

Wie doen er mee?

65 nudgers

Olla's (spreek op zijn Spaans uit als 'ojja') zijn ongeglazuurde terracotta kruiken met een deksel. Ze werden al eeuwen voor het begin van onze jaartelling gebruikt - in de keuken, maar ook voor een slimme vorm van irrigatie. De olla wordt dan tot de nek ingegraven in de grond tussen de planten en gevuld met water. Omdat de kruik op een lage temperatuur gebakken is, is hij poreus. Als de grond droog is, geeft de olla langzaam water af aan de grond eromheen. Als de grond vochtig is, blijft het water er in. Het voordeel: je planten hebben een voortdurend vochtige omgeving en kunnen dus gelijkmatig doorgroeien.

De helft minder water

Je zaait of plant rondom de olla. De wortels van de planten zullen naar de kruik groeien zodat bijna al het water benut wordt. Omdat het water onder de grond zit, heb je nauwelijks last van verdamping of water dat alle kanten op stroomt. Je hebt minder last van onkruidgroei. Bovendien houdt de bodem een lossere structuur. Als je sproeit of met een gieter water geeft, slaat de grond snel dicht - zeker kiemen en zaailingen komen niet of nauwelijks door zo'n harde 'koek' heen. Deze oude technologie is uitgebreid getest en onderzocht. De resultaten zijn indrukwekkend. Je bespaart 50-70% water en verhoogt de opbrengst van je tuin. En je hoeft - als het systeem goed uitgebalanceerd is - minder vaak water te geven. Een ideale oplossing voor je kas, je bloembak of vierkantemetertuin!

Olla's zelf maken - simpel en goedkoop

Je kunt olla's kopen, maar als je een flinke moestuin hebt, is het vermoedelijk goedkoper om een cursus pottenbakken te gaan volgen. In de tab 'Zelf maken' vind je varianten die je snel, simpel en goedkoop zelf maakt!

Nog meer slim over water geven

Er zijn ook andere slimme manieren om je planten water te geven. Op smalle plantstroken of in je moestuin kun je gebruik maken van een druppelslang of een zweetslang. Het water komt dan direct op de grond en de verspilling is minimaal. Woon je naast een sloot? Dan kun je ook de aanschaf van een kleine pomp overwegen. Behalve pompen op elektriciteit of benzine, heb je ook een grote keuze aan handpompen (meer info hier en hier).

Sproei je planten aan het begin of het einde van een warme dag. Dan verdampt het water minder snel. En kunnen de plantenwortels het water goed opnemen. Minder vaak sproeien – bijvoorbeeld 2 x per week - zorgt ervoor dat planten langere wortels krijgen. Zo kunnen ze het grondwater sneller opnemen. Ook de grond kan het water dan beter opnemen en vasthouden. 

Olla's maken van bloempotten

Je kunt olla's maken van gewone terracotta bloempotten. Graaf bijvoorbeeld een grote bloempot in en maak het gat in de bodem dicht met een oude kurk. Zorg wel dat je de pot goed afdekt met een deksel. Niet alleen omdat het water anders snel verdampt, je wilt ook geen broeinesten voor muggen en ander ongedierte. Voor een iets geavanceerdere versie kit je twee bloempotten omgekeerd op elkaar. Gebruik geen (sanitaire) kit die schimmeldodend is, dat is niet goed voor het bodemleven.

 

Olla's van plastic melkcontainers

Een gratis oplossing: gebruik plastic containers waar melk of vruchtensap in heeft gezeten. Die maak je 'poreus' door er hele kleine gaatjes in te maken. De makkelijkste manier is om ze met water gevuld in de vriezer te stoppen. Dan sla je met een priem of kleine spijker rondom gaatjes in het plastic, of je gebruikt een heel klein boortje. Het is dan even experimenteren met het aantal gaatjes en de diameter om een verhouding te vinden waarin je pot niet al te snel leeg is. Een paar gaatjes per zijkant is vermoedelijk al genoeg. Als je in rijtjes moestuiniert, kun je de containers tussen de rijen plaatsen en alleen aan twee kanten gaatjes maken. Het nadeel: plastic verweert gaandeweg en valt dan in kleine stukjes uit elkaar. Die komen dan allemaal in je tuingrond terecht.

Nog geavanceerder

Sommige mensen gaan nog een stap verder en knutselen een compleet irrigatiesysteem aan hun olla's. Of ze maken drijvertjes zodat je direct kunt zien of het nodig is je olla's bij te vullen (YouTube: Olla's with a twist). Ook ingenieus: Phillip maakt ze zelf van klei en gebruikt een ballon als mal (YouTube: Making Ollas For The Garden).

Hoeveel en hoelang?

Hoeveel olla's heb je nodig? De vuistregel is dat een olla rondom water afgeeft aan een gebied zo groot als de diameter van de pot. Hoelang gaat een olla mee? Terracotta potten zijn gevoelig voor vorst, dus het is het veiligst om ze in de winter uit te graven. Ook moet je oppassen in de buurt van bomen en struiken: grote wortels kunnen er dwars doorheen groeien. De plastic containers zullen mogelijk verweren in zonlicht. Handig om in de gaten te houden, anders loop je het risico dat je grond vol met plastic komt. 

Lucas Helmer 24 november 2014

Wat gebeurt er in de winter als het vriest?
mvg. Lucas

Jay Paans 28 december 2014

Ik zie twee dingen in dit artikel die mij nogal tegenstrijdig lijken: de potten geven over langere tijd steeds een beetje water af, terwijl er verderop nog uitgelegd wordt dat dit precies is wat wortels van een plant juist "lui" en on-efficiënt maakt. Wat is dan beter?