Maak je eigen verzorgingsproducten

Nederland Wonen & leven

Over dit project

Tandpasta, zeep, shampoo, crème: het zijn producten die we dagelijks gebruiken en waar we niet meer zonder kunnen. Helaas worden aan verzorgingsartikelen vaak allerlei stoffen toegevoegd die een verontreinigende uitwerking hebben op het milieu. Dit kan anders! Tijd om de inhoud van je badkamerkastje eens aan een grondige doorzoeking te onderwerpen. Met deze simpele recepten vervang je je producten van de drogisterij of de supermarkt binnen een handomdraai door zelfgemaakte producten.

Team

Juan Zuilhof

Contactpersoon Nudge E-mail Juan

Kim Douven

Initiatiefnemer E-mail Kim

Wie doen er mee?

73 nudgers

Verzorgingsproducten dragen in verschillende opzichten negatief bij aan onze leefomgeving. Op deze pagina kun je vinden waarom het een goed idee is om op zoek te gaan naar alternatieven ter vervanging van deze vervuilers.

Chemische stoffen

Chemische drijfgassen en oplosmiddelen, die je terug kunt vinden in bijvoorbeeld deodorant, haarlak en parfums, zijn verantwoordelijk voor 6,5 procent van de totale uitstoot van vluchtige organische stoffen (VOS) in Nederland. VOS leiden tot het ontstaan van smog: vervuilde lucht die als een dichte mist in de steden en over het land kan hangen. Alternatieven, zoals het gebruiken van een deodorantroller in plaats van een spuitpus, beperken de schade die VOS aanrichten. Daarnaast is het vooral van belang om de aanschaf van dit soort producten zo minimaal mogelijk te houden. Want altijd geldt: hoe minder, hoe beter.

Palmolie-industrie

Een ander effect, veroorzaakt door de productie van verzorgingsmiddelen, is ontbossing. Palmolie, ook wel palmvet genoemd, wordt vaak ruimschoots als basis toegevoegd aan bijvoorbeeld zeep, crèmes en lippenstift. Deze grondstof, die in principe milieuvriendelijk is, is de afgelopen jaar in steeds grotere maten geëxploiteerd. Voornamelijk in zuid-oost Aziatische landen zoals Indonesië en Maleisië maken oerwouden plaats voor landbouwpercelen, met grootschalige boskap als gevolg. Naar schatting komt 20 procent van de geproduceerde palmolie terecht in verzorgingsproducten. Gelukkig ondernemen verscheidene cosmeticabedrijven actie om de palmolieproductieketen duurzamer te maken. Meer hierover vind je op de website van het Wereldnatuurfonds.

 

Microplastics

Daarnaast hebben veel verzorgingsproducten een weerslag op de kwaliteit van het water. Nadat het met je shampoo, tandpasta of scrubgel in het afvoerputje is weggestroomd, komt het in zijn geheel terecht in het waterzuiveringssysteem. De grootste stukken vuil worden er hier uitgefilterd, maar sommige giftige stoffen kunnen in het oppervlaktewater belanden. Ook microplastics, minuscule plastic deeltjes die verwerkt zitten in verzorgingsproducten, hebben een schadelijke invloed. Zij voegen zich bij de plastic soep in de oceanen, waar ze een gevaar vormen voor de flora en fauna. Uiteindelijk komen de deeltjes via ons eten weer bij ons terecht, wat niet goed is voor de gezondheid. Lees meer over de impact van plastic op de site van de Plastic Soup Foundation, of bezoek Beat the Microbeat voor een lijst met plasticvrije verzorgingsproducten die verkocht worden in Nederland.

Verspilling grondstoffen

Ten slotte gebruiken we de verpakking van een verzorgingsproduct vaak maar één keer, waarna deze bij de andere lege tubes, potjes en flesjes bij het oud vuil belandt. De aankoop van herbruikbare verpakkingen is een eenmalige investering, met grote impact! Ook als je nog een potje hebt liggen waar eens crème in heeft gezeten, kun je hier prima je zelfgemaakte middeltje in bewaren.

Uitgebreide informatie over de uitwerking van verzorgingsproducten op het milieu vind je op de website van Milieu Centraal. Voor een handig overzicht met betrekking tot milieucertificeringen kun je terecht op hun Keurmerkenwijzer

Met enkele huis-, tuin- en keukenartikelen maak je snel en gemakkelijk je eigen verzorgingsproducten. Bovendien is het nog leuk om je handen ervoor uit de mouwen te steken ook, en kun je er flink wat geld mee besparen. Nudger Kim deelde met ons de recepten die in haar ervaring het beste werken. Probeer het ook eens uit!

Deodorant:

Voor deodorant gebruik ik aluinsteen, vanwege de ontstekingsremmende en bacteriedodende eigenschappen. Je gebruik het op natte, schone huid om transpiratie te neutraliseren. De steen sluit de huidporiën af en gaat zo geurtjes tegen. Het heeft zelf geen geur en is geschikt voor alle huidtypen, inclusief de gevoelige huid. Daarnaast gaat een stuk aluinsteen van ongeveer 100 gram wel twee jaar mee en kunnen ook kleine bloedingen, zoals snijwondjes, ermee gestelpt worden.
Bron: het boek 'De beste beauty recepten' van Laurent Bourgeois.

Badzout:

Als badzout kun je Epsomzout gebruiken. Dit middel staat bekend als bloedsomloopstimulerend, ontzurend en ontgiftend. Voeg eventueel enkele druppels etherische oliën toe. Van lavendel bijvoorbeeld wordt gezegd dat het een rustgevende werking heeft, terwijl eucalyptus en dennenolie kunnen helpen bij verkoudheid en rozemarijn bij vermoeidheid (let op: niet bij zwangerschap). Voor een overzicht van de meest bekende etherische oliën kun je hier terecht. Uiteraard kan de uitwerking van een etherische olie per persoon verschillen. Door ermee te experimenteren kom je erachter welke olie en hoeveel daarvan bij jou past.

Shampoo:

Door baking soda, een basisch zout, met water te mengen krijg ik mijn ideale shampoo. Het zuiveringszout bindt zuren met elkaar en neutraliseert ze door een chemische reactie. De zuren, die in vuil zitten en nare geurtjes geven, worden dus niet gemaskeerd maar echt verwijderd zodra je je haar ermee wast.

Je kunt ook shampoo zelf maken met natuurlijke zeep, wat gekookt water en olie. Rasp eerst een stuk van de zeep. Voeg hier gekookt water, of eventueel wat vloeibare zeep, aan toe. Mix het met een beetje olie (ongeveer een theelepel per beker), zoals (koudgeperste) olijfolie, (gesmolten) kokosolie of jojobaolie. Vervolgens voeg je enkele druppels etherische olie toe, zoals lavendel, kamille of salie. Schud het mengsel steeds goed. Ook al wordt het een klont na een tijd: het is mogelijk het weer los te schudden.

Conditioner:

Als conditioner gebruik ik appelazijn. Je hoeft het niet noodzakelijkerwijs uit te spoelen, want de geur van azijn verdwijnt snel. Het is antibacterieel, reinigend en neutraliseert de PH-waarde. Daarbij helpt het tegen jeuk, irritatie en roos, geeft volume en glans. Je kunt appelazijn ook gebruiken ter reiniging van de huid.

Tandpasta:

Meng baking soda met gesmolten kokosolie, een beetje zout en een paar druppels van een etherische olie, zoals pepermunt. Het voordeel van pepermunt is dat het niet alleen voor een frisse adem zorgt, maar ook antibacterieel en zuiverend werkt. Je kunt dit variëren door andere smaken, zoals kaneel of mandarijn, toe te voegen. Aan de zoute smaak raak je snel aan gewend; de kokosolie neemt dit ook een beetje weg.

Voor witte tanden kun je actieve kool capsules openen en de inhoud er doorheen mengen. Actieve kool staat bekend om het verwijderen van tannine. Dit is een stofje dat wordt gevonden in thee, koffie, wijn, etc. en zorgt voor de verkleuring van je tandglazuur. Actieve kool verwijdert deze door tannine veroorzaakte vlekken op een milde manier. Ook werkt het goed tegen gaatjes, doodt het bacteriën in tandbederf en voorkomt het tandvleesontstekingen. Actieve kool absorbeert nare luchtjes en gassen en doodt de bacteriën die voor een slechte adem zorgen, dus het zorgt ook nog eens voor een langdurig frisse adem.

Mondwater:

Voor mondwater kun je gekookt, afgekoeld water gebruiken met pepermuntolie, kaneel en kruidnagel, samen met een pijnstillende etherische olie, ideaal voor geïrriteerd tandvlees! Bewaar het in een dichte fles of maak steeds vers. Bewaar het niet te lang, want de werking wordt steeds iets minder.

Zonnebrandcrème:

Door je huid in te smeren met bepaalde oliën kun je jezelf beschermen tegen de zon. Tarwekiemolie werkt even goed als de zonnebrandcrème met SPF20 die verkrijgbaar is bij de drogist. Deze crèmes sluiten namelijk de poriën in de huid af en houden de aanmaak vitamine D tegen.

Lichaamscrème:

Kokosolie is een fijn middel voor huidverzorging. Sheaboter is ook ideaal om je armen en benen mee in te smeren. Voor het gezicht gebruik ik de enigszins duurdere goudsbloemolie, maar kokosolie is een goed alternatief. Verder kun je verzorgende etherische oliën toevoegen, zoals lavendel (voor de gevoelige huid) en kamille.

Wat je moet weten over etherische oliën:

Deze aromatische stoffen worden meestal verkregen door het distilleren van planten. Net zoals kruiden worden ze al jaren gebruikt in de alternatieve geneeskunde (aromatherapie). Veel etherische oliën zijn antibacterieel, maar er zijn er ook die pijnstillend of kalmerend werken. Je kunt ze beter niet verwarmen, want dan vervaagt de geur en werking. Bewaar ze daarom in een donkere, koele ruimte. Let op welke etherische olie je gebruikt en doe dit nooit op een pure manier. Ik geef in mijn recepten de veilige oliën zonder contradicties zoals lavendel en kamille. Sommige andere oliën, bestaande uit fruitsoorten als mandarijn of sinaasappel, maken de huid overgevoelig voor licht. Ben je zwanger? Dan zijn niet alle oliën, waaronder rozemarijn en salie, geschikt. Gebruik in plaats daarvan melisse of ylangylang.
Bron: het boek 'Etherische oliën' van Michel Vanhove en Geert Devliegher.

Plantaardige oliën worden verkregen door extractie van een plantaardig product en zijn interessant voor het hydrateren, beschermen en mild voeden van huid en haar. De belangrijkste oliën zijn:

  • Olijfolie: werkt verzachtend 
  • Milde amandelolie: voedend en hydraterend 
  • Jojobaolie: verzachtend, herstellend en antirimpel 
  • Tarwekiemolie: bevat vitamine E en vertraagt het oxidatieproces. Voeg het toe aan andere recepten om ze langer houdbaar te maken
MDA Alves Ferreira 20 juli 2017

Ik ben ongeveer 1 jaar geleden begonnen met het maken van eigen producten:
Wasmiddel : zeepvlokken smelten in water, in fles bewaren.
Wasverzachter: natuurazijn toevoegen aan je was, ev etherische olie toevoegen.
Tandpasta: gewoon backing soda gebruiken.
Shampoo: of niets gebruiken, spoelen met natuur azijn.
of: shampoozeep gebruiken : Werfzeep
Zie ook: La drogerie producten, hebben een boekje met recepten. Met Soda ( kost bijna niets) kun je zowat alles doen.
Leuk om te experimenteren. zeer milieu vriendelijk en bespaar heeeel veel geld en vooral verpakking.
Gr Maria

Heleen Ballemans 20 juli 2017

Dankjewel voor het plaatsen van al je recepten, Maria! Ontzettend fijn, zo help je nudgers die zelf ook eens willen proberen verzorgingsproducten te maken goed op weg.

Anneleen Tijtgat 10 augustus 2017

Ik poets mijn tanden met natriumbicarbonaat. Gewoon je tandenborstel even nat maken, een klein beetje natriumbicarbonaat op je tandenborstel en schrobben maar.
Voor mijn wasmiddel gebruik ik 80 g marseille- of olijfoliezeep op 5 liter water. Alles goed laten koken en doorroeren tot er geen klonters meer zijn. Eventueel enkele druppels etherische olie toevoegen voor een lekkere geur. Een nachtje laten staan en dan met de mixer even losmixen. Zelfde dosering gebruiken als met ander wasmiddel.
Als wasverzachter gebruik ik ook gewoon een goeie scheut natuurazijn.
Ik maak zelf een deo om te smeren: 1/3e deel kokosolie, 1/3e deel maïzena en 1/3e deel natriumbicarbonaat. Als prakken met een vork. Je kan er ook vitamine E door mengen (is goed tegen huidveroudering) en enkele druppels etherische olie voor een lekkere geur.

yvonne zandbergen 10 augustus 2017

Omdat scrubcremes zo vaak minuscule plastic deeltjes bevatten maak ik mijn eigen scrub van zeezout, olie (zo luxe als je wilt) en een paar druppels etherische olie. Goed mengen en bewaren in een potje. Werkt uitstekend!

Mieke Badio 28 augustus 2017

Hoe lang kun je backing soda bewaren/gebruiken; op het pak staat dat het een maand houdbaar is. En hoe zit het dan met de tandpasta die ik ervan heb gemaakt? Kan ik deze wel ongekoeld bewaren?

Kim Douven 29 augustus 2017

Houdbaarheid van de tandpasta is afhankelijk van de rest van de ingredienten, alleen baking soda met water is inderdaad niet lang houdbaar dan zou ik steeds het vers maken. Maar met kokosolie is het langer houdbaar en je mag het evt in de koelkast bewaren als je dat prettig vind(dan wel 3 a 4 maanden houdbaar). Etherische olie zoals tea tree is antibacterieel dus helpt ook met houdbaarheid.

Heimen Stoffels 4 september 2017

Ik heb een potje baking biologische baking soda (kun je gewoon krijgen in eko-winkels) en die is gewoon een paar jaar houdbaar.

Marcella Hartjes 2 oktober 2017

Ik heb sinds een tijdje zelfgemaakte deodorant in twee variaties:
een poedervorm: niets meer dan bakingsoda onder je oksels deppen.
een smeerbare vorm: 5 el kokosolie met 4 el bakingsoda en 4 el maizena (eventueel een etherische olie).
Na jarenlang struggels met 'gewone' deodorants die niet werken heb ik nu een duurzame, goedkope en goedwerkende oplossing!

Elke Rabé 1 november 2017

Wasnoten ook een goed idee
en ik las voor conditioner: twee koppen heet water met 2 theezakjes muntthee, lekker simpel, nog niet uitgeprobeerd

Elke Rabé 1 november 2017

Ik heb een helofytenfilter om afvalwater te reinigen, weet iemand of Biotex dan 'mag'?

Kim Douven 2 november 2017

Elke: Ik heb voor conditioner sterke rozemarijn 'thee' gebruikt, heb het gewoon in laten zitten, heeerlijk, mijn haar is lekker zacht. Olijfolie kan ook maar zelf krijg ik dat echt niet uitgewassen, mijn collega zweert er echter bij dus is van haarsoort afhankelijk.

Wasnoten gebruik ik ook inderdaad, vind ik wat fijner voor het wasmachine dan vloeibaar wasmiddel(machine gaat stinken en heet wassen doe ik niet graag).
Ik heb een collega die van klimop wasmiddel en zeep maakt! Klimop koken dan word het ook zeepachtig. Ook maakt ze van kokosolie zeep, wat weer lekker is om oa je haren mee te wassen ;-)

Heb helaas geen idee over je Biotex vraag, misschien iemand anders?

Diana netten 12 november 2017

Ik was mijn haren met een stuk aleppo zeep. Lekker om met een stuk zeep over je hoofdhuid te rossen en je doet er heel erg lang mee.