Ruim ook eens zwerfvuil op

Nederland Hergebruik & afval

Over dit project

Erger jij je ook zo aan al die flesjes, blikjes en verpakkingen die je op straat en in de natuur tegenkomt? Je bent niet de enige. Nederlanders ergeren zich meer aan zwerfafval dan aan files en sigarettenrook. Gelukkig komen heel veel mensen ook daadwerkelijk in actie.

Team

Lotje Bruin

Contactpersoon E-mail Lotje

Liz Moen

Contactpersoon E-mail Liz

Wie doen er mee?

440 nudgers
4 organisaties

Projecten bij jou in de buurt

Bekijk meer
×
My Popup

Alleen al in Nederland eindigen jaarlijks 98 miljoen flesjes en 156 miljoen blikjes als zwerfafval - en een flink deel ligt op plekken waar de reinigingsdienst nooit langs komt. Toch laten we de troep die we onderweg tegenkomen meestal liggen. Het heeft iets irritants om andermans rommel op te ruimen. En bovendien - hoeveel verschil kunnen we in ons eentje maken? Toch komen heel veel mensen in actie.

Alle kleine beetjes helpen

Onopgemerkt zijn dagelijks vele duizenden Nederlanders actief bezig met opruimen. Soms worden ze even zichtbaar, zoals bij de actie van Jeroen en via #zwerfie op Twitter. Martin maakt zelfs een #Zwerfie magazine. Ter inspiratie een mooi staaltje omdenken: als 25% van de Nederlanders dagelijks één stuk zwerfvuil zou oprapen, ontstaat een nieuw probleem. Dan ligt er te weinig!

Raap ook eens iets op

Neem een vuilniszakje mee tijdens een wandeling. Of maak zo nu en dan een speciaal opruim-ommetje. Met een barbecuetang, een paar handschoenen of een echte prikstok of afvaltang hoef je je handen niet vuil te maken. Hoe klein je bijdrage ook is, samen maken we een groot verschil. Het succes ligt op straat, je hoeft het alleen maar op te rapen. Ook als je af en toe een blikje of een stuk plastic opruimt, is dat al de moeite waard. Laat je inspireren door dit korte filmpje!

Samen in actie

Samen opruimen is nog effectiever én gezellig. Via de sites van Klean, de Stichting Vrijwillige Zwerfafval Opruimers of Nederland Schoon vind je mensen die er net zo over denken als jij. Jaarlijks worden tientallen schoonmaakacties georganiseerd. Er zijn verschillende jaarlijks georganiseerde campagnes, zoals bijvoorbeeld:

  • Dagelijks kun je met Plastic Whale een alternatieve rondvaart maken: een middag plastic vissen in de Amsterdamse grachten
  • In Katwijk kun je grondstofjutten tijdens je strandwandeling. Als dank krijg je gratis een ijsje of een kop koffie!
  • Elk jaar in augustus maakt de Boskalis Beach Cleanup Tour in etappes de hele Noordzeekust schoon - van Cadzand tot Schiermonnikoog.
  • Op de 3e vrijdag in september is de jaarlijkse Keep It Clean Day, onderdeel van de WorldCleanUp waar maar liefst 94 landen aan meedoen. Honderdduizenden vrijwilligers ruimden in één dag zoveel mogelijk zwerfvuil en illegaal gedumpt afval op. 
  • Op Wereldwaterdag op 22 maart 2018 maakt Stichting Aquarius een deel van een Nederlandse rivier schoon.
  • Op zaterdag 24 maart 2018 organiseert Nederland Schoon de Landelijke Opschoondag. In 2017 deden 100.000 mensen mee, in 1500 acties. 

Lokaal zijn er initiatieven zoals bijvoorbeeld TroepTrimmen in Haarlem.

Organiseer zelf een schoonmaakactie

Je kunt natuurlijk ook zelf een schoonmaakactie organiseren en je buurt mobiliseren. Onder Zelf starten vind je meer tips voor de organisatie. En vergeet niet je evenement aan te kondigen bij de Reacties

Gemeente komt niet overal

De schoonmaakdiensten van de gemeente halen veel zwerfvuil weg, maar ze komen nu eenmaal niet overal. Met name in de natuur moeten we het echt zelf weghalen. Veel gemeenten ondersteunen inwoners die zelf een opruimactie starten. Het grootste deel van de kosten voor preventie en het opruimen van zwerfafval wordt ook door gemeenten opgebracht - in totaal wordt jaarlijks zo'n 250 miljoen euro uitgegeven.

Steeds meer drank in wegwerpverpakkingen

Ondanks alle opruimacties lijkt de hoeveelheid flesjes en blikjes op straat en in de natuur alleen maar te groeien. Niet zo gek, want de drankenindustrie produceert ook steeds meer wegwerpverpakkingen. Op dit moment worden er wereldwijd per minuut meer dan 1 miljoen blikjes en flesjes op de markt gebracht. De producenten wijzen alle verantwoordelijkheid voor de vervuiling af en wijzen naar de consument. Onterecht, vinden Recycling Network, Greenpeace, Plastic Soup Foundation, Plastic Soup Surfer en al die anderen die zich sterk maken voor een uitbreiding van statiegeld. Nu is de verpakking na gebruik waardeloos, statiegeld lost die 'designfout' op. Onderzoek laat zien dat de hoeveelheid blikjes en flesjes in het milieu dan met 70-90% daalt. Dat zijn enorme effecten! Bovendien blijkt 74% van de Nederlanders voorstander te zijn van een uitbreiding van het statiegeld.

Zwerfafval blijft jarenlang liggen

Het meeste zwerfafval is zeer slecht afbreekbaar en blijft tientallen jaren liggen als we het niet opruimen. 'Afbreekbaar' moet je bovendien letterlijk nemen: het valt in kleine stukjes uiteen, maar verdwijnt niet. Die kleine stukjes komen via de maag van dieren vaak zelf ook weer in de voedselketen terecht. Kortom: veel afval verdwijnt alleen als we het zelf weer opruimen.

  • sigarettenpeuk: 1-5 jaar
  • bananenschil: 3 jaar
  • plastic frisdrankfles: 5-10 jaar
  • plastic zak: 10-20 jaar
  • kauwgum: 20-25 jaar
  • polystyreen frietbakje: 90 jaar
  • plastic sixpack-houder: 100 jaar
  • metalen blikje: 1,5-50 jaar
  • aluminium blikje: 80 jaar tot 1 miljoen jaar
  • glazen fles: 1 miljoen jaar

Plastic Soep

Door het enorme assortiment kleine frisdrank- en snackverpakkingen is de hoeveelheid zwerfafval de afgelopen jaren enorm toegenomen. Het is een belangrijke oorzaak van de Plastic Soep - de ongeveer 100 miljard kilo plastic, die in de oceanen drijft. Ieder uur komt er via alle rivieren 1,2 miljoen kilo bij. VN-organisatie UNEP schat dat al dit plastic jaarlijks de dood veroorzaakt van meer dan een miljoen zeevogels en 100.000 zeezoogdieren. 

Wie maken al die troep?

Jongeren zijn de grootste vervuilers. Maar geef ze niet automatisch de schuld: een flink deel (18 procent) van de zwerfvervuilers is 50 jaar of ouder. Ook automobilisten en recreanten laten veel troep slingeren. In eerder genoemd onderzoek onderschrijft 80% van de mensen de stelling 'iedereen laat wel eens iets van een papiertje, blikje of zo, op straat achter".

Bronnen

Ken jij nog een site met handige informatie over dit onderwerp? Heb je nuttige aanvullingen, goede ervaringen, kritische opmerkingen, vragen of suggesties? We lezen graag jouw bijdrage aan de discussie!

Samen zwerfafval opruimen is een leuke manier om je omgeving schoon te maken. Maar waar begin je? En hoe krijg je anderen zover dat ze ook meedoen? Nederland Schoon helpt je op weg met stappenplannen en draaiboeken vol handige tips en trucs.

Een schoonmaakactie in je buurt

Zelf een actie organiseren wordt een stuk makkelijker met het stappenplan van Nederland Schoon. Je krijgt tips om je buurt schoon te maken én schoon te houden. En een compleet draaiboek voor je actie.

Een schoonmaakactie voor kinderen

Jong geleerd, oud gedaan. Ook op school of je vereniging kun je een schoonmaakactie organiseren. Maar hoe organiseer je een actie voor kinderen? Nederland Schoon geeft je ook een uitgebreide handleiding voor een schoonmaakactie voor kinderen. Met alle tips over plannen, communiceren, lesgeven, schoonmaken en publiceren organiseer je ongetwijfeld een succesvolle actie.

Minder zwerfafval op jouw evenement

Ook als je een ander evenement organiseert, sta je voor de vraag hoe je het terrein weer schoon krijgt. En voorkomen is dan beter dan genezen. Een goede voorbereiding kan heel veel zwerfafval voorkomen. NederlandSchoon heeft heel wat ervaring opgedaan, bij wielerevenementen en dance-events. Ze stellen hun stappenplan voor jou beschikbaar.

 

 

  • Liz Moen 7 mei 2016 15:59 Contactpersoon

    Overal lokale werkplaatsen om kleinschalig plastic om te smelten tot een nieuwe grondstof, dat is de droom van Dave Hakkens (de ontwerper van de modulaire smartphone Phonebloks). Hij ontwierp er eenvoudige machines voor en zette ze open source op internet: https://www.nudge.nl/blog/2015/04/28/bouw-je-eigen-plastic-recycle-machine/

  • Liz Moen 13 juli 2015 10:23 Contactpersoon

    Grondstofjutters - Het Circulaire Strand - een nieuw initiatief in Katwijk. Staat in de top 5 van de jonge ondernemers van De Groene Zaak! Ga je mee grondstofjutten? Haal bij deelnemende paviljoens en campings in Katwijk een handige juttas op, hang deze om, neem afval mee tijdens je wandeling en lever deze in als grondstof bij een paviljoen. Je krijgt als bedankje een lekker kop koffie/thee met een taartje. Van deze grondstoffen worden nieuwe producten gemaakt. Meer info: http://www.grondstofjutters.nl/

  • Lotje Bruin 5 maart 2015 15:38 Contactpersoon

    Op 22 maart maakt Stichting Aquarius de Nieuwe Hollandse Waterlinie schoon. Help mee op een van de 50 etappes tussen Werkendam en Muiden. Meer info: http://www.nieuwehollandsewaterlinieschoon.nl/

  • Lotje Bruin 8 januari 2015 11:02 Contactpersoon

    Op 20 maart is de landelijke #Zwerfie-dag georganiseerd door Klean. Doe mee, raap ook een stuk zwerfvuil op en deel het vooral via social media. Zoals deze hier van Henk! Voor meer informatie, check: http://www.kleanworldwide.nl/de-lente-verwelkomen-2014/

Amy Dons 24 november 2014

Tip: het opruimen van zwerfafval tijdens de dagelijkse wandeling met de hond.

Ik heb sinds kort een hond en vind het heerlijk om lekker naar buiten te gaan. Ik ergerde me alleen ontzettend aan al het zwerfafval dat ik tegen kwam. En wat kun je doen om die ergernis te voorkomen en er juist een goed gevoel aan over te houden? Juist, gewoon steeds wat meenemen en weggooien in de dichtstbijzijnde prullenbak!

Natasja van der Haven 16 januari 2015

Pak elke dag één stuk zwerfafval op. Meer mag natuurlijk altijd en maak een foto ervan, plaats het op twitter met #zwerfie. Ik raap elke dag een stuk zwerfvuil voor een schonere wereld. Ben ook een opvanghuis voor zwerfafval begonnen en daarmee steun ik Kleanworldwide. Raap een stuk (of meer) zwerfafval op en plaats het met #zwerfie op twitter. Kijk op kleanworldwide.nl voor alle informatie.

Roel van Dun 24 mei 2016

Ik ben een paar weken terug een weekendje weg geweest naar Kopenhagen. Daar hebben ze een soort statiegeld systeem voor blikjes en plastic flesjes. Minderbedeelden zamelen dit afval in om een geld te verdienen. Door dit systeem wordt de afval automatisch opgeruimd en krijgen de armeren een inkomen. Win-win situatie dus!
De mensen daar die afval produceren zetten het statie-afval ook opzettelijk op de rand van prullenbakken ipv erin, zodat de inzamelaars niet in de prullenbakken hoeven te wroeten. Heel sociaal :)

Jeroen Kolkman 26 mei 2016

Door een blessure moet ik het hardlopen (tijdelijk) laten rusten. In plaats daarvan ben ik gaan wandelen. Wekelijks loop ik een keer van werk naar huis. "Kan ik ook mooi dat irritante zwerfafval opruimen" , dacht ik. Dat wilde ik eigenlijk toch al. Ik ben er nu helemaal door 'ingepakt'. Bij deze verklaar ik officieel dat ik de weg Elst - Arnhem zuid Zwerfafval vrij hou!!!

Eva E. 15 juli 2017

In de gemeente Zaanstad heb je een maandelijkse Opruim-Estafette: elke maand wordt er op zaterdagochtend in een andere wijk door vrijwilligers zwerfvuil opgeruimd. Dit is een bewonersinitiatief en wordt ondersteund door de gemeente, die bijv. de grijpers en ringen, om een vuilniszak in te hangen beschikbaar stelt en de broodjes na afloop sponsort... In verschillende wijken zijn ook doordeweeks mensen actief (alleen of in groepsverband), bijv. de Zaanse Schonen... Kom een keer langs of blijf op de hoogte via Facebook! :-)

Heleen Ballemans 20 juli 2017

Ha Eva,
Wat een gaaf initiatief! Leuk dat je ons hiervan op de hoogte stelt. We vermelden dit project graag op de website, zodat geïnteresseerden mee kunnen doen. We sturen je een mailtje met verdere informatie hierover.


Bijdragen door organisaties

Plastic Whale

Plastic Whale organiseert bedrijfsuitjes 'plastic vissen' in binnenwateren. Ze richten zich op het verwijderen en recyclen van PETflessen en vragen hiermee aandacht voor het probleem van de plastic soep.

Greenpeace

Greenpeace wil Coca Cola in een wereldwijde campagne zo snel mogelijk laten stoppen met de productie van wegwerpplastic.

Plastic Soup Foundation

De Plastic Soup Foundation strijdt tegen zwerfvuil om zo een halt toe te roepen aan de toenemende verontreiniging van de oceanen met plastics.

Stichting De Noordzee

Stichting de Noordzee is een onafhankelijke natuur- en milieuorganisatie en organiseert regelmatig opruimdagen langs de kust.