Vergroen je omgeving met een Tiny Forest

Nederland Natuur & landbouw

Over dit project

Een Tiny Forest is een dichtbegroeid inheems bos, ongeveer zo groot als een tennisveld. Het is bedoeld om relatief snel de biodiversiteit te vergroten. Binnen tien jaar tijd heb je een stukje wilde natuur midden in de stad.

Team

Jan Zuilhof

Contactpersoon Nudge E-mail Jan

Daan Bleichrodt

Projectleider IVN E-mail Daan

Wie doen er mee?

39 nudgers

Volop voordelen

Zo'n minibos in je buurt heeft volop voordelen: het vergroot de biodiversiteit, verbetert de luchtkwaliteit, zorgt voor opslag van CO2 en grotere waterberging en het vermindert zomerse hittestress. De minibosjes worden dicht beplant met inheemse bomen en struiken. Daarmee zijn ze ook een prettige plek voor vlinders, vogels, bijen en kleine zoogdieren. Tegelijk bieden ze een groene natuurplek voor buurtbewoners en kinderen. IVN richt zich nadrukkelijk op samenwerking met scholen. Zij helpen bij de aanplant en het onderhoud van de minibosjes en leren zo op een praktische manier over de Nederlandse natuur.

Aanleg van Tiny Forest in Zaandameducatie belangrijk aspect van Tiny Forest Zaandam

Europese primeur: in Zaandam

Eind 2015 werd in Zaandam het eerste Tiny Forest in Europa aangelegd. De eerste twee jaar na aanplant wordt het Tiny Forests beheerd door twee scholen uit de buurt. Onkruid wordt gewied en indien nodig krijgen de bomen in droge periodes extra water. Na deze twee jaar is het Tiny Forest zelfvoorzienend. Het Zaandamse bos is hard gegroeid, de hoogste boom is na 2 jaar al 3,5 meter hoog. Bij aanplant waren de boompjes hooguit 90 centimeter.

Waarom groeit een Tiny Forest zo snel?

De methode van Miyawaki en Sharma start met de bodem. De ideale bosbodem is voldoende poreus zodat de wortels vrij kunnen groeien, houdt voldoende water vast en is waterdoorlatend en bevat genoeg voedingsstoffen. Na testen wordt de bodem bewerkt en verrijkt met lokale supplementen (bijvoorbeeld stro, compost en/of mest). De bomen zijn dicht op elkaar geplaatst: er worden in Nederland 3 boompjes per vierkante meter geplaatst. Deze boompjes groeien in vier lagen, struiklaag, sub-boomlaag, boomlaag en luifellaag. Het Tiny Forest past als een soort 3-D puzzel in elkaar.

Het begin van Tiny Forests

De Tiny Forests zijn ontwikkeld door ingenieur en eco-ondernemer Shubhendu Sharma. Hij maakte via zijn werkgever Toyata kennis met de speciale Miyawaki-bosbouwmethode, een aanpak die al op 1.800 lokaties is toegepast. "Als ingenieur was altijd mijn taak om te zorgen dat we meer en meer kunnen produceren in steeds minder tijd." Die kennis uit de auto-industrie paste hij toe op de aanpak van Miyawaki. Hij heeft de aanpak verder gestandaardiseerd, zodat die zo makkelijk mogelijk overal kan worden toegepast. Sharma plantte 'kleine wildernissen' in onder meer India, Pakistan, Oman en Amerika - en altijd samen met lokale communities. 

Werkt het ook in Nederland?

IVN onderzoekt samen met de Wageningse universiteit of de aanpak van Sharma ook in Nederland goed toepasbaar is. Hoe reageren Nederlandse inheemse soorten op deze dichte manier van aanplanten? Dichte beplanting is in de tropen gunstig - daar is schaduw vaak heel gewenst, terwijl veel gewassen bij ons juist naar zonne-uren snakken voor hun groei. En groeit dit bos ook op kleigrond, veengrond of zandgronden? In hoeverre stimuleert de aanleg van de Tiny Forest de biodiversiteit? Hoe draagt het samen aanleggen van een Tiny Forest bij aan betrokkenheid bij de natuur? En wat is het effect op de luchtkwaliteit en de warmtehuishouding in de directe omgeving, en op het waterbergend vermogen?

Tiny Forest-onderzoek: positieve effecten

In Zaandam werd vanaf januari 2017 elke maand de biodiversiteit in kaart gebracht. De Tiny Forest en het naastgelegen vogelbos werden met elkaar vergeleken. Inmiddels zijn de eerste resultaten van het onderzoek bekend. Die laten zien dat de biodiversiteit inderdaad hoger is, zowel in het aantal soortgroepen als het aantal individuen per soort. De vraag is nog of dit effect ook zichtbaar wordt bij bosjes in een stedelijke omgeving. 

Op weg naar 100 Tiny Forests

IVN heeft inmiddels al 7 bosjes aangeplant - onder meer in Almere, Utrecht, Delft en Zwolle. IVN wil het concept uitrollen over heel Nederland. Voor 20121 wil IVN al 100 minibosjes aangelegd hebben. Het enthousiasme bij gemeentes is groot. Maar liefst 55 gemeentes meldden zich aan om partner te worden. IVN heeft 12 gemeentes geselecteerd, die najaar 2018 hun eerste minibosjes gaan aanleggen. In totaal worden er 56 Tiny Forests gerealiseerd in Almere, Alphen aan den Rijn, Apeldoorn, Den Bosch, Goes en omstreken, Groningen, Hardenberg, Leiden, Maastricht, Meppel, Uithoorn en Utrecht. In het voorjaar van 2019 kunnen alle gemeenten zich (opnieuw) aanmelden voor een plek bij de laatste twaalf partnergemeenten.

Zelf ook een Tiny Forest aanleggen?

Is er bij jou in de buurt een braakliggend terrein of een ongebruikte grasstrook waar je een Tiny Forest zou willen realiseren? IVN heeft een open source digitaal handboek, waarmee je zelfstandig aan de slag kunt om in jouw omgeving ook een Tiny Forest te realiseren. Elke stap wordt beschreven: van contact met de gemeente tot het bodembewerkingsplan, en van de financiële zoektocht tot de zoektocht naar de juiste bomen.

Tiny Forest - de voordelen in beeld

Op de website van IVN lees je meer over hun Tiny Forest-projecten.

Wil je meer weten over de aanpak van Shubhendu Sharma? Bekijk zijn twee TED-talks An engineers vision for tiny forests everywhere en How to grow a forest in your backyard. Ook in deze INKtalk gaat hij dieper in op zijn visie:

Marieke Verkerk 25 april 2017

Ik zou heel graag een tiny forest in Den Haag willen creëren.