Verspil geen schil

Nederland Hergebruik & afval , Natuur & landbouw

Over dit project

Waarom laten we groenafval ophalen door de gemeente en kopen we potgrond en plantenvoeding in de winkel? Dat moet slimmer kunnen! Met de juiste handvatten produceer je gemakkelijk zelf superkwaliteit compost en verrijk je de bodem. Rijkswaterstaat, het Compostgilde en Nudge slaan de handen ineen om lokaal composteren een zetje te geven. Doe je mee?

Team

Ireen Laarakker

Contactpersoon Compostgilde E-mail Ireen

Liz Moen

Contactpersoon Nudge E-mail Liz

Erik Verhallen

Contactpersoon Rijkswaterstaat en Initiatief Bewust Bodemgebruik E-mail Erik

Wie doen er mee?

111 nudgers
3 organisaties

Projecten bij jou in de buurt

Bekijk meer
×
My Popup

Waarom composteren?

Er speelt zich een heleboel af onder onze voeten. De bodem is de bron van ons voedsel, huisvest miljoenen krioelende beestjes en vangt regenwater op. Enorm belangrijk dus. Maar de bodem staat onder druk. Als gevolg van intensieve landbouw en verstedelijking is de hoeveelheid aan organische stof in de bodem wereldwijd gedaald. We halen meer voedingsstoffen uit de bodem dan we erin terug stoppen waardoor de bodem elk jaar verder verarmt. Steeds meer bodemleven verdwijnt en de bodem is minder goed bestand tegen droogte en hevige regen. Hoog tijd om wat voor de bodem terug te doen. Composteren is een goede manier om waardevolle voedingsstoffen terug te geven aan de bodem. Bovendien vermindert het je hoeveelheid afval flink en voorkom je dat het wordt verbrand.

Compost: het zwarte goud

Composteren is een natuurlijk afbraakproces waarbij bacteriën, schimmels en andere bodemorganismen organische resten (bijvoorbeeld groenten, fruitschillen, bladeren en snoeihout) omzetten in compost. Het eindproduct is een donkerbruin, kruimelig materiaal dat naar bosgrond ruikt. Compost is een echte bodemverbeteraar: het zit vol voedingsstoffen, het levert een goede bodemstructuur en het zorgt ervoor dat de bodem minder snel uitdroogt. Niet voor niets dus dat compost ook wel het zwarte goud wordt genoemd. En het mooie is, met de juiste handvatten maak je het heel gemakkelijk zelf. Als je het zelf maakt brengt het nog meer voordelen met zich mee: het is goedkoop, er is geen transport nodig en je weet precies wat erin zit. Eet je biologisch? Dan is je compost dat ook. 

Welke methode past bij mij?

Er zijn een hele hoop verschillende manieren om te composteren. In een vat, op een hoop of met wormen. Welke vorm je kiest hangt vooral af van de hoeveelheid beschikbare ruimte, en of je binnen, op je balkon of buiten wilt composteren. Kies dus de methode waar jij je het meest comfortabel bij voelt. Wel is het belangrijk dat je het composteren goed aanpakt. Bij een verkeerde aanpak kunnen er namelijk schadelijke broeikasgassen vrijkomen. Lees er meer over op de website van het Compostgilde. 

Compostgilde

In Nederland zijn al verschillende mensen bezig met het promoten van lokaal composteren. Een aantal daarvan heeft zich verenigd in een landelijk netwerk, het Compostgilde. Het Compostgilde laat zien dat thuiscomposteren een belangrijke bijdrage kan leveren aan het verminderen van het afvalprobleem en een gezonde bodem. Op de website van het Compostgilde vind je een groot aanbod aan composteerkennis. Je kunt er terecht voor compost handleidingen, informatie over het opzetten van buurtprojecten, een overzicht van compostcursussen en verkooppunten van de mooiste wormen-onderkomens en compostvaten. Heb je ervaring met composteren en voel je je aangesproken tot de doelstelling van het Compostgilde, het promoten van composteren in Nederland? Meld je dan aan bij het Gilde, via dit formulier

Initiatieven bij jou in de buurt

Benieuwd naar de ervaringen van bestaande compostinitiatieven? Of wil je composteren maar heb je geen tuin? Dan is er vast een park, kinderboerderij of ander lokaal initiatief dat jouw compost graag wil hebben! Bekijk de kaart voor lokale compostinitiatieven bij jou in de buurt.

Verder lezen

Algemeen

Wat is compost?

Compost is verteerd organisch materiaal- denk vooral aan plantenresten. Het ziet er uit als  donkerbruin, kruimelig materiaal en ruikt naar bosgrond. Compost zit vol bodemleven, zoals bacteriën, schimmels, wormen en allerlei insecten. Het is een echte bodemverbeteraar: het levert allerlei voedingsstoffen voor planten, voorkomt erosie en zorgt dat de bodem vochtig en luchtig blijft. Compost wordt dus niet voor niets “het zwarte goud” genoemd. 

Waarom composteren?

Omdat organisch materiaal op en in de bodem thuishoort! Kijk maar naar de natuur. Kale grond een voorbeeld geworden van een nette tuin en een schone akker. Maar hierdoor raakt de bodem steeds opnieuw voedingsstoffen en organisch materiaal kwijt, zonder dat daar iets voor terug komt. Composteren is een manier om de bodem te blijven voeden. Compost levert namelijk niet alleen de nodige voedingsstoffen aan de bodem, maar verbetert ook de structuur en verhoogt het gehalte aan organisch materiaal in de bodem. En het allermooiste van composteren? Iedereen kan het doen. Het is gratis: je gebruikt er je eigen groenafval voor. 

Wat kan ik doen met compost?

Compost is een bodemverbeteraar: het houdt de bodem mooi kruimelig en voedt het bodemleven. Daardoor groeien je bloemen en planten beter en blijven ze gezond. Als je zelf een (moestuin hebt kun je compost gebruiken om de bodemkwaliteit te verhogen. Heb je geen tuin? Dan is er vast een buurtmoestuin, kinderboerderij of ander lokaal initiatief dat jouw compost graag wil hebben! Kijk voor een overzicht van lokale initiatieven op de kaart. 

Ik heb nog nooit gecomposteerd. Hoe begin ik?

Composteren is niet moeilijk, iedereen kan het leren. Er zijn verschillende methoden voor, dus bepaal eerst welke manier het beste bij jou en jouw situatie past. Voor een handig overzicht van de methoden kun je deze infographic gebruiken of kun je terecht op de website van het Compostgilde.

Stinkt compost?

Nee hoor. Als het composteren goed gaat, stinkt het niet. Als het echt te nat is, kan het gaan rotten. Doe je tuin- en keukenafval direct bij je compost, stop niet te veel gras tegelijk in je compost en zorg voor genoeg zuurstof door droger materiaal zoals takken, droog blad of stro toe te voegen. 

Mijn compost stinkt. Wat moet ik doen?

Als je compost stinkt, dan is het waarschijnlijk aan het rotten. Dan is het materiaal te nat en kan er niet genoeg lucht bij komen. Los en luchtig is beter! Dat kun je bereiken door meer ‘bruine’ materialen te mengen met de ‘groene’ materialen. Bruine materialen zijn veelal droog en verteren traag, zoals stro, houtsnippers en bladeren. 

Wat kan ik composteren en wat niet?

Alle organische materialen kun je composteren in een bokashi-emmer of met een composthoop. Een wormenbak is iets kritischer, wormen houden niet zo van gekookt eten en helemaal niet van citrusschillen, ui en knoflook. 

Hoe lang duurt het tot mijn compost klaar is?

Dat is afhankelijk van het seizoen: ’s zomers gaat het een stuk sneller dan in de winter. De tijdsduur van composteren hangt ook af van de gekozen methode. 

Wormenbak: 2 maanden
Composthoop: 6 maanden
Bokashi: 2 weken fermenteren, daarna alsnog verder composteren of in de bodem laten verteren: 2 maanden

Kun je het antwoord op jouw vraag niet vinden? Neem dan vooral een kijkje op de FAQ van het Compostgilde. Daar vind je het antwoord op bijna al je vragen over de verschillende compostmethoden en buurtcomposteren.

  • Liz Moen 1 mei 2017 14:16 Contactpersoon Nudge

    Wil je leren hoe je met jouw GFT-afval en wormen een voedingsrijke bodem kan creëren? Of ben je altijd al benieuwd geweest hoe wormen zich voorplanten? Kom dan op 6 mei langs bij de open dag van wormenkwekerij Internationalworms. Tijdens de open dag vertelt Internationalworms hoe je onder andere GFT-afval kan verteren doormiddel van wormen, hoe je wormen kweekt en dat wormen van cruciaal belang zijn in de bodem. Meld je aan via het Facebook event: https://www.facebook.com/events/1771256339854587/permalink/1800856956894525/

  • Liz Moen 4 april 2017 10:31 Contactpersoon Nudge

    Op allerlei plekken in Nederland zijn enthousiaste pioniers begonnen om het composteren van keukenafval op te tillen naar buurtniveau. Zo raken hele straten met buurtbewoners betrokken bij lokale projecten rondom groen, bodem, tuinen en vaak ook productie van lokaal eten. Er zijn allerlei pioniers in hun eigen buurt actief – in hoogbouwwijken en op het platteland, al dan niet verbonden aan stadslandbouwprojecten, met bokashi, met emmers, met wormenbakken, bovengronds of ondergronds en met wisselende betrokkenheid van de gemeente. Op 11 april organiseert het Compostgilde een bijeenkomst voor buurtcomposteerders. Het Compostgilde wil dit pionierswerk uitwerken tot een formule of handleiding waar nieuwe initiatieven mee geholpen zijn. Ben jij op buurtniveau aan het composteren? Wil je delen hoe dat gaat? Wil je van anderen horen wat hun successen en knelpunten zijn? De bijeenkomst vindt plaats van 10.00 tot 15.00 in Amersfoort en wordt georganiseerd door Estella Franssen van de Ulebelt. Stuur een bericht naar projecten@ulebelt.nl, dan neemt Estella contact met je op. Er is plek voor 40 mensen, dus wees er snel bij! Bron foto: De Compostbakkers

  • Liz Moen 22 maart 2017 11:40 Contactpersoon Nudge

    Zaterdag 25 maart 2017 vindt voor de elfde keer de Landelijke Compostdag plaats. Geïnteresseerden kunnen gratis compost afhalen op vele locaties verspreid over het hele land, zoals gemeentewerven, milieustraten en composteerbedrijven. De Vereniging Afvalbedrijven en de Branche Vereniging Organische Reststoffen zijn initiatiefnemers van de Compostdag. Hun leden organiseren de Landelijke Compostdag elk jaar in samenwerking met vele gemeenten. Met het gratis uitdelen van compost bedanken bedrijven en gemeenten de burgers voor hun inspanning om gft-afval en groenafval gescheiden aan te leveren en hopen zij hen te stimuleren om dat te blijven doen. Ook willen zij iedereen kennis laten maken met dit product dat zowel voor de bodem als voor het milieu van grote waarde is. Kijk op de website van jouw gemeente of er in jouw buurt ook compost wordt uitgedeeld. Op www.compostdag.nl vind je meer achtergrondinformatie over de actie.

  • Liz Moen 8 maart 2017 17:09 Contactpersoon Nudge

    In het bos zorgt de natuur helemaal zelf voor het rondmaken van de voedselkringloop. In de landbouw en onze tuinen wordt de bodem intensief bewerkt, waardoor we deze een handje moeten helpen om haar werk te doen. Met compost stoppen we gezonde voedingsstoffen terug in de bodem! Je lees er meer over in deze blog: https://www.nudge.nl/blog/2017/02/22/compost-voor-een-biodiverse-bodem/

sietse de Haan 9 maart 2017

ALSJEBLIEFT GA NIET ZELF COMPOSTEREN. als iedereen dat doet krijgen we gigantisch veel uitstoot van methaan een zeer sterk broeikasgas. Natuurlijk moet her met het GFT niet door heel Nederland slepen, maar als je het gecontroleerd lokaal doet kun je het methaan afvangen.

Fransjan de Waard 20 maart 2017

Beste Sietse,

Goed om te lezen dat je je - net als wij! - zorgen maakt over de klimaatverandering en de oorzaken daarvoor. Wij zijn benieuwd waar je deze informatie hebt gevonden. Misschien kunnen we de bron benaderen met een correctie.

Intussen hopen we je te overtuigen dat compostering juist een heel zinvolle en effectieve manier is om organisch materiaal terug te brengen in de kringloop van de bodem, en niet als kooldioxide (CO2) - of erger, als methaan (CH4) - de atmosfeer in te laten ontsnappen.

Methaan ontstaat alleen in anaërobe omstandigheden, dat wil zeggen, wanneer er geen zuurstof bij kan. Dat is meestal onder water, of in kletsnatte omstandigheden; dan gaat het materiaal rotten.
Compostering is een ander proces, waarbij er juist wel zuurstof is. De koolstof in het materiaal raakt dan organisch gebonden, en kan verder rijpen, en vroeg of laat terug op de bodem worden gebracht, waar het voedsel voor het bodemleven is. En zonder bodemleven geen gezonde bodem!

Organisch materiaal dat onder water staat, gaat rotten en produceert methaan. En in een te natte composthoop zal dat op kleine schaal ook kunnen gebeuren. Daarom is het van belang dat je goed leert composteren, wat helemaal niet moeilijk is. Deze projectpagina en de website van het Compostgilde geven je meer informatie.


Bijdragen door organisaties

Initiatief Bewust Bodemgebruik

Samen met Nudge, het Compostgilde en Rijkswaterstaat voert Initiatief Bewust Bodemgebruik de publiekscampagne Verspil geen schil uit. Met deze campagne maken we mensen bewust van het belang van composteren en geven we handvatten om zelf je GFT-afval om te zetten in compost.

Compostgilde

Het Compostgilde is kennispartner van de publiekscampagne Verspil geen schil. Met deze campagne maken we mensen bewust van het belang van composteren en geven we handvatten om zelf je GFT-afval om te zetten in compost.

Rijkswaterstaat

Samen met Nudge, het Compostgilde en Initiatief Bewust Bodemgebruik voert Rijkswaterstaat de publiekscampagne Verspil geen schil uit. Met deze campagne maken we mensen bewust van het belang van composteren en geven we handvatten om zelf je GFT-afval om te zetten in compost.